«Prenataldyq dıagnostıkanyń tańdaýly máseleleri» tegin kýrsyn «Shevron» kompanııasynyń qarjylaı qoldaýymen AYALA qaıyrymdylyq qory uıymdastyrdy. Oqytý Nur-Sultan qalasyndaǵy Aqmola oblysynyń №2 kópsalaly aýrýhanasyn saraptamalyq synyptaǵy ÝDZ-apparatpen jáne 8 kardıomonıtormen jabdyqtaý jónindegi jobanyń sońǵy kezeńi boldy.
Saraptamalyq synyptaǵy ÝDZ-apparattarymen qamtamasyz etý jáne dárigerlerdi týa bitken deformasııa anomalııalary men hromosomalyq buzýshylyqtardy qursaq ishindegi anyqtaý boıynsha oqytý – Densaýlyq saqtaý mınıstrligi úshin balalardyń múgedektigin qysqartý týraly máseleni sheshýdegi basty basymdyqtardyń biri.
Kásiporynnyń Qazaqstandaǵy qoǵammen baılanys jónindegi úılestirýshisi Janar Qoshpanovanyń aıtýynsha, kardıomonıtorlarmen birge prenataldyq skrınıngke arnalǵan ÝDZ-jabdyqtary jáne arnaıy ázirlengen biliktilikti arttyrý baǵdarlamasy dárigerler men bolashaq ata-analarǵa áli dúnıege kelmegen sábıdiń densaýlyǵy týraly tolyq aqparat alýǵa múmkindik beredi.
«Biz prenataldyq dıagnostıkadaǵy dáldik pen ýaqtyly aýyr, dárigerlik túzetýge kelmeıtin kemistikteri bar balalardyń týýyn boldyrmaýǵa kómektesetinine jáne elimizdiń bolashaq urpaqtarynyń genetıkalyq densaýlyǵyn qalyptastyrýǵa eleýli úles qosatynyna senimdimiz», dedi J.Qoshpanova.
Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetinshe, 2022 jyldyń 1 qańtarynda Qazaqstanda túrli aýrýlar boıynsha 18 jasqa deıingi múgedek balalar sany 98 myńnan asty. Salystyrmaly túrde aıtsaq, 2010 jyly bul kórsetkish jarty esege az bolyp, 49 349 balany qurady. Biz jyl saıyn múgedek balalar sanynyń qarqyndy ósip kele jatqanyn baıqap otyrmyz. Bul rette eki negizgi sebep basym – bul týa bitken deformasııa anomalııalary jáne hromosomalyq buzylýlar, sondaı-aq júktilik pen bosaný aǵymynyń asqynýlary. Sondyqtan prenataldyq dıagnostıkany jetildirý jáne damý kemistigi bar balalardyń týýyn boldyrmaý – Densaýlyq saqtaý mınıstrligi janyndaǵy Ana men bala densaýlyǵyn qorǵaý departamentiniń basym baǵyty.
AYALA qory 15 jyldan beri Qazaqstanda bala ólimi men múgedektikti azaıtý boıynsha jumys istep keledi. «Osy ýaqyt ishinde biz 1 100-den astam reanımasııalyq jabdyqtardy prenataldyq ortalyqtar men balalar aýrýhanalaryna berdik. Bıyl dárigerlerge qursaq ishilik damýdyń túrli patologııasyn dál jáne der kezinde anyqtaýǵa, sondaı-aq neonataldyq oftalmologııalyq skrınıng júrgizýge kómektesetin dıagnostıkalyq qural-jabdyqtardy satyp alýǵa kúsh salamyz. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Ana men balany qorǵaý departamentiniń basshylyǵymen kezdesýde ortaq basymdyqtarymyzdyń tolyq sáıkes keletinine kóz jetkizdik. Elimizdiń medısınalyq mekemelerin saraptamalyq synyptaǵy ÝDZ-apparattarmen qamtamasyz etý jáne ÝDZ-dárigerlerdi naqty prenataldyq dıagnostıkadan ótkizý jónindegi bastamamyz «Shevron» kompanııasynyń qoldaýyna ıe bolǵanyna qýanyshtymyz. Biz osy qaýipti trendti birge ózgertip, Qazaqstandaǵy sábılerdiń múgedektigin azaıta alamyz», dedi AYALA qoǵamdyq qorynyń prezıdenti Aıdan Súleımenova.
