Astanada ótken «Super Bol» jobasynyń sheshýshi kezdesýine álemdik fýtboldaǵy esimi máshhúr tóreshilerdiń biri Ravshan Irmatov qazylyq etkeni belgili. О́zbek mamany – álem chempıonattarynyń 11 kezdesýinde bas tóreshi bolǵan rekord ıesi. 2015 jyly álemniń úzdik tóreshisi, sondaı-aq Azııa qurlyǵynyń 5 márte úzdigi atanǵan tájirıbeli sýdıamen suhbattasýdyń sáti túsken edi.
– Ravshan Saıfıddınovıch, Qazaqstanǵa qosh kelipsiz! «Super Bol» jobasynyń mańyzdy kezdesýine tórelik etý mıssııasy sizge júktelipti...
– Ystyq yqylastaryńyzǵa rahmet! Qazaqstan fýtbolynyń júgin arqalap júrgen azamattar «Super Bol» jobasynyń sheshýshi kezdesýine qazylyq etýge shaqyrǵanda birden kelisimimdi berdim. Sebebi jobanyń maqsaty unady. Jastarǵa degen qamqorlyqty sezindim. Buǵan deıin osy tektes jobalar jaıly estigen emespin. Qazaqstan fýtbolynyń aıaq alysy táýir dep aıtýǵa tolyq negiz bar. Ulttyq qurama bıyl Ulttar lıgasyndaǵy kezdesýlerin sátti ótkizip, ázirge top bastap tur. Sońǵy jyldary klýbtyq deńgeıdegi jarystarda da qazaqstandyq komandalar jaqsy oıyn órnegin kórsetip júr. «Super Bol» sııaqty jobalardyń arqasynda fýtboldyń damýy tyń serpin alyp, talantty jastar qatarǵa qosylatynyna senimdimin. Jyldan jylǵa jobanyń aýqymy keńeıe túsetini belgili. Ásirese shalǵaı eldi mekenderdegi tasada qalǵan jastar «jaryqqa» shyǵyp, el fýtbolyn alǵa súıreıdi degen úmit mol. Biz óz tarapymyzdan áriptestik tanytyp, barynsha qoldaýǵa ázirmiz.
– Sizdi fýtbol alańynan kórmegenimizge kóp boldy. Ne desek te, tarıhta esimińiz altyn árippen jazyldy. FIFA-nyń úzdik tóreshisi ataný baq pa álde eńbektiń óteýi me?
– Úzdik bylaı tursyn, FIFA-nyń tóreshisi ataný úlken abyroı. Álemdik deńgeıdegi matchtarǵa qazylyq etý baqyty buıyrsa, eńbegińniń elengeni. Ári úlken amanat arqalaǵanyń. О́z basym tóreshi atanǵannan beri FIFA-nyń referıi bolýdy armandadym. Ol úshin aldyńǵy býyn tóreshilerdiń oıyndaǵy ár is-qımylyn baqyladym. Sol ýaqytta Peralýıdjı Kollına, Markýs Merk sııaqty tóreshilerdiń ataǵy dúrkirep turǵan edi. Olar sııaqty kem degende bir kezdesýge joǵary deńgeıde qazylyq ete alamyn ba degen saýal mazalaıtyn. Jolym boldy dese bolady. FIFA-nyń resmı túrde tóreshisi atana sala Fınlıandııada ótken jastar arasyndaǵy álem chempıonatyna joldama aldym. Ádette mundaı múmkindik eshkimge berile bermeıdi. Keıingi 4 jylda 40-tan astam halyqaralyq oıynda bas tóreshi boldym. Odan keıin álem chempıonattarynyń kezdesýlerine tóreshilik etý senip tapsyryldy. Árıne, baqpen birge mańdaı terdiń de óteýi de bolar. О́zimdi damytý úshin halyqaralyq tájirıbege súıenip, izdenip, jattyǵyp, ár kezdesýden soń ózime esep berip otyrdym.
– Sońǵy ýaqytta áıel tóreshiler jıi qazylyq etip júr. «Super Bol» men «Jeńis» komandalary arasynda ótken kezdesýde de qos qaptaldaǵy kómekshińiz áıelder boldy...
– Búginde áıelder fýtboly jurttyń nazaryn aýdarta bastady. Jýyrda ǵana aıaqtalǵan Eýropa chempıonaty sonyń dáleli. Sáıkesinshe, áıel tóreshilerdiń de deńgeıi artyp keledi. Erler arasyndaǵy kezdesýge áıel tóreshi taǵaıyndalýynyń esh ábestigi joq dep esepteımin. Kerisinshe fýtbolshylar ashýǵa boı aldyrmaı, kezdesý barysy jaıly ótedi dep oılaımyn. Bul tájirıbeni О́zbekstan fýtbol federasııasyna da engizýdi qolǵa alyp jatyrmyz.
– Tájirıbe demekshi, búginde VAR júıesine kóshý tolyqqandy júzege asyp jatyr. Mundaı jańashyldyqqa kózqarasyńyz qalaı?
– 2010 jáne 2014 jyly ótken álem chempıonatynda VAR júıesi bolǵan joq. Dese de jańa júıeniń «rahatyn» sezinip úlgerdik. 2016 jyly Tokıo qalasynda ótken klýbtyq chempıonatta tájirıbe retinde engizilgen bolatyn. Áý basta túsinbeýshilik bolǵany ras. Qazirdiń ózinde keıbireýler buǵan ýaqyt kóp jumsalyp, saldarynan oıynnyń jyldamdyǵy báseńdep, ádemi fýtboldyń shyrqy buzylady dep esepteıdi. Keıbir mańyzdy kezdesýlerde tóreshiniń bir ǵana qateligi oıyn taǵdyryn sheship, qaı komandany bolmasyn altynnan aıyrýy múmkin. Bul rette, ádil sheshim qabyldaý úshin júıeniń tıimdiligi zor. Endigi jerde qandaı da bir sheshimdi qabyldaýda kóp ýaqyt jumsalmaý úshin beınekameralardyń sanyn arttyryp, durys rakýrstardan túsirý mańyzdy.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Oralhan AHMADIIа,
«Egemen Qazaqstan»