Epıdemııalyq ahýalǵa beıjaı qaramaý kerek

Elordadan basqa óńirlerdegi ahýal turaqty

Densaýlyq saqtaý mınıstri Ajar Ǵı­nııat óz baıandamasynda álemde koronavırýs ınfeksııasymen syrqattanýshylyqtyń ósýi jalǵasyp jatqanyn jáne zerttelgen úlgilerdiń 95%-yn quraıtyn «Omık­ron» shtamy basym nusqa bolyp qalyp otyr­ǵanyn atap ótti. 20 maýsymnan bastap respýblıka boıynsha KVI-men syrqat­tanýshylyq arta bastady. Sońǵy eki ap­tada aýyrǵan adamdar sany 3,2 esege ósti – 10 714-ten 34 550 jaǵdaıǵa deıin. Mı­nıstrdiń aıtýynsha, aýyrǵan adamdardyń 80%-y egilmegen adamdar nemese 6 aı buryn egilgen adamdar ekenin eskersek, ýaqtyly KVI-ge qarsy revaksınalaýmen qamtý qajet ekenin kórsetedi. Búginde revaksınalaýdy 5 mln-nan astam adam aldy, bul tıisti kontıngenttiń 68%-yn quraıdy.

Resmı statıstıkaǵa sáıkes elimizde pandemııa bastalǵannan beri koronavırýs ınfeksııasymen 1 mln 400 myńnan astam adam aýyryp, aýrýdyń 5 tolqyny boldy. 20 maýsymnan bastap respýblıka boıynsha KVI-men syrqattaný arta bastady. «Soń­ǵy eki aptada aýyrǵan adamdardyń sany 3,2 esege ósti. О́tken táýlikte KVI-diń oń ná­tıjesimen 2 021 jaǵdaı, KVI-diń teris nátı­jesimen 1 jaǵdaı tirkeldi, ólim-jitim tir­kelgen joq», dedi Densaýlyq saqtaý mınıstri.

Epıdemııalyq jaǵdaıdy baǵalaý úshin Omıkron nusqasynyń sıpattaryn, densaýlyq saqtaý júıesine júktemeni jáne salanyń daıyndyǵyn eskere otyryp, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi 2022 jylǵy 15 shildeden bastap syrqat­ta­nýshylyq kórsetkishin 100 myń turǵynǵa shaqqandaǵy aýrýhanaǵa jatqyzý kór­setkishine aýystyra otyryp, aǵymdaǵy matrısany ózektendirdi. Vedomstvo basshysynyń aıtýynsha, baǵalaý matrısasyna sáıkes Nur-Sultan qalasy – sary aımaqta, Qazaqstan Respýblıkasy jáne qalǵan óńirler jasyl aımaqta tur.

Qazaqstan Respýblıkasynda koronavırýs ınfeksııasymen syrqattanýdyń ósýi maýsym aıynyń ortasynan bastap tirkelýde, aýrýdyń eń kóp ósýi elimizdiń 6 óńirinde baıqalady, onda sońǵy eki aptada syrqattanýshylyq 5 ese jáne odan joǵary ósti, onyń ishinde Aqtóbe oblysynda – 8,2 ese, Batys Qazaqstan oblysynda – 6,7 ese, Qaraǵandy oblysynda – 6,4 ese, Pavlodar oblysynda – 6,3 ese, Aqmola oblysynda – 6,1 ese, Qostanaı oblysynda – 5 ese kóterilip otyr.

Ajar Ǵınııattyń aıtýynsha, syr­qat­taný 3-ten 5 esege deıin ósken óńirlerdiń ekinshi tobyna respýblıkanyń 5 óńiri endi. Syrqattanýdyń 3 esege deıin ósýi elimizdiń 6 óńirinde baıqalady. Sońǵy aptada Almaty qalasynda KVI boıyn­sha epıdemııalyq ahýal turaqtandy. «Bú­kil álemdegideı Omıkron VA.5 shta­my­nyń nusqasy týdyrǵan COVID-19-dyń kezekti tolqyny osy jylǵy shildede elimizde júrgizilgen genetıkalyq zertteý nátıjeleri boıynsha zerttelgen úlgilerdiń 70%-da anyqtaldy. Bul nusqa jo­ǵary juqpalyǵymen sıpattalady jáne Delta nusqasymen salystyrǵanda aýrý álde­qaıda jeńil ótedi. Bul naýqastardyń 94%-dan astamy ambýlatorııalyq jaǵ­daıda emdeletinimen de rastalyp otyr», dedi A.Ǵınııat.

