Reseı men Ýkraına arasyndaǵy qaqtyǵys ózge elderdiń saıası baǵyttaryna birshama ózgeris engizdi. Bul ózgeris eki Skandınavııa eliniń saıası ustanymyn da aınalyp ótpedi. Shvesııa men Fınlıandııa Reseıdiń Ýkraınaǵa 24 aqpanda basyp kirýinen keıin ondaǵan jyl boıy ustanyp kelgen beıtarap saıasatynan bas tartyp, osy jyldyń 18 mamyrynda NATO-ǵa qosylýǵa resmı ótinish berdi. Eki eldiń músheligin qabyldaýǵa qarsy bolǵan Túrkııa men Skandınavııa elderiniń ókilderi kelissózder negizinde ortaq pikirge kelip, úshjaqty memorandýmǵa qol qoıyldy.
28 maýsymda ótken Madrıd sammıtinde Túrkııa, Fınlıandııa jáne Shvesııa qol qoıǵan úshjaqty memorandým aıasynda turaqty birlesken mehanızm quryldy. О́tken juma kúni onyń alǵashqy otyrysy Fınlıandııanyń astanasy Helsınkıde ótti.
Helsınkıde ótken kezdesýde Túrkııa, Shvesııa jáne Fınlıandııa arasynda eki eldiń NATO-ǵa múshelik úderisteri týraly úshjaqty memorandýmǵa qol qoıyldy. NATO Bas hatshysy Iens Stoltenberg Túrkııa qoldaýymen Fınlıandııa men Shvesııanyń NATO-ǵa múshe bolýǵa ótinishin maquldaıtynyn tilge tıek etti.
NATO sammıti aıasynda Túrkııa, Shvesııa jáne Fınlıandııa arasyndaǵy kezdesýden keıin jýrnalısterge bergen suhbatynda Stoltenberg «Fınlıandııa men Shvesııanyń NATO-ǵa músheligine jol ashatyn kelisimge qol qoıǵanymyzdy qýana habarlaımyn. Mundaǵy negizgi elementterdiń biri Túrkııa, Shvesııa jáne Fınlıandııanyń birigip, lańkestikpen kúreste jaqynyraq jumys isteıtin mehanızm qurý boldy. Biz barlyq odaqtastyń qaýipsizdik máselelerin eskerýimiz qajet. Ásirese Túrkııanyń terrorızmge qatysty qaýipsizdik máselelerin de nazarǵa alýymyz kerek», dedi.
Eki Skandınavııa eliniń NATO-ǵa músheligin búginge deıin 30 múshe eldiń 23-i resmı qoldaǵanyn aıtyp, «Shvesııa men Fınlıandııanyń NATO-ǵa qosylýyna úlken qoldaý bar. Biz resmı málimdeme jasamaǵan eldermen múmkindiginshe tezirek baılanysyp, tabandy jumysty jalǵastyratyn bolamyz», dedi Stoltenberg. Sondaı-aq Stoltenbergtiń aıtýynsha, «Úsh el Túrkııanyń qaýipsizdikke qatysty alańdaýshylyǵyn eskere otyryp, qarý-jaraq eksporty men lańkestikpen kúresý týraly memorandýmǵa qol qoıdy», dedi ol.
Kezdesý barysynda turaqty birlesken úshtiktiń jumys qaǵıdattary aıqyndalyp, úshjaqty memorandýmda jazylǵan mindettemelerdiń oryndalý barysy qaralyp, aldaǵy ýaqytta atqarylatyn naqty jumystarǵa toqtaldy.
Úshjaqty memorandýmda Fınlıandııa men Shvesııa Túrkııaǵa terrorızmniń barlyq túrimen kúresýde tolyq yntymaqtastyq pen qoldaý kórsetedi. Sonymen qatar Túrkııanyń ulttyq qaýipsizdigine tóngen barlyq qaýipke, ásirese PKK terror uıymyna qarsy birge áreket etetin bolady. Kelisimde PYD/YPG jáne FETO-ny qoldamaý jónindegi mindettemeler de qamtylǵan.
Kezdesý barysynda talqylanǵan máseleler boıynsha naqty nátıjelerge qol jetkizý úshin taraptar tıisti mekemeler arasyndaǵy tehnıkalyq deńgeıde yntymaqtastyqty jandandyrýǵa ýaǵdalasty.
Fınlıandııa syrtqy ister mınıstri Pekka Haavısto kezdesýdiń nátıjeli bolǵanyn bildirip: «Bul Madrıd sammıtinen keıingi birinshi kezdesý boldy. Men qatyspadym, biraq maǵan kelissózder oń bolǵany týraly habarlandy», dedi. Al Fınlıandııa syrtqy ister mınıstrliginiń turaqty memlekettik hatshysy Iýkka Salovaara kelisimde kórsetilgen yntymaqtastyq mehanızmin qurý jumysyna dereý kiriskenderin alǵa tartyp: «Túrkııamen kóptegen másele boıynsha ortaq pikirge keldik dep oılaımyz», dedi.
Shvesııa syrtqy ister mınıstrligi jasaǵan jazbasha málimdemesinde «Úsh eldiń ókilderi búgingi alǵashqy resmı kezdesýde Madrıdte ótken NATO sammıtine baılanysty qol qoıylǵan úshjaqty kelisimniń júzege asyrylýyn talqylady» dep jazdy.
Esterińizge sala keteıik, buǵan deıin Túrkııa prezıdenti Rejep Taııp Erdoǵan Skandınavııa elderiniń NATO-ǵa múshe bolýyna tosqaýyl qoıǵan edi. Bul sheshimine Fınlıandııa men Shvesııanyń Ankara ulttyq qaýipsizdikke qater tóndiredi dep esepteıtin toptarǵa, onyń ishinde Kúrdistan jumysshy partııasy men onyń Sırııadaǵy fılıalyna qatysty ustanymy sebep bolǵan edi.