Bıyl Qazaqstanda dárilik zattardyń mindetti sıfrlyq tańbalanýy engizile bastady. Sıfrlyq ekonomıkany damytý ortalyǵy baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, dárilik zattardy sıfrlyq tańbalaý kezeń-kezeńimen engiziledi. Bıyl birinshi kezeń bastaldy, 2023 jyldyń sońyna deıin farmasevtıkalyq naryqtyń barlyq kezeńinen ótý josparlanýda.
Otandyq óndirýshiler dárilik zattardy tańbalaýǵa daıyndyq jumystaryn júrgizýde. О́ndirýshiler tańbalaý kodtaryn qaptamada nemese japsyrma arqyly tikeleı qoldaný úshin óndiristik qýattylyqqa baılanysty serııalaý jáne biriktirý úshin jabdyqty satyp alady.
Mysaly, «Hımfarm» AQ (SANTO saýda belgisi) Qazaqstandaǵy eń iri farmasevtıkalyq kompanııa ári Ortalyq jáne Shyǵys Eýropa, Kavkaz jáne Ortalyq Azııa naryqtarynda jumys isteıtin Polpharma halyqaralyq farmasevtıkalyq tobynyń bóligi bolyp tabylady. SANTO zaýyttary dári-dármektiń 240 túrin shyǵarady. Kompanııa ókili Shymkenttegi óndiris oryndarynda mindetti tańbalaýdyń qalaı engizilip jatqany týraly aıtyp berdi:
«Tańbalaý kontrafaktilik ónimderdi shyǵarý jáne dárihanalarǵa túsý múmkindigin azaıtady. Qanatqaqty joba aıasynda biz ártúrli dozalary bar birneshe dárini tańdadyq. Pılottyq tájirıbe óte sátti ótti», dedi Hımfarm ınvestısııalyq jáne operasııalyq jobalar bóliminiń basshysy Sefı Karaev.
Qazirgi ýaqytta «Hımfarm» AQ tańbalaǵan dárilik zattary Reseıge eksporttalady, óıtkeni Reseı Federasııasynyń úkimeti 2020 jyldyń 1 shildesinen bastap dárilik zattardy mindetti túrde tańbalaýdy engizdi.
Biryńǵaı operator («Qazaqtelekom» AQ) shyǵarǵan barlyq tańbalaý kody biregeı bolyp tabylady. Mindetti tańbalaýǵa jatatyn dárilerde DataMatrix bolmaýy olardyń zańsyz ekenin bildiredi.
Sıfrlyq tańbalaý bıznes úshin de tıimdi: naryqty aqtaý barlyq qatysýshyǵa teń básekelestik jaǵdaıyn, adal atyn qorǵaýdy jáne paıdanyń ósýin qamtamasyz etedi, bıznes-ıntellekt sapasyn jaqsartýǵa, óndiristik prosesterdi ońtaılandyrýǵa jáne shyǵyndardy azaıtýǵa múmkindik beredi.
Ekonomıkany sıfrlandyrý arqyly qamtamasyz etiletin naryqtyń ashyqtyǵy memlekettik baqylaý men salyq tólemderin jınaýdyń tıimdiligin arttyrady.
Qazaqstan azamattarynyń ómiri men densaýlyǵyn qorǵaý maqsatynda Naqty Onim qosymshasy ázirlendi, onyń kómegimen paıdalanýshy ónimdi satyp alar aldynda onyń barlyq tehnıkalyq reglamentke sáıkes jasalǵan-jasalmaǵanyn teksere alady. Tańbalaý kodyn skanerleý arqyly siz ónim týraly barlyq aqparatpen tanysa alasyz. Qosymsha PlayMarket jáne AppStore dúkenderinde qoljetimdi.
О́nim sońǵy tutynýshyǵa satylǵannan keıin kod júıeden joıylady. Sondyqtan eger baǵdarlama «ónim qabyldanbady» dep shyǵarsa, bul bireýdiń japsyrmany qoldan jasaýǵa árekettengenin bildiredi. Mundaı jaǵdaıǵa tap bolǵan tutynýshy ótinish arqyly shaǵym túsire alady, sodan keıin aqparat https://eotinish.kz/ ınternet-resýrsyna baǵyttalady. Shaǵym tehnıkalyq sebepterge qatysty bolsa, ony Sıfrlyq ekonomıkany damytý ortalyǵy, dárilik zattar boıynsha bolsa, ony Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń ókili qaraıdy.
Búgingi tańda Qazaqstanda 30-dan asa otandyq dári-dármek óndirýshileri, 115-ke jýyq sheteldik óndirýshiler, 170-ten astam GDP (good distribution practice) sertıfıkattarynyń ıeleri, 11 myńnan astam dárihana jáne 1 700-ge jýyq memlekettik jáne jeke medısınalyq uıymdar jumys isteıdi.