Stasıonarlyq em qabyldaıtyn pa­sıentterdi taldaý kezinde 36%-y 18 jasqa deıingi balalar, 64%-y eresekter ekeni, al aýyrǵan barlyq adamdardyń 52%-da qosalqy sozylmaly aýrýlary bar ekeni anyqtaldy. «О́tken jylmen sa­lystyrǵanda KVI-ge kúdikti jedel medı­sınalyq kómekke shaqyrýlar sany 3,7 esege azaıǵanyn atap aıtqym keledi. Bul kórsetkish te aýrýdyń jeńil túrde ótip jatqanyn aıqyndaıdy», dedi Densaýlyq saqtaý mınıstri.

Búginde ınfeksııalyq tósektik oryn­men qamtý 30%-dy nemese naýqastar sany 1 500, reanımasııalyq tósektik orynmen qamtý 7%-dy nemese naýqastar sany 47-ni quraıdy. Vedomstvo basshysy tósektik oryn qorynyń qozǵalysyn baqylaý onlaın rejimde júrgiziletinin atap ótti. «Tósektik orynmen qamtylýdy qadaǵalaý úshin ınteraktıvti karta onlaın rejimde óńirler boıynsha medı­sı­nalyq uıymdar deńgeıine deıin ahýaldy baǵalaýǵa jáne jedel den qoıý sharala­ryn qabyldaýǵa múmkindik beredi. Bul ákim­dikterge, den­saýlyq saqtaý basqar­ma­­lar­yna qolje­tıimdi jáne kúndelikti sheshim qabyldaýǵa yńǵaıly», dedi A.Ǵınııat.

Shekteý sharalary ınfeksııany oqshaýlaýǵa baǵyttalady

Densaýlyq saqtaý mınıstrligi koronavırýs ınfeksııasynyń taralýyna jol bermeý jáne turaqty negizde ýaqtyly epıdemııaǵa qarsy sharalar qabyldaý maqsatynda óńirlermen ahýaldy baǵalaý boıynsha shtabtar ótkizip, jaǵdaıdy turaqtandyrýǵa baǵyttalǵan sharalardy qabyldaýda. Sonymen qatar halyqty aqparattandyrý maqsatynda brıfıngter, buqaralyq aqparat quraldarynda, onyń ishinde medısına salasyndaǵy jetekshi sarapshylardyń qatysýymen kezdesýler de ótkiziledi. «KVI medısınalyq uıym­dardyń daıyndyǵy turaqty negizde qam­tamasyz etilýde, búginde 189 medısınalyq uıymda 5 myńnan astam kovıdtik tósektik oryn, 620 reanımasııalyq tósektik oryn, rezervte 20 myńnan astam tósektik oryn bar. BMSK deńgeıinde 5 700 uıym jáne 2 400-ge jýyq kóshpeli mobıldi brıgada, onyń 1 myńnan astamy aýylda medı­­sı­nalyq kómek kórsetýde. Rezervte 1 610 mo­bıldi brıgada bar», dep atap ótti mı­nıstr.

Vedomstvo basshysynyń habar­laý­yn­sha, aýyrǵan adamdardyń 80%-y egilmegen adamdar nemese 6 aı buryn egilgen adamdar ekenin eskersek, ýaqtyly KVI-ǵa qar­sy revaksınalaýmen qamtý qajet eke­nin kórsetedi.

A.Ǵınııat respýblıkada revaksınalaý odan ári jalǵasyp jatqanyn aıtty. Bú­ginde revaksınalaýdy 5 mln-nan astam adam aldy, bul tıisti kontıngenttiń 68%-yn quraıdy.

Sonymen qatar koronavırýs ınfek­sııasynyń ósýine baılanysty, epı­de­mııalyq jaǵdaıdy baǵalaý matrısa­synyń ózektenýin eskere otyryp, Den­saýlyq saqtaý mınıstrligi aımaqtar boıyn­sha shekteý sharalaryn qaıta qarady jáne bul sharalardy Vedomstvoaralyq komıssııa maquldady. Máselen, jasyl jáne sary aımaqtarda shekteý sharalary bıznes obektileriniń qyzmetin shektemeı, ınfeksııa kózin oqshaýlaýǵa baǵyttalǵan. Iаǵnı obektilerde sanıtarlyq-dezın­fek­sııalyq tártipti kúsheıtý, qoǵamdyq oryndarda, qoǵamdyq kólikte medısınalyq maska taǵý usynylady. Qyzyl aımaqta shekteý sharalary densaýlyq saqtaý júıesiniń júktemesine baılanysty eki kezeńmen qabyldanady. Birinshi kezeńde – R>1 bolǵanda jáne 100 myń turǵynǵa shaqqanda aýrýhanaǵa jatqyzý kórsetkishi 25,0-den 50,0-ge deıin bolǵan kezde: bıznes shekteýsiz jumys isteıdi, jabyq úı-jaılarda, kóliktiń barlyq túrinde mindetti túrde maskalar paıdalanylady.

