Ulybrıtanııanyń astanasy – Londonda tennısshilerdiń Ýımbldon týrnıri aıaqtaldy. Kópshilik taǵatsyzdana kútken áıelder arasyndaǵy fınaldyq saıys senbi kúni keshkisin ótti. Buǵan deıin shvesııalyq Mırıam Berklýnd, polshalyq Katajına Kava, fransııalyq Dıan Parrı, belgııalyq Elısa Mertens, chehııalyq Marı Boýzkova jáne germanııalyq Tatıana Marııany jolynan yǵystyrǵan álemniń ekinshi raketkasy, týnıstik Ons Jaber aqtyq aıqasqa bes qarýyn asynyp keldi. Desek te bizdiń Elena Rybakına da bas júldeni oljalaý úshin barymdy salamyn dep, kortqa erekshe qulshynyspen shyqty.
Birinshi sette jerlesimiz boıyndaǵy tolqynysyn basa almady ma, áıteýir qarsylasyna tizgindi berip qoıyp, 3:6 esebimen utyldy. Úzilisten keıin biz múlde basqa Rybakınany kórdik. Ol barlyq komponent boıynsha Jaberden basym boldy. Baǵyttaǵan soqqylarynyń denin dittegen jerine dóp túsirip, upaı sanyn eseledi. Ekinshi set 6:2 esebimen Elenanyń paıdasyna sheshildi. Úshinshi kezeńde bir breıkpen qazaqstandyq tennısshi alda kele jatty. Esep 3:2-ge jetkende Rybakına sál bosańsydy. Altynshy geımde bizdiń sportshy dopty oıynǵa qosty. Sol kezde Ons 40:0 esebimen alǵa shyqty. Endi bir ret dáldik tanytsa, tarazy basy teńesetin edi. Biraq der kezinde eńsesin tiktegen Elena upaı sanyn teńestirip qana qoımaı, esep aıyrmashylyǵyn odan ári uzartty. Oıyn dál osylaı órbıdi dep kútpese kerek, endi Jaber jıi qatelese bastady. Rybakınaǵa da keregi sol edi. Ol qalǵan setterdiń barlyǵynda basym tústi. Nátıjesinde, 1 saǵat 49 mınýtqa sozylǵan báseke 3:6, 6:2, 6:2 esebimen aıaqtalyp, Elena Rybakına eń bedeldi Ýımbldon dodasynyń jeńimpazy atandy.
Bul – Qazaqstan tennısi úshin tarıhı jeńis! Olaı deýge negiz, osy sport túrin serik etken birde-bir jerlesimiz kúni búginge deıin «Úlken dýlyǵa» sanatyndaǵy týrnırlerde dál osyndaı bıik belesti baǵyndyra almaǵan edi. Naqty derekterge súıensek, buǵan deıin Rolan Garrosta Iаroslava Shvedova (2010, 2012) men Iýlııa Pýtınseva (2016, 2018) eki márte jáne Elena Rybakına (2021) bir ret shırek fınalǵa shyqty. Pýtınseva 2016 jyly Ýımbldon men 2020 jyly AQSh-tyń ashyq birinshiliginde dál sol mejeden kórindi. Mine, jekelegen saıystarda qol jetkizgen eń eleýli tabysymyz osy. Iá, sóz oraıy kelgende osydan birer jyl buryn juptyq básekede Shvedova Ýımbldon men AQSh-tyń ashyq birinshiligin utyp, Rolan Garrostyń fınalynda oınaǵanyn aıta keteıik. Byltyr Andreı Golýbev te Parıjdegi dodanyń aqtyq synyna joldama aldy. Biraq jekelegen jáne juptyq saıystardy esh salystyrýǵa kelmeıdi. О́ıtkeni ekeýiniń dárejesi men deńgeıi bólek, tipten syıaqyǵa beriletin qarajat mólsherinde de kóp alshaqtyq bar. Sondyqtan da Rybakına Londondaǵy týrnırde Qazaqstan tennısin jańa deńgeıge kóterdi dep aıtýǵa barlyq negiz bar. Al bul sportshy jaıynda sizder ne bilesizder?
