Ulybrıtanııa, AQSh jáne Kanadaǵa qonys aýdarýshylardyń qatary qalyńdamasa, azaıǵan joq. Muny sońǵy jyldary osy elderge kóship ketken qazaqstandyqtardyń sanynan da ańǵarýǵa bolady. Alaıda sarapshylar atalǵan elderdegi qymbatshylyq rettelmese, mıgranttar men týrısterdiń qatary azaıýy múmkin dep boljap otyr. О́ıtkeni bul elderdegi ınflıasııa deńgeıi aıtarlyqtaı ósken.
Ulybrıtanııada ınflıasııa sońǵy 40 jylda eń joǵary deńgeıge jetti. Naryqty qymbatshylyq jaılady. Birinshi kezekte elektr energııasy men azyq-túlik baǵasy kúrt ósken. Jaryq quny bir jylda 50 paıyzǵa kóterilse, gaz baǵasy 2 esege qymbattaǵan.
Negizi Ulybrıtanııada baǵa turaqsyzdyǵy óte sırek kezdesetin jaǵdaı. Sońǵy 70 jyl ishinde el úsh márte baǵa turaqsyzdyǵyn basynan keshken, 1950 jyldardyń basyndaǵy Koreı soǵysy kezinde jáne 1970 jyldardyń ortasy men aıaǵyndaǵy eki munaı daǵdarysynan keıingi jyldary. Sondaı-aq Falklands (Folklend) soǵysyna deıingi 40 jyl ishinde ınflıasııa 10 paıyzdan joǵary kóterilgen joq, alaıda álemdik pandemııadan soń ómir súrý qunyna qysym kúsheıe tústi.
Ulttyq statıstıka basqarmasy (ONS) baǵanyń ósýi barlyq salada derlik baıqalǵanyn aıtady. Azyq-túlik baǵasy, ásirese qatty ósti, sondaı-aq kıim men aıaqkıim, meıramhanalar men qonaqúıler, demalys pen mádenıet oryndary qyzmetiniń quny da sharyqtady. «Zaýyttan shyqqan taýarlardyń baǵasy ótken bir jylmen salystyrǵanda 17 paıyzǵa ósken, bul 45 jyldaǵy eń joǵary kórsetkish», deıdi qarjy salasynyń mamandary.
Degenmen Tumandy Albıondaǵy munaı baǵasy tómen, bul baıaý bolsa da, qazirgi aspandap turǵan avtokólik júrgizýshileriniń benzın men dızelge tóleıtin baǵasyna áser etedi degen pikirde qarjygerler. Qymbatshylyqqa qaramastan, ınflıasııanyń jyldyq qarqyny áli óziniń shyńyna jetken joq. Ulybrıtanııa bankiniń boljamynsha, qazan aıyndaǵy ınflıasııa 13,2 paıyzǵa jetýi múmkin. Búginde azyq-túlik, janar-jaǵarmaı, alkogol jáne temekini eseptemegende ınflıasııa shildede 6,2%-dy qurady, maýsymda 5,8%-ǵa jetken bolatyn. Al naryqtaǵy baǵa men jalaqy arasyndaǵy turaqty alshaqtyq saýda-sattyqtyń turalap qalýyna ákep soǵýda. Halyqtyń tabysy 3 paıyzǵa azaıǵan.
Al Ulybrıtanııa bankiniń tóraǵasy Endrıý Beılı ınflıasııa kezinde eńbek adamdary jalaqy kóterýdi suraýdan bas tartýy qajet ekenin aıtady. «Eger barlyǵy ınflıasııany jeńýge tyryssa, kerisinshe ol tómendemeıdi, tek nasharlaı beredi», dedi ol BBC Radio 4-tiń Today baǵdarlamasyna bergen suhbatynda. Birikken Koroldikte temirjol men avıasııadan bastap poshta men telekommýnıkasııaǵa deıingi salalardaǵy qyzmetkerler ereýilge de shyqty. О́ıtkeni qubylmaly baǵa naryǵynda ómir súrý kedeılerdiń jaǵdaıyn odan ári nasharlata tústi. Endrıý Beılıdiń aıtýynsha, elde sońǵy eki jylda jumys kúshi qysqarǵan. «Men el boıynsha kóp saıahattaımyn. Kásipkerlikpen aınalysamyn. Eldegi kompanııalar birinshi kezekte adamdardy jaldaý kezinde kezdesetin qıyndyqtar týraly suraıdy. О́ıtkeni árbir mekeme jumysshylardyń turaqsyzdyǵyna tap bolyp jatyr. Jalaqy óspeıtin jerlerde adam turaqtamaıdy. Alaıda turǵyndar munyń qarjy saıasaty ekenin túsinbeıdi», dedi bank tóraǵasy.
Sondaı-aq Qarjylyq zertteýler ınstıtýtynyń dırektory Pol Djonsonnyń aıtýynsha, kelesi premer-mınıstr úı sharýashylyǵyn jáne NHS sııaqty negizgi qyzmetterdi qoldaýǵa mıllıardtaǵan qarajat jınaýy kerek. «Kúzde bolatyn on úsh paıyzdyq ınflıasııa memlekettiń qarjysyna aıtarlyqtaı áser etedi. Sondyqtan bılikke úı sharýashylyǵyn qoldaý úshin taǵy da mıllıardtaǵan aqsha tabý kerek bolady», dedi ol.
Kanadada da baǵa turaqsyzdyǵynyń kórsetkishi ósip barady. Shilde aıymen salystyrǵanda tamyzda azyq-túlik baǵasy 9,9 paıyzǵa artqan. Statıstıka agenttigi taratqan aqparat boıynsha mundaı kórsetkish sońǵy 41 jylda alǵash ret tirkelip otyr. Qazir kanadalyq bılik pen qarjy ortalyqtary daǵdarysty eńserý úshin túrli is-sharalardy qolǵa aldy. Máselen, «Richmond azyq-túlik banki» turǵyndarǵa tegin tamaq úlestiretinin málimdedi. Tegin tamaq, aldymen, áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan toptarǵa, atap aıtsaq, qarttarǵa, balalar men elge jańadan qonystanyp jatqan mıgranttarǵa beriledi. Sonymen qatar elde janar-jaǵarmaı men páter jaldaý quny da ósken. «Jyl basynan beri qyzmet kórsetý quny 19 paıyzǵa kóterildi. Inflıasııaǵa qarsy is-sharalar tizbegin bekitip jatyrmyz. О́ıtkeni baǵa turaqsyzdyǵynyń kesirin halyq qazirden bastap kórip jatyr, ásirese jalaqysyz otyrǵandar qınalýda», dedi «Richmond azyq-túlik bankiniń» atqarýshy dırektory Hajıra Hýseın.