Túrkistan oblysynda osy jyldyń 9 aıynda 66,4 myń adam jumysqa ornalastyrylǵan. Onyń ishinde jumyspen qamtý ortalyqtary arqyly bos oryndarǵa – 32,8 myń adam qabyldanyp, belsendi jumyspen qamtý sharalarymen 28,1 myń adam qamtylǵan. Ulttyq jobalar sheńberinde 5,4 myń adam jumysqa ornalasqan. Jumys oryndarymen qamtý monıtorıngin júrgizý tártibine sáıkes azamattardy jumysqa ornalastyrý olar úshin mindetti zeınetaqy aýdarymdarymen rastalady. О́ńirde bul kórsetkish 64%-dy quraıdy. Oblystaǵy eń tómengi kórsetkish Jetisaı aýdanynda (47%).
Jumys oryndaryn kóptep ashýǵa ınvestısııalyq jobalardyń da septigi tııýde. Mysaly, oblysta jalpy quny 12,7 mlrd teńgege 26 ınvestısııalyq joba iske qosylyp, myńǵa jýyq jumys orny ashyldy. Bıyl oblystyń negizgi kapıtalyna salynǵan ınvestısııalar kórsetkishi 340 mlrd teńgege jýyq. Bul ótken jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda 1,7%-ǵa joǵary. Jalpy jyldyq jospar – 772,8 mlrd teńge. Sondaı-aq óńirde 2022-2026 jyldar aralyǵynda jalpy quny 1,1 trln teńgege 100-ge jýyq ınvestısııalyq jobany júzege asyrý josparlanýda. Onyń ishinde 10 iri joba iske asyrylady. Oblys ákimdiginiń málimetinshe, ol óndiris oryndarynda 10 myńǵa jýyq jańa jumys orny ashylady. Jańa jobalar óńdeý ónerkásibi, týrızm, aýyl sharýashylyǵy, jaryqpen qamtý, densaýlyq saqtaý salasynda júzege asady. Jyl sońyna deıin jalpy quny 45,1 mlrd teńgege 44 ınvestısııalyq joba iske qosý josparlanǵan, 1 520 jumys orny ashylady.
Oblys aýmaǵynda 9 ındýstrıaldy aımaq ornalasqan. Onyń ishinde qazirgi tańda 6 ındýstrıaldy aımaqta quny 34,169 mlrd teńge bolatyn 44 joba iske qosylyp, 2 500-ge jýyq jumys oryndary ashylǵan. Shardara, Túlkibas, Báıdibek aýdandarynda ınfraqurylym júıelerimen tolyq qamtamasyz etý úshin tıisti qarajat bólingen. Bul jumys jaqyn arada aıaqtalady. Túrkistan qalasynda 2019 jyly qurylǵan «Turkistan» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda jalpy somasy 771,1 mlrd teńgege 91 jobany júzege asyrý boıynsha shartqa qol qoıylǵan. Onyń ishinde 74 joba qala qurylysy boıynsha iske asyrylýda. Jańa ónerkásip oryndary iske qosylyp, 2 myńnan astam turaqty jumys orny ashyldy. Barlyq jobalar iske asyrylǵanda ol taǵy da 8 myńǵa ulǵaıady.
Investısııa tartý jáne týrızmdi damytý maqsatynda alys-jaqyn sheteldermen baılanys jasalýda. Mysaly, jýyrda oblys ákiminiń orynbasary Arman Sabıtov О́zbekstan Respýblıkasy Ferǵana oblysy hokıminiń orynbasary Hýrshıdjon Ahmedovpen kezdesý ótkizdi. Eki óńir arasyndaǵy baılanysty nyǵaıtý máseleleri keńinen talqylanǵan kezdesýde kásipkerlik, bıznes salasynda áriptestik ornatý qajettigi aıtyldy.
«Túrkistan – elimizdegi agrosala eń jaqsy damyǵan óńir. Bul baǵytta da birlese jumys isteýge múmkindik bar. Jalpy, aldaǵy ýaqytta eki eldiń bıznes ókilderiniń qatysýymen forým ótkizý máselesi de mańyzdy. Bıznes jobalardy, usynystardy talqylaýǵa ázirmiz», dedi Arman Sabıtov.