Ekinshi kezeńde R-ǵa qaramastan, 100 myń turǵynǵa shaqqanda aýrýhanaǵa jatqyzý kórsetkishi 50,0-den astam bol­ǵan kezde: obektilerde «Ashyq» qosym­shasy mindetti túrde paıdalanylady, kóp­shilik is-sharalardy ótkizýge baılanys­ty bıznes obektileriniń tolymdylyǵy 50%-ǵa deıin shekteledi, bilim berý uıym­daryna qosymsha shekteýler engiziledi, uıymdar qyzmetkerleriniń 30%-y qa­shyqtyqtan jumys isteýge aýysady. Qyzyl aımaqqa kóshý  jáne shekteý shara­laryn engizý bıznestiń jáne halyqtyń pro­fı­laktıkalyq sharalardy ustaný jaǵ­daıyna baılanysty bolady.

Densaýlyq saqtaý mınıstriniń aıtýynsha, sary aımaqtaǵy Nur-Sultan qalasynda úı-jaılarda kóp adam qaty­satyn kópshilik is-sharalar ótkiziledi jáne medısınalyq maska taǵý, áleýmettik qa­shyqtyq talaptary saqtalmaıdy. Bul elordada ınfeksııanyń odan ári taralýyna alyp kelip otyr. «Epıdemııalyq ahýaldy turaqtandyrý jáne bıznestiń shekteýsiz jumys isteýin qamtamasyz etý úshin bıznes obektilerde sanıtarlyq-dezınfeksııa rejimin saqtaý jáne halyq­tyń qyzmetter alý kezindegi qaýipsizdigin saqtaý qajettiligi týraly taǵy da qaıta eske salamyz», dep túıindedi A.Ǵınııat.

Máseleni qorytyndylaǵan Premer-Mınıstr Álıhan Smaıylov jalpy koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrýdyń kóbeıgeni, ásirese Nur-Sultan qalasynda jáne Qaraǵandy oblysynda baıqalyp otyrǵanyn atap ótti.

«Kún saıyn respýblıka boıynsha 3 myńǵa deıin jaǵdaı tirkeledi. Bul – joǵary kórsetkish. Sondyqtan, Koro­na­vırýstyń taralýyna jol bermeý jónindegi vedomstvoaralyq komıssııa shekteý sharalaryn kúsheıtti, olar óńirlermen jáne «Atameken» palatasymen aldyn ala kelisildi», dedi Á.Smaıylov.

Úkimet basshysy Densaýlyq saqtaý mınıstrligi epıdemıologııalyq jaǵdaıǵa turaqty monıtorıng júrgizip, shekteý sharalarynyń saqtalýyn qamtamasyz etýi tıis ekenin aıtty.

«Maska taǵý, áleýmettik qashyqtyqty saqtaý sııaqty aldyn alýdyń negizgi sharalary qatań saqtalýy kerek. Vaksınalaý men revaksınalaýdyń tómen qarqyny epıdemııalyq jaǵdaıdyń kúrt nasharlap ketýine alyp keledi. Sondyqtan ákimdikterge halyqty vaksınalaý jáne revaksınalaý jumystaryn jandandyrýdy tapsyramyn», dep túıindedi Premer-Mınıstr.

«Qýatty óńirler – el damýynyń draıveri» ulttyq jobasy

Úkimet otyrysynda «Qýatty óńirler – el damýynyń draıveri» ulttyq jobasyn iske asyrý barysy qaraldy.

Ulttyq ekonomıka mınıstri Álibek Qýantyrov Ulttyq jobanyń maqsaty tur­ǵyndardyń bazalyq qyzmetterge teń qol­jetimdiligin qamtamasyz etý, turǵyn úı-kom­mýnaldyq jaǵdaıdy ári kólik baı­­lanysyn jaqsartý, sondaı-aq eldiń tran­zıttik áleýetin jáne halyqtyń mobıl­diligin arttyrý ekenin atap ótti.

