• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Aımaqtar 17 Qyrkúıek, 2022

Túrkistan oblysynda Bekasyl áýlıeniń 200 jyldyǵyna arnalǵan halyqaralyq forým ótti

770 ret
kórsetildi

Túrkistan oblysy Tólebı aýdanyna qarasty Qasqasý aýylynda ǵulama ǵalym Bekasyl Bıbolatulynyń 200 jyldyǵyna arnalǵan halyqaralyq V forým ótti. Forým qatysýshylary aldymen Bekasyl áýlıeniń kesenesine baryp, Quran baǵyshtady, mýzeıinde bolyp eskertkishine gúl shoqtaryn qoıdy. Sondaı-aq zııaly qaýym Esim han ordasynyń ornynda boldy.

Al «Rıvera Qasqasý» demalys ornynda uıymdastyrylǵan ǵylymı-konferensııada Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «saharanyń ǵulamasy» atanǵan Bekasyl Bıbolatulynyń 200 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan Quttyqtaýyn Prezıdenttiń Keńesshisi Málik Otarbaev oqyp berdi. «Darhan dalamyzda ósıet sóz, óshpes iz qaldyrǵan tuǵyrly tulǵalar az emes. Sol tarıhı tulǵalardyń biri – «sahara ǵulamasy»  atanǵan Bekasyl Bıbolatuly. Qasıetti Túrkistan topyraǵynda dúnıege kelip, ult rýhanııatynyń damýyna zor úles qosqan ǵulamanyń «Zıkzal» atty eńbegi halqymyz úshin asyl mura.Bekasyl Bıbolatuly – ǵasyrlar boıy halqymyzdyń boıynda  jınaqtalǵan ómirlik tájirıbeni, salt-dástúrdi, dala danalyǵyn jetkizgen aǵzam jandardyń biri. Ol ómir boıy adaldyq pen tazalyqqa, eńbekqorlyq pen otansúıgishtikke úndegen. Birlik pen yntymaqty tý etip, halyqty tatýlyq pen baýyrmaldyqty saqtaýǵa shaqyrǵan. О́zinen burynǵy oıshyldardyń shyǵystyq taǵylymyn keıingi urpaqqa jetkizý úshin medrese-mektep ashyp, bilim men mádenıetti damytqan.

Qazaq rýhanııatyndaǵy alyp tulǵalardyń biri Máshhúr Júsip Kópeıuly ǵulama Bekasyl Bıbolatulyn asa qurmetpen ustaz dep moıyndap,onyń «Zıkzal» atty eńbegin baǵa jetpes qundy ǵylymı týyndy dep baǵalaǵan. Ǵulama Bekasyl Bıbolatulynyń 200 jyldyq mereıtoıy Halyqaralyq forýmnyń aıasynda atap ótilýde. Men barshańyzdy qasıetti tulǵanyń saltanatty sharasynyń bastalýymen quttyqtaımyn. Bul toı– qazaq rýhanııatynyń, túrki oıynyń toıy!» delingen Prezıdent joldaǵan quttyqtaý hatta. Memleket basshysynyń Quttyqtaýy áýlıe-babanyń urpaǵy – belgili memleket jáne qoǵam qaıratkeri Erjan Isaqulovqa tabys etildi.

Konferensııada sóz alǵan memleket jáne qoǵam qaıratkeri Amalbek Tshanov, Qyrǵyz Respýblıkasynyń halyq aqyny Kojogeldi Kúltegin men Joǵarǵy Keńesiniń eks-spıkeri Zaınıdın Kýrmanov, Májilis depýtaty Saýytbek Ábdrahmanov, Túrkistan oblysy ákiminiń orynbasary Sáken Qalqamanov, Prezıdent janyndaǵy memlekettik basqarý akademııasyndaǵy ınstıtýt dırektory Zulpyqar Ǵaıpov, akademık, jazýshy Ǵarıfolla Esim, fılologııa ǵylymynyń doktory, professor Serik Negımov Bekasyl Bıbolatulynyń eńbekteriniń erekshelikteri men qundylyǵy týraly baıandady. El yntymaǵy men birliginiń mańyzdylyǵy aıtyldy. Sondaı-aq baıandamashylar onyń Saıram, Qarnaq, Tashkent, Samarqant, Buhara, Sham (Sırııa) elindegi bilim ordalaryn túgel meńgergen danyshpan, teolog, astrolog, astronom, matematık, fılosof, shıpager, kıe daryǵan kisi bolǵanyn, Islam qaǵıdattaryn, ómir saltyn tereń meńgergen danalyǵyn aıtty. Bekasyl Bıbolatuly týǵan jerinde medrese ashyp, sol aımaqtyń balalaryn oqytqan, shyǵarmashylyqpen aınalysyp, kóptegen kitap jazǵan. Kóziniń tirisinde-aq Bekasyl áýlıe atanǵan. Bekasyl Bıbolatulynyń Islamnyń asyl qasıetteri, salt-dástúri, ǵylymnyń san-salasy qamtylǵan, qazaq topyraǵynda buryn kezdespegen, ómir tylsymdarynyń syrlary men qupııalaryn ashatyn, adamnyń kúndelikti ómirine kerekti paıdaly keńester, ǵylymı málimetter men basqa da tujyrymdar bar «Zıkzal» atty ǵıbrat kitaby – halqymyzdyń təýelsizdik jyldarynda tapqan asyl qazynalarynyń biri retinde baǵalanýda. Onyń bir dáleli búginde «Zıkzal» qazaq oqyrmandarynyń tarapynan zor suranys týdyryp otyr.Ǵalymdardyń pikirinshe, «Zıkzal» – kez kelgen qazaqtyń tórinde turatyn qasıetti kitap. Al  Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy Ǵulamalar keńesiniń múshesi, belgili dintanýshy, arab, parsy jáne shaǵataı tilderinde jazylǵan «Zıkzaldy» qazaq tiline aýdarǵan Záripbaı Orazbaı bul eńbekti álemdik deńgeıdegi Hanafı mazhabyn dáripteıtin birden bir ǵylymı kitaptardyń qataryna jatqyzady.

Forým aıasynda Bekasyl Bıbolatulynyń eńbekterin nasıhattaý, onyń esimin ulyqtaý syndy ıgi isterdi uıymdastyryp, bastamashy bolyp júrgen ǵulamanyń shóberesi general Erjan Isaqulovqa aýyldastary syı-qurmet kórsetip, at mingizdi. Al konferensııanyń moderatory Qazaqstan Jazýshylar Odaǵy tóraǵasynyń birinshi orynbasary Aqberen  Elgezek «Zıkzaldyń» qundylyǵy men mán-maǵynasyna óz kózqarasyn bildire kele Erjan Isaqulovtyń Jazýshylar Odaǵy músheligine qabyldanǵanyn habarlap, arnaıy kýálikti tabys etti. О́z kezeginde Erjan Isaqulov halyqaralyq forýmnyń Túrkistan nemese Shymkentte emes týǵan jerinde uıymdastyrylýynyń sebebin aıta kele, is-sharany ótkizýge atsalysqandarǵa jáne alystan arnaıy kelgen qonaqtarǵa alǵysyn jetkizdi. Bekasyl Bıbolatuly men onyń ata-babalaryna arnalyp as berildi.

Sońǵy jańalyqtar