Al Hýrshıdjon Ahmedov Ferǵana oblysynyń aýyl shaýrashylyǵy jáne kásipkerlik salasyndaǵy jetistikterimen tanystyrdy.
«Qazaqstanǵa, onyń ishinde Túrkistanǵa alǵash kelýim. Túrkistan taza ári jańa qala eken. Týrızm salasy boıynsha múmkindigi mol ekenin ańǵardym. Biz baýyrlas elmen, tarıhı shaharmen baılanysty nyǵaıtýǵa múddelimiz. Ferǵana oblysynda aýyl sharýashylyǵy men ónerkásip óte jaqsy damyǵan. Jemis-jıdekterimiz shet memleketterge turaqty túrde eksporttalyp jatyr. Túrkistanmen baılanysty tereńdetip, týrızm, mádenıet salalarynda birlese jumys atqarýǵa múmkindik mol», dedi О́zbekstan ókili. Kezdesý nátıjesinde Túrkistan oblysy ákimdigi men Ferǵana oblysy hokımııaty arasynda baýyrlas qatynastardy damytý jáne jalǵastyrý týraly kelisimge qol qoıyldy.
Oblysta ekonomıkanyń negizgi kórsetkishi – jalpy óńirlik ónerkásip óniminiń kólemi 534 mlrd teńgeni qurap, ótken jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda 125 mlrd teńgege ósken. Bıyl 8 aıda oblystyń ónerkásip áleýetin damytý maqsatynda jalpy quny 12 mlrd 700 mln teńgege 26 ınvestısııalyq joba iske qosylyp, 936 jumys orny ashyldy. Oblys úshin mańyzdy iri jobalardy iske asyrý josparlanyp otyr. Atap aıtqanda, kaýstıkalyq soda, PVH, karbıd kalsıı, sement, 5 klasty motor maıy men munaı ónimderin óndiretin jáne fosforıt óńdeý zaýyty iske qosylady. Al aýyl sharýashylyǵy salasynda 477 mlrd teńgeniń ónimi óndirilip, ótken jylmen salystyrǵanda 4%-ǵa artty. Egistikti ártaraptandyrýdyń nátıjesinde kókónis, baqsha, kartop ónimderinen 3 mln tonna ónim jınaldy. Túrkistan aýmaǵyn aǵyn sýmen qamtamasyz etý maqsatynda birqatar sý nysanynyń qurylys-jóndeý jumystary júrgizilgen. Josparlanǵan sharalardy iske asyrý nátıjesinde jyl qorytyndysymen aýyl sharýashylyǵy jalpy ónim kólemi 1 trln teńgege jetkiziledi. Qurylys jumystarynyń kólemi 169 mlrd teńgeni qurap, 9%-ǵa ósse, jyl basynan 486 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berilip, 34%-ǵa artqan. «Qýatty óńirler – el damýynyń draıveri» ulttyq jobasy aıasynda jyl sońyna deıin jalpy 85 turǵyn úıdiń qurylysyn aıaqtaý josparlanýda. Bıýdjet esebinen 59 mekteptiń qurylysy júrgizilýde, nátıjesinde bıyl 4 apatty jáne 2 úsh aýysymdy mekteptiń máselesi sheshiledi. Budan bólek, jeke ınvestorlardyń kómegimen 13 mektep paıdalanýǵa beriledi.
Jyl basynan ekonomıkaǵa 338 mlrd teńgege jýyq ınvestısııa baǵyttalǵan. Jeke ınvestorlar esebinen 10 jobany iske qosý josparlansa, búginde quny 4 mlrd teńgeni quraıtyn 4 ınvestısııalyq joba iske qosylyp, 128 jańa jumys orny ashyldy. Al Túrkistandy damytýǵa 1,3 trln teńge ınvestısııa tartylady dep kútilýde. Onyń 1 trln teńgesi nemese 77%-y – jeke ınvestısııalar.
Túrkistan oblysy