Qurylys – mańyzdy sala

Finprom taldaýyna súıensek, qurylys salasy ekonomıkada mańyzdy ról oınap tur. Ásirese daǵdarys kezinde. 2020 jyly ishki jalpy ónim 2,5 paıyzǵa tómendegen kezde qurylys sektory birden 11,6 pa­ıyzǵa ilgerilegen. Bul – búkil sektorlar arasyndaǵy rekordtyq kórsetkish. Sa­ladaǵy osy ósim naqty sektorǵa tıip ketýi múmkin pandemııa zııanynyń aldyn alǵan.

«Qurylys el ekonomıkasy ósiminiń basty draıveri dep nyq senimmen aıta ala­myz. Bıyl bul sala kólemi jaǵynan ósý boıynsha da lıder atandy. Alty aı­dyń qorytyndysy boıynsha ishki jalpy ónim 3,6 paıyzǵa ósse, qurylystaǵy ósim 9,2 paıyzdy qurady. Bir qyzyǵy, sala taǵy bir joǵary tehnologııalyq segment – aqparat jáne kommýnıkasııa salasymen (+12,6 paıyz) bir qatarda kósh bastap tur. Qazir qurylys el IJО́-niń 5 paıyzyn qalyptastyrady. Bul rette sektor ara­las salalardy (óńdeýshi ónerkásip, kólik qu­rastyrý, qurylys materıaldaryn óndirý, saýda, transport-logıstıkalyq sala) yn­ta­landyra otyryp ekonomıkaǵa mýltı­plıkatıvti áserin tıgizedi», deıdi sarapshylar.

Sonymen birge qurylys salasy eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna da zor yqpal etýde. Sektorda qazir 637,5 myń adam jumys isteıdi. Adam sany jaǵynan saýda, agroónerkásip kesheni jáne bilim berý salalarymen ıyq tirestiredi. Eldegi búkil eńbekke jaramdy qaýymnyń 7,2 pa­ıyzy nápaqasyn osy qurylystan aıyryp júrse, realdy sektordaǵy eńbekpen qam­tyl­ǵandardyń 17,4 paıyzy osy salada isteıdi. Aıta keteıik, naqty sektorǵa qurylys, ónerkásip, agroónerkásip kesheni, transport jáne baılanys salalary kiredi.

Qurylystyń shapaǵaty tıetin baǵyt­tar joǵaryda kórsetilgen salalarmen shektelmeıdi. Ol qurylys materıaldaryn, buıymdar men mehanızmderdi (metallýrgııa, kólik qurastyrý, hımııa ónerkásibi) óndirý jáne satýǵa demeý berip, úıler men turǵyn úı keshenderine qyzmet kórsetý segmentine de (klınıngten bastap jetkizip berý qyzmetine deıingi aralyqta) áser etedi. Sondaı-aq joǵary tehnologııalyq salalar – arhıtektýra, ekspertıza, geologııa, sıfrlyq tehnologııa jáne telekom salalary da qurylyspen tikeleı baılanysty.

«Taǵy bir mańyzdy jaǵdaı – qurylystyń bıznes-belsendilikke áseri. Jumys istep turǵan kompanııalar sany boıynsha da qurylys sektory kósh basynda. Bıyl tamyz aıyndaǵy derek boıynsha qurylys salasynda 50,3 myń kompanııa jumys isteıdi. Bul byltyrmen salystyrǵanda 11,2 paıyzǵa joǵary kórsetkish. Bul degenimiz – eldegi búkil kásiporynnyń 13,3 paıyzy jáne naqty sektordaǵy barlyq kásiporynnyń 41,9 paıyzy», dep jazady Finprom.

Jalpy, qurylys sektory ekonomıkalyq ósimge jáne naqty sektordyń daǵdarys qushaǵynan sytylyp shyǵýyna tikeleı jáne janama áser ete alady. Son­daı-aq sektor halyqtyń baspanaǵa degen qa­jet­tiligin óteıdi. Tıisinshe jumysqa orna­lasý, iskerlik ortany qalyptastyrý, ónim óndirý boıynsha da múmkindiginshe moly­nan yqpal etetin sala bolyp qala beredi.