Abaı oblysynyń Aıagóz aýdanynda saq dáýirine tıesili eskertkish tabyldy. Bozaı aýylynyń mańynda júrgizilip jatqan arheologııalyq zertteý jumystarynyń nátıjesinde bizdiń zamanymyzǵa deıingi VII-VI ǵasyrǵa tán, ıaǵnı erte temir dáýiriniń jerleý-ǵuryptyq eskertkishi anyqtaldy.
Arheologııalyq zertteý jumystaryn tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Ǵanı Omarov bastaǵan Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń arheolog-ǵalymdary júrgizip jatyr. Onyń nátıjesine sáıkes saq kezeńine jatatyn kıim áshekeıleri tabyldy. Ańdyq mánerde bezendirilgen oljalar erte dáýirde ómir súrgen kóshpelilerdiń mádenıeti joǵary bolǵandyǵyn aıǵaqaıdy, deıdi ǵalymdar.
Ekspedısııa músheleriniń boljamyna súıensek, bıiktigi 3 metrden, al dıametri 30 metrden asatyn qorǵanda shamamen 2700-2600 jyl buryn ómir súrgen saq qolbasshylarynyń biri jerlenýi múmkin.
«Qorǵannyń tonalyp ketkenine qaramastan jerlengen adamnyń kıim áshekeıleri, onyń ishinde bas kıimniń áshekeıleri tabylyp otyr. Bul qorymnyń taǵy bir ereksheligi, onyń ishinde plıta tastarynyń tiginen qashalǵany baıqaldy. Negizi mundaı dástúr qola dáýirine tıesili. Bul erte temir dáýirinde kezdesken ázirge alǵashqy artefakt.
Qorymda 60-qa jýyq eskertkish bar. Aldaǵy ýaqytta tabylǵan jádigerlerdi konservasııalap, zertteýge jiberý kózdelip otyr. Sondaı-aq qundy zattardy qalpyna keltirý boıynsha aýqymdy jumys kútip tur. Qorytyndy jumys, ol tabylǵan jádigerlerdi retke keltirip, mýzeıdiń ekspozısııasyna tapsyrý», dedi Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń aǵa-oqytýshysy, arheolog Baýyrjan Besetaev.
Tutastaı alǵanda, aldaǵy ýaqytta mundaı qorymdar taǵy da tabylýy ǵajap emes. Nege deseńiz, otandyq ǵalymdar Abaı oblysynda áli de zertteýdi qajet etetin jer kóp dep sanaıdy. Onyń qataryna Aıagózden bólek, Úrjar, Jarma, Kókpekti aýdandary kiredi.
«Patshalyq Reseı men Keńes Odaǵy tusynda kóbinese Ertis ózeniniń mańy zerttelip, sol óńirge basymdyq berilip keldi. Al Aıagóz, Úrjar, Kókpekti, Jarma aýdandary arheologııa salasynda adamnyń izi túspegen aýmaq sanalady. Tek biren-saran ǵalymdardyń jazbalarynda ǵana kezdesedi», dedi B.Besetaev.
О́kinishke qaraı, ǵalymdardyń aıtýynsha, qorymdardy tonaý, búldirý áreketteri azaımaı tur. «Osy zertteý jumystary júrgizilip jatqan Bozaı qorymynyń ózinen biz kelgenge deıin tonaý oryn alǵan. Arnaıy júk tıegish kólikpen kelip, bul jerdi qazyp búldirip ketken. Budan basqa Aqsýattaǵy Eleke sazynda da tonaý derekteri tirkelgen. Aıagóz aýdanyna qarasty Aqshataý aýylynyń mańynda Qyryqoba dep atalyp ketken jer bar. Sol aýmaqta da osyndaı sumdyq jaǵdaılar bolǵan. Mundaı jaǵymsyz oqıǵa óte kóp», dedi arheolog.
Abaı oblysy,
Aıagóz aýdany