Referendýmdy halyqtyń 76 paıyzy qoldaıdy

Is-sharanyń moderatory Prezıdent janyndaǵy Qazaqstannyń strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń (QSZI) dırektory Erkin Tuqymov jalpyulttyq referendýmnyń ma­ńyzyna toqtala kele, ınstıtýt júr­gizgen saýaldamanyń nátıjesimen bó­lis­ti. Oǵan Nur-Sultan, Almaty, Shymkent qalalarynan jáne 14 oblystan 1200 respondent qatysqan.

«Áleýmettik saýaldamanyń derek­terine sáıkes referendýmǵa búkil halyq­tyń 66,4 paıyzy qatysýǵa nıetti. Es­ter­i­ń­izge sala keteıik, zańnamaǵa sáı­kes saılaýshylardyń 50 paıyzdan asta­my qatysqan kezde referendým ótkizil­gen bolyp esepteledi. Jalpy, qazaqstan­dyq­tardyń 70 paıyzy aldaǵy jalpyulttyq referendým týraly estigen.

QSZI zertteýleriniń nátıjeleri kór­set­kendeı, Prezıdenttiń referendým ótkizý týraly bastamasyn qazaq­stan­dyqtardyń 76,4 paıyzy qoldaıdy. Iаǵnı qazaqstandyqtardyń basym bóligi bolyp jatqan ózgeristerdiń mańyzdylyǵyn túsinedi. Al 15,4 paıyzy referendým ıdeıasyn qoldamaıdy. Tańdaý týraly sheshim qabyldamaǵandar 8,2 paıyzdy quraıdy.

Sońǵy kórsetkish nátıjege áser etpese de, árbir 10-shy qazaqstandyq áli sheshim qabyldamaǵan degendi bildiredi. Sondyqtan sarapshy retindegi mindetimiz – reformalardyń máni men mańyzyn, Jańa Qazaqstandy, jańa quqyqtyq memleketti qurýda referendým ótkizýdiń qajettigin odan ári naqty, aıqyn túsindirý», dedi E.Tuqymov.

Budan keıin sóz alǵan Adam quqyq­tary jónindegi ýákil Elvıra Ázimova qoǵamnyń pikiri eskerilýge tıis ekenin atap ótti. Osy oraıda spıker birligimizdi saqtap, el úshin pikir bildirýdiń mańyzyn jetkizdi.

«Jalpy, qoǵamda qoldaý bar. Ony is júzinde bekitý úshin referendýmǵa qatysaıyq. Saılaý ótkizip, bir kandıdatqa daýys berý bólek másele. Jalǵyzdyń úni shyqpas. Al múmkindikterimizdi keńeıtetin ózgeristerge daýys berý – bólek nárse. Sondyqtan bárińizdi respýb­lıkalyq referendýmǵa qatysýǵa shaqyra­myn. Konstıtýsııalyq túzetýlerdiń áseri orasan», dedi E.Ázimova.

Konstıtýsııaǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý jónindegi jumys toby­nyń múshesi, QazMZÝ professory Indıra Áýbákirova Qazaqstan saıası landshaft ózgeretin tarıhı kezeńde turǵanyn jetkizdi. Onyń aıtýynsha, jańartylǵan Konstıtýsııa úsh naqty maqsatqa baǵyttalǵan. Olar: quqyq ústemdigi, demokratııalyq prosesterdi jáne bıliktiń bólinýin, tejemelik ári tepe-teńdik tetigin kúsheıtý.

Quqyqtanýshy Konstıtýsııa qoǵam­dyq qatynastarǵa naqty áser etetin qu­jat rólin atqarýy kerek ekenin jet­kizdi. Kez kelgen qoǵamda ádilet tapshy­lyǵy ár­daıym qıyn qabyldanady, ekono­mıka­lyq teńsizdikten de artyq. Son­dyq­tan ekinshi respýblıkada qoǵam ómiri men mem­le­kettiń fýnksııalary ádilet, teń múm­kindikter negizinde aıqyn­dalýy qajet.

«Eger adam quqyqtaryn qamtamasyz etýde kepildikter alǵyńyz kelse, referendýmǵa baryńyz, Konstıtýsııaǵa ózgerister engizý úshin daýys berińiz. Eger Qazaqstannyń barlyǵymyz úshin teń múmkindikter eline aınalǵanyn qala­sańyz, referendýmǵa baryńyz. Eger ózińizdiń jáne memleket ómirindegi, bılik pen qoǵam arasyndaǵy qarym-qatynasta oń ózgeristerdiń bolǵanyn qalasańyz, referendýmǵa baryp, Konstıtýsııaǵa túzetýler engizý úshin daýys berińiz. Eger saıası básekelestiktiń bolǵanyn qalasańyz, referendýmǵa baryńyz. Eger Qazaqstannyń ádilet aýmaǵyna aınalǵanyn qalasańyz, referendýmǵa baryp, jańartylǵan Konstıtýsııa úshin daýys berińiz», dedi I.Áýbákirova.