Qazaqstandyq ekinshi deńgeıli bankterdegi salym kólemi azaıyp jatyr. Sońǵy bir aıda depozıttik portfel 558,4 mlrd teńgege qysqarǵan. Qazir qarjy ınstıtýttaryndaǵy salym kólemi – 24,4 trln teńge. 558,4 mlrd teńge – qaıta sonshalyqty orasan qysqarý emes, azamattar bankterden sáýirde – 738,7, al naýryzda 910,8 mlrd teńgeni qaıtaryp alǵan edi.
Bankterdiń sharýasy shaıqalyp, ondaǵy salymdardyń kúrt azaıýyna Reseı men Ýkraına arasyndaǵy áskerı qaqtyǵys tikeleı áser etti. Soǵys bastalǵan aqpan aıynan beri qazirgi ýaqytqa deıin ekinshi deńgeıli bankterde saqtalyp turǵan qarajattyń 2,21 trln teńgesi keri alynǵan. Mamyr aıynda depozıt bazasynyń ósimi 11 ekinshi deńgeıli bankte ǵana saqtalypty. Sonyń ózinde atalǵan 11 banktiń tórteýindegi ósim deńgeıi turaqty emes.
Salym portfeliniń aılyq ósimi boıynsha «Bank Hoým Kredıt» belsendi túrde kósh bastap tur. Kóktemniń ekinshi aıynda bul banktegi salymǵa 182,5 mlrd teńge qosylyp, 350 mlrd teńgege jetken. Bul banktiń salym boıynsha bólshek segmentte de, korporatıvti segmentte de upaıy túgel. Bir aı ishinde jeke tulǵalar 9,5 mlrd teńge ákelip salsa, zańdy tulǵalar 173 mlrd teńge qosqan.
Mundaı dınamıka negizinen eki faktormen baılanysty. Birinshiden, «Bank Hoým Kredıt» budan bylaı reseılik kompanııaǵa táýeldi emes, tikeleı chehııalyq PPF holdıngi men Home Credit halyqaralyq tobyna tıesili. Bul top reseılik aktıvterden túgeldeı aryldy. Iаǵnı bul – bizdiń elde jumys isteıtin sheteldik kompanııalardyń qyzyǵýshylyǵyn týdyra alatyn, tıisinshe Eýropa elderimen baılanysta jumys isteıtin otandyq bıznestiń de yntasyn týǵyzatyn Qazaqstandaǵy alǵashqy eýropalyq bank. Atalǵan bankte bıznes salymdarynyń kúrt kóbeıýine ekinshi sebep – sanksııaǵa ushyraǵan reseılik enshiles bankterdegi salymdardyń jappaı alynýy. Olar «Bank Hoým Kredıtti» ózderine tanys uıym dep sanaıdy jáne ózge reseılik qarjy ınstıtýttary sııaqty shekteýge ilinbegeni de olardyń senimin oıatady, deıdi sarapshylar.
Salym dınamıkasyn ustap turý boıynsha ekinshi orynda – «Bank SentrKredıt». Mamyr aıynda bul bankke 95,2 mlrd teńge kelip qosylǵan. Sonyń ishinde 45,2 mlrd teńge – jeke tulǵalardyń enshisinde bolsa, 50 mıllıardy – zańdy tulǵalardyń qarjysy. Úshinshi orynda – Kaspi Bank. Bir aıda qarjy ınstıtýtynyń depozıttik shotyna 77,2 mlrd teńge salynǵan. Sóıtip, jalpy salym deńgeıi 3,06 trln teńgege jetken. Sonymen qatar TOP-5 qatarynda «Eýrazııalyq bank» (+ 35,1 mlrd teńge) pen Altyn Bank (+ 25,1 mlrd teńge) bar.
S&P Global Ratings agenttiginiń sarapshylary Qazaqstanda bank sektorynyń polıarızasııasy kúsheıýi múmkin ekenin aıtady. Olardyń boljaýynsha, bıyl da naryqtaǵy qatań básekelestik jalǵasady. Qazir qazaqstandyq bankterdiń nesıe portfeliniń IJО́-degi úlesi 25 paıyzǵa jýyqtaıdy.
«Qazir iri bankter jyldam ózgerip jatqan naryqtyq jaǵdaılarǵa beıimdelý úshin aldyńǵy qatarly júıeler men tehnologııalardy damytýǵa belsendi ınvestısııa quıyp jatyr. Sheshimtal áreketterdi qabyldaýǵa daıyn bolý olardyń bıznesine oń áser etýi múmkin, al shaǵyn bankter básekelestik kúsheıgen ortada tartymdylyǵy azyraq naryq segmentterinde jumys isteýge májbúr bolady», deıdi agenttik sarapshylary.
Halyqaralyq agenttiktiń esepteýinshe, Qazaqstanda jumys istegen úsh reseılik enshiles bank – «Sberbank Qazaqstan», «Alfa-Bank» jáne VTB Bankke eldegi búkil depozıttiń 14 paıyzy tıesili bolǵan. Alaıda sanksııalarǵa baılanysty atalǵan qarjy ınstıtýttarynyń naryqtaǵy qyzmeti shektelgennen keıin úsheýiniń otandyq bankter depozıtindegi jıyntyq úlesi 2 paıyzǵa áreń jetken.
Eske salaıyq, qazir Qazaqstanda 22 ekinshi deńgeıli bank jumys isteıdi, onyń 13-i – sheteldikterdiń qatysýymen bolsa, sonyń 10-y – enshiles qarjy uıymdary.