Jastar – eldiń erteńi. Endeshe, olardyń amandyǵy memlekettiń saýlyǵy degen qorytyndy shyǵarsaq qatelespeımiz. Osy oraıda jetkinshekterdiń densaýlyǵyn jaqsartý, sonyń ishinde sportpen aınalysýǵa baýlý ózekti másele ekenin eshkim joqqa shyǵarmaıdy.
Resmı derekter balalar men jasóspirimderdiń úshten biri ǵana belsendi ómir saltyn ustanatynyn kórsetedi. Otan aldyndaǵy boryshyn óteýge tıis jastardyń 40 paıyzy áskerı qyzmetke jaramsyz. Onyń ústine, densaýlyq saqtaý salasy mamandary keı aýrý túrleriniń jasaryp bara jatqanyn aıtyp dabyl qaǵyp júr.
Qýanyshymyzǵa oraı, jastar arasynda sportpen shuǵyldanyp, belsendi ómir saltyn ustanatyndar sany birtindep artyp keledi. О́renderimiz fızıkalyq jáne psıhıkalyq saýlyqtyń kepili sportpen júıeli shuǵyldaný kerek degen ıdeıany túsingeni, munyń qazirgi tilmen aıtsaq trendte ekenin ańǵara alamyz.
Resmı málimetterge súıensek, jastardy dene shynyqtyrýmen jáne sportpen aınalysýǵa tartý prosesinde oń dınamıka bar. Keıingi jyldary bul kórsetkish turaqty óskeni baıqalady. Máselen, 2013 jyly 2,3 mln jetkinshek dene shynyqtyrýmen shuǵyldanǵan. Al 2020 jyly bul kórsetkish 2,5 mln-ǵa jetken. Árıne, 7 jylda sportty serik etken jastar kúrt artpady. Degenmen oń nátıje baıqalady.
«Jastar» ǵylymı-zertteý ortalyǵy júrgizgen «Jastardyń negizgi stratalarynyń problemalary men qajettilikteri» áleýmettik saýaldamasynan qyzyq málimet baıqadyq. Jas ereksheligine qaraı sportpen shuǵyldanatyndar sany da ózgeredi eken. Mysaly, 14-18 jastaǵylardyń 25 paıyzy bos ýaqytyn dene shynyqtyrýǵa arnaıdy. Alaıda eseıgen saıyn jastar sportqa asa den qoımaıtyn kórinedi. 19-23 jastaǵylardyń – 22,8 paıyzy, 24-28 jastaǵylardyń 18 paıyzy ǵana salamatty ómir saltyn ustanady.
Atalǵan ortalyq júrgizgen saýaldamaǵa jaýap bergender qurdastary arasynda sport pen salamatty ómir saltyn nasıhattaý qajetin atap ótken eken. Jalpy, qazirgi tańda bul baǵytta atqarylyp jatqan sharýalar az emes. Memleket basshysynyń «Halyq birligi jáne júıeli reformalar – eldiń órkendeýiniń berik negizi» atty Joldaýynda buqaralyq jáne balalar sportyn damytý boıynsha birqatar mindet qoıyldy. Atap aıtqanda, oblys ákimderine sport ınfraqurylymyn kezeń-kezeńmen salýdy qamtamasyz etýdi tapsyrdy. Prezıdent 2019 jylǵy 2 qyrkúıektegi Qazaqstan halqyna Joldaýynda da balalar úshin sport ǵımarattaryn barynsha qoljetimdi etý máselesin kóterdi. Osynyń aıasynda Dene shynyqtyrý men sportty damytýdyń 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospary ázirlengen bolatyn.
Keıingi jyldary tushymdy nátıjege qol jetti dep aıta alamyz. Máselen, qazirgi tańda elimizde jalpy bilim beretin 5 428 mektepte sport zaly bar. Mádenıet jáne sport mınıstrligi 101 sport federasııasyna akkredıtasııa bergen. 2 393 aýyldyq okrýgte úsh myńnan astam sport nusqaýshy jumys isteıdi.
Mınıstrlik 2025 jylǵa qaraı balalar-jasóspirimder klýbtarynyń sanyn 579-dan 718-ge deıin, balalar men jasóspirimderge arnalǵan dene shynyqtyrý klýbtarynyń sanyn 107-den 282-ge deıin, sport ǵımarattaryn 23,9 myńnan 30 myń birlikke deıin kóbeıtýdi josparlap otyr.