Elena Rybakına 1999 jyldyń 14 maýsymynda Máskeýde dúnıege keldi. Alǵashynda sporttyq gımnastıka jáne mánerlep syrǵanaýmen aınalysty. Keıinnen ákesi Andreı ony tennıske apardy. Dál osy sport túri onyń oń jambasyna keldi. 14 jasynan bastap túrli jarystarǵa qatysyp, eleýli tabystarǵa qol jetkizdi. Biraz ýaqyt boıy Elena kezindegi KSRO-nyń ataqty tennısshi Andreı Chesnokovtyń qol astynda jattyqty. Kezekti bir týrnırde HH ǵasyrdyń sońynda álemniń birinshi raketkasy atanǵan Evgenıı Kafelnıkovtiń kózine túsedi. Jas darynnyń oıyn órnegine tánti bolǵan ol «Tvıtterde» «Lena Rybakınanyń esimin esterińizde saqtańyzdar! Bul qyzdyń bolashaǵy jarqyn» dep jazǵan edi.
2015 jyldan beri Rybakına áıelder arasynda óner kórsete bastady. Túrli jarystarda birde utyp, birde utylyp júrdi. Reseı tennıs federasııasy tarapynan qoldaý tappaǵannan keıin 2018 jyly Qazaqstannyń azamattyǵyn aldy. Elimizde onyń myqty oıynshy bolyp qalyptasýyna qolaıly jaǵdaıdyń barlyǵy jasaldy. Elena eshteńeden tarlyq kórgen joq. Nátıjesinde, sol kezderi TOP-200 tennısshiniń qatarynda júrgen oıynshynyń kórsetkishi ýaqyt ozǵan saıyn jaqsara tústi. WTA týrnırlerinde eki jáne ITF dodalarynda tórt ret top jarǵan ol 2020-2021 jyldary Aýstralııa men AQSh-tyń ashyq birinshilikterinde úshinshi kezeńge deıin jetip, Rolan Garrostyń shırek fınalynda óner kórsetti. Byltyr Ýımbldonnyń tórtinshi aınalymynda baq synady. Londondaǵy jarysta fransııalyq Krıstına Mladenovıch, amerıkalyq Kler Lıý men Shelbı Rodjersti utqanymen, belorýssııalyq Arına Sobolenkoǵa áli jetpedi. Sóıtip, Rybakına álemdik reıtıngte 12 orynǵa kóterildi. Kúni búgingi deıin Qazaqstannyń birde-bir tennısshisi bul mejege jetpegen edi. Sondaı-aq jerlesimizdiń Tokıo Olımpıadasynda tórtinshi orynǵa taban tiregenin de aıta ketken abzal.
Qazirgi kezde Elena WTA reıtınginde 23 oryndy ıelenýde. Onyń boıy 184 santımetr. Ol horvatııalyq maman Stefano Výkovtyń qol astynda jattyǵýda. Keshe ǵana aıaqtalǵan Ýımbldon dodasynda Rybakına keremet óner kórsetti. Tusaýkeser kezdesýinde kezinde álemdik reıtıngte 12 orynǵa deıin kóterilip, bul kúnderi 157 satyǵa syrǵyp túsken amerıkalyq Koko Vandevegen (7:6, 7:5) utty. Ekinshi aınalymda Bıanka Andreeskýden (6:4, 7:6) aılasyn asyrdy. Osydan úsh jyl buryn AQSh-tyń ashyq birinshiligine aldyna jan salmaı, álemniń tórtinshi raketkasy bolǵan Kanadanyń ókili qazirgi kezde WTA tiziminde 56 oryndy enshileýde. Úshinshi kezeńde reıtıngte 52 satyǵa taban tiregen qytaılyq Chjen Sınvendi (7:6, 7:5) shań qaptyrdy. Tórtinshi aınalymda 80 oryndaǵy horvatııalyq Petra Marıchten (7:5, 6:3) mereıi ústem boldy.