Ulttyq jobany 2021 jyly iske asy­rýdyń nátıjesinde turǵyndardy aýyz sýmen qamtamasyz etý kórsetkishi 96%-dy qurady (qalalarda – 98%, aýyl­darda – 93%), mono jáne shaǵyn qala­larda ın­jenerlik jáne kólik ınfra­qu­ry­lymy­nyń tozýy 57,6%-dan 45,5%-ǵa deıin tó­men­dedi, 17,1 mln sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi, normatıvtik jaı-kúıdegi respýblıkalyq mańyzy bar jol­dardyń úlesi 90%-ǵa deıin (jergilikti mańy­zy bar joldardyń úlesi 80%-ǵa deıin) ósti, sondaı-aq 112 myńǵa jýyq turaq­ty jáne ýaqytsha jumys oryndary quryldy.

Bıyl Ulttyq jobanyń is-sharalaryn oryndaý jalǵasýda. Atap aıtqanda, 576 aýylda jobalardy iske asyrýǵa, mono jáne shaǵyn qalalardyń ınfraqurylymyn damytýǵa jáne jas mamandarǵa turǵyn úı satyp alýǵa qarajat bólindi.

Sonymen qatar Indýstrııa jáne ınfra­qurylymdyq damý mınıstri Qaıyr­bek О́skenbaev, Eńbek jáne halyqty áleý­mettik qorǵaý mınıstri Tamara Dúıse­nova, Qaraǵandy oblysynyń ákimi Jeńis Qasymbek, Soltústik Qazaqstan obly­synyń ákimi Qumar Aqsaqalov jáne Batys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary Baqytjan Narymbetov baıandama jasady.

Baıandamashylardy tyńdap bolǵannan keıin Premer-Mınıstr Ulttyq jobany iske asyrýdyń eldi mekenderdegi ınfraqurylymnyń jaı-kúıin jaqsartýǵa, 480 tirek jáne seriktes aýyldy jań­ǵyr­týǵa, turǵyn úı qurylysyna 2,4 trln teńge ınvestısııa tartýǵa múmkindik beril­genin aıtty. Jumys isteıtin jastarǵa, halyqtyń áleýmettik turǵydan osal toptaryna, kópbalaly otbasylarǵa arnalǵan turǵyn úı qurylysy júrip jatyr.

Sonymen qatar Úkimet basshysy mem­lekettik organdar men ákimdikterdiń nazaryn «Dıplommen – aýylǵa!» jobasy bo­ıynsha bıýdjettik kredıtter berý jó­nindegi keıbir kórsetkishterdiń oryndal­maǵanyna aýdardy.

«Jyl sońyna deıin kóp ýaqyt qalǵan joq, sondyqtan osy jumysty jandan­dyrý qajet. Jobalardyń iske asyrylýy ákimder men jaýapty ortalyq mem­le­ket­tik organdar basshylarynyń erekshe ba­qylaýynda bolýǵa tıis», dedi Á.Smaıy­lov.

Sondaı-aq Premer-Mınıstr 1 qa­zanǵa deıin Aýyldyq aýmaqtardy damy­tý tujyrymdamasynyń jobasyn ázir­leýdi jáne Ulttyq jobanyń ındıkator­laryna sáıkes qonys aýdarýshylardy qabyldaýdy, ornalastyrýdy jáne qol­daýdy qamtamasyz etýdi tapsyrdy.

Sýdaǵy qaýipsizdik sharalaryn kúsheıtý qajet

Úkimet otyrysy barysynda Premer-Mınıstr sýdaǵy qaýipsizdikti arttyrý boıynsha sharalar qabyldaýdy tapsyrdy. Ol qazir shomylý maýsymynyń qyzǵan shaǵy ekenin, bul oraıda sýdaǵy qaýipsizdik sharalaryn saqtamaýdyń kóp jaǵdaıda qaıǵyly oqıǵalarǵa ákeletinin aıtyp ótti.

1 maýsymnan beri elimizde 140 adam sýǵa ketken, onyń 49-y – balalar. О́tken jylmen salystyrǵanda adamdardyń sýǵa batýy 42%-ǵa qysqarǵan. Premer-Mınıstrdiń oıynsha, sonda da bul kór­setkish óte joǵary.

«El azamattary balalar qaýipsizdigine saq bolýy qajet. Qaıǵyly jaǵdaılarǵa jol bermeý úshin barlyq sharalardy qabyldaýymyz kerek», dedi Á.Smaıylov.

Osyǵan oraı Úkimet basshysy Tóten­she jaǵdaılar, Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrlikterine ákim­dik­termen birlesip sýdaǵy qaýipsizdik sharalaryn kúsheıtýdi, onda qutqarýshylardyń bolýyn baqylaýdy júktedi. Sondaı-aq halyq arasynda túsindirý jumystaryn keńinen júrgizip, sýǵa túsýge bolmaıtyn jerlerdi anyq belgileýdi tapsyrdy.