«Shevron» kompanııasynyń qarjylaı qoldaýymen Nur-Sultan qalasyndaǵy Aqmola oblysynyń №2 kópsalaly aýrýhanasynda 8 kardıomonıtormen jıyntyqtalǵan SAMSUNG óndirisiniń saraptamalyq synyptaǵy HERA W10 apparaty ornatyldy. Bul jobany turaqty damytý úshin AYALA qory «Prenataldyq dıagnostıkanyń tańdaýly máseleleri» arnaıy kýrsyn ázirledi, odan quramdastyrylǵan formatta (onlaın jáne oflaın) Densaýlyq saqtaý mınıstrligi usynǵan Qazaqstannyń túkpir-túkpirinen 20 ÝDZ-dáriger oqýdan ótti. Onlaın oqytýǵa dárister, onlaın sımýlıatordaǵy tapsyrmalar, úı tapsyrmalaryn oryndaý jáne ony aıaqtaý kezinde mindetti qorytyndy testileý kirdi. Oflaın oqytý aýrýhananyń ózinde ÝDZ-apparattyń ornatylǵan bazasynda ótti. Tájirıbeli oqytýshy – joǵary sanatty praktık ÝDZ-dárigerimen birge qazaqstandyq aýrýhanalardyń dárigerleri júkti pasıentterdi ýltradybyspen teksere aldy, dıagnozdar qoıýǵa jáne qursaq ishindegi týa bitken deformasııa anomalııalary men hromosomalyq buzylýlardy anyqtaýǵa tájirıbe jınaqtady. Barlyq dáriger biliktiligin arttyrý týraly sertıfıkat aldy, eń bastysy – balalardyń týa bitken jáne tuqym qýalaıtyn aýrýlarynyń aldyn alýǵa kómektesetin bilimge jáne praktıkalyq daǵdyǵa ıe boldy. Kompanııa 2010 jyldan bastap qazaqstandyq dárigerlerdiń biliktiligin arttyrýǵa qoldaý kórsetip keledi. Kompanııanyń qoldaýymen 1 myńnan astam dáriger jańa týǵan nárestelerge kútim jasaýdyń jańa ádisterine tegin oqytyldy. Olardyń ishinde 647 dáriger «AYALA onlaın-akademııasy» platformasynyń 3 tegin kýrsynda oqýǵa tirkeldi. Qazirgi ýaqytta qazaqstandyq dárigerler men medbıkelerge arnalǵan taǵy 4 kýrs ázirlenýde.
Aıta ketetin bir jaıt, AYALA qaıyrymdylyq qory 2007 jyldyń mamyr aıynda qurylǵan. Qordyń mıssııasy – Qazaqstandaǵy qaıyrymdylyq dástúri men mádenıetin tárbıeleý. 15 jyl ishinde qor elimizdiń 67 eldi mekeninde 242 memlekettik balalar medısınalyq jáne bilim berý mekemelerin qamtydy. Qor jumysynyń negizgi baǵyttary – balalardyń densaýlyǵyn saqtaý, bilim berý jáne halyqtyń áleýmettik osal toptaryna kómek kórsetý salasyndaǵy áleýmettik jáne qaıyrymdylyq jobalardy iske asyrý. AYALA qorynyń barlyq jobalarynyń negizgi maqsaty – balalardyń ómirin jaqsartatyn qoǵamdaǵy oń ózgerister. Qor nazardy qajet etetin problemalyq aımaqtardy anyqtaıdy jáne oǵan kómektese alatyn demeýshilerdi tartady. Turaqty, ashyq jáne jarııa jumys isteıdi. Qor tartqan barlyq qarajat áleýmettik jáne qaıyrymdylyq jobalar men baǵdarlamalardy iske asyrýǵa ǵana paıdalanylady.