О́zderińiz baıqaǵandaı, otandasymyzǵa bastapqy básekelerdiń barlyǵynda jeńiske jetý úshin eki set te jetkilikti boldy. Shırek fınalda Aıla Tomlıanovıchpen kezdesti. WTA tiziminde 44 oryndy ıelenip otyrǵan aýstralııalyq arý alǵashqy setti óz paıdasyna sheshti. Alaıda odan keıin qarqynyn kúrt kúsheıtken Rybakına tarazy basyn teńseltti. Esep – 4:6, 6:2, 6:3. Osylaısha, Elena Qazaqstannyń tennısshileri arasynan alǵash bolyp «Úlken dýlyǵa» sanatyndaǵy jarystyń jartylaı fınalynda kúsh synasý qurmetine ıe boldy. Bul mejede ony ataqty Sımona Halep kútip turdy. 30 jastaǵy Rýmynııanyń oıynshysy osydan bes jyl buryn álemdik reıtıngte kósh bastap, uzaq ýaqyt boıy aldyńǵy lekte júrdi. Ol 2018 jyly Aýstralııanyń ashyq birinshiliginiń fınalyna shyǵyp, Rolan Garrosta bas júldeni oljalady. 2019 jyly Ýımbldonda qarsylas shaq keltirmedi. WTA dodalarynda 23 márte dara shyqty. Qazirgi kezde Halep úzdikter tiziminde 18 oryndy ıemdenýde. Ekeýi ózara úsh ret kezdesken edi. Eki básekede Sımona jeńiske jetse, taǵy bir týrnırde rýmynııalyq jaraqat alýyna baılanysty kortqa shyqpady. Iаǵnı Rybakına ataqty oıynshyny buǵan deıin jeńgen emes. Osy joly Elena óziniń myqtylyǵyn moıyndatty. Qarsylasyna qaraǵanda kortta jyldamyraq qımyldap, shuǵyl sheshim qabyldaı bilgen qazaqstandyq tennısshi Halepti ábden sastyrdy. Sımona onyń tegeýrinine shydaı almady. Nátıjesinde, jerlesimiz 6:3, 6:3 esebimen jeńiske jetip, fınalǵa shyqty.
Aqtyq synda Rybakına Ons Jabermen sheberlik baıqasty. Buǵan deıin arab ulty ókilderiniń birde-bireýi dál osyndaı deńgeıdegi jarystyń fınalynda oınaǵan emes edi. Sol kóshti Týnıstiń ókili bastady. Jalpy, 27 jastaǵy Jaberdiń de jarqyn jeńisteri az emes. Ásirese sońǵy kezderdegi aıaqalysy óte jaqsy. Byltyr Bırmıngemde jeńse, bıyl Berlın men Madrıdtegi dodalarda dara shyqty. 2020 jyly Aýstralııanyń ashyq birinshiliginde shırek fınalynda oınasa, 2020 jáne 2021 jyldary Rolan Garrostyń tórtinshi kezeńine deıin jetti. Ekeýi úsh márte kezdesti. 2019 jyly Ýhanda Ons jeńse, 2021 jyly Dýbaıda Elenanyń asyǵy alshysynan tústi. Eki retinde de 2:1 esebi tirkeldi. Sondaı-aq olar 2020 jyly Chıkagodaǵy týrnırde sheberlik baıqasýǵa tıis edi. Alaıda jerlesimizdiń jaraqat alýyna baılanysty ol oıyn ótpeı qaldy. Bul joly ol Rybakınanyń qarqynyna shydaı almady.
Elena Rybakınanyń bul tabysy eleýsiz qalmady. Qazirgi kezde barlyq BAQ ókilderi qazaqstandyq tennısshi jaıynda jarysa jazýdy. Osy oraıda Reseı mamandary kezinde ony Qazaqstanǵa beker jibergen ekenbiz dep barmaqtaryn tisteýde. Orys jýrnalısteri men mamandarynyń jazbalarynan ókinishtiń de, qynjylystyń da, qyzǵanyshtyń da lebi esip tur. Biraq Elena qysyltaıań shaqta osyndaı qadamǵa barǵanyna esh ókinbeıdi. Jýrnalısterge bergen suhbatynda ol «Men Reseıde týyp-óskenimmen, qazirgi kezde Qazaqstannyń namysyn qorǵap júrmin. Bul jaqta meni jaqsy qarsy alyp, tennısshi retinde ósýime barlyq jaǵdaı jasady. Sol úshin de Qazaq eline alǵysym sheksiz», dep málimdedi. Rybakınanyń tabysyna Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev ta erekshe shattanyp, Tumandy Albıon elinde aıshyqty ónerimen tórtkúl dúnıe jankúıerlerin tamsandyrǵan 23 jastaǵy tennısshige quttyqtaý hat joldady.
«Úlken dýlyǵy» sanatyndaǵy týrnırlerdiń júlde qory mol ekeni ózderińizge de málim. Bıyl Ýımbldonda ol 40 350 000 fýnt sterlıngti qurady. Áıelder saıysynda aldyna jan salmaǵan Elena Rybakına 2 mıllıondy oljalady. Erler arasynda oza shapqan oıynshyǵa da dál osyndaı somada syıaqy tıesili. Al aqtyq synda utylǵandar 1 050 000-dy ıelendi. Sondaı-aq Londondaǵy jarysta Qazaqstannyń taǵy úsh tennısshisi baq synaǵany belgili. Olardyń da qaltalary qompıyp qaldy. Atap aıtsaq, úshinshi kezeńde amerıkalyq Frensıs Tıafýdan aılasyn asyra almaǵan Aleksandr Býblık sol mejege jetkeni úshin 120 000 fýnt syıaqy aldy. Tusaýkeser kezdesýinde fransııalyq Alıze Kornege ese jibergen Iýlııa Pýtınseva men Mıhaıl Kýkýshkın de úılerine qurqol qaıtqan joq. Olardyń árqaısysyna 50 000 fýnt sterlıng tabys etildi.
Jalpy, bıylǵy jyly Ýımbldonda tosyn nátıjeler óte kóp tirkeldi. Máselen, «Úlken dýlyǵa» dodalarynda 39 ret (onyń 23-i jekelegen saıys) top jarǵan Serena Ýılıams alǵashqy aınalymnan asa almady. AQSh-tyń ataqty tennısshisi oıda-joqta álemniń 115 raketkasy Harmonı Tennan utyldy. Dál sondaı jaǵdaıǵa Mýgýrýsa Blanko da dýshar boldy. Kezinde Ýımbldon men Rolan Garrosty utyp, WTA reıtınginde kósh bastaǵan ıspanııalyq oıynshy belgııalyq Grete Mınnenge jol berdi. Álemniń birinshi raketkasy Iga Sventek úshinshi kezeńde ońbaı súrindi. Polshanyń maqtanyshy fransııalyq Alıze Korneniń osal tusyn taba almady. Sol sekildi qazirgi kezde TOP-10 tennısshilerdiń qataryna júrgen amerıkalyq Danıel Kollınz birinshi, estonııalyq Annet Kontaveıt pen chehııalyq Karolına Plıshkova ekinshi jáne grekııalyq Marııa Sakkarı úshinshi aınalymdarda jeńilistiń kermek dámin tatty. Byltyr aıda aspanǵa shyǵaryp, AQSh-tyń ashyq birinshiliginde bas júldeni oljalaǵan Emma Radýkaný da alysqa shappady. 19 jastaǵy Ulybrıtanııanyń sulýy ekinshi kezeńde Fransııanyń ókili Karolın Garsııaǵa jol berdi.
Erlerge kelsek, TOP-10-dyqqa kiretin birneshe oıynshy Londondaǵy týrnırde boı kórsetpedi. Saıası jaǵdaıǵa baılanysty Reseı men Belarýske qoıylǵan shekteýge baılanysty Danııl Medvedev pen Andreı Rýblev bul jarysqa qatyspady. Shveısarııanyń maqtanyshy Rodjer Federer men Germanııanyń dúldúli Aleksandr Zverev jaraqatyna baılanysty atalǵan dodaǵa baq synaýdan bas tartty. Norvegııalyq Kasper Rýýd, ıspanııalyq Karlos Alkaras, grekııalyq Stefanos Sısıpas syndy sańlaqtar uzaqqa barmady. Sol sekildi Ulybrıtanııanyń eń ataqty tennısshisi Endı Marreıden de qaıyr bolmady.
Joǵaryda jaǵdaıdyń barlyǵyn saralaı otyryp, barsha jankúıerler bas júlde úshin tartys serbııalyq Novak Djokovıch pen ıspanııalyq Rafael Nadal arasynda órbıdi dep topshylaǵan edi. Alaıda jaraqatyn jeleý etken Pıreneı túbeginiń túlegi jartylaı fınalda aýstralııalyq Nık Kırospen kúsh synasýdan bas tartty. Al qarsy kelgenderdi qoǵadaı japyrǵan Serbııanyń sańlaǵy bul mejede jergilikti sportshy Kemeron Norrıdi san soqtyrdy. Sóıtip, keshegi keshte ótken fınalda Djokovıch pen Kıros kúsh synasty.