Osydan birer kún buryn Meksıkanyń Akapýlko qalasynda ótken Búkilálemdik boksshylar keńesiniń (WBC) kongresinde ekinshi orta salmaqta kúsh synasyp júrgen qazaqstandyq Álı Ahmedov pen fransııalyq Krıstıan M’Bıllı arasynda jekpe-jektiń ótetini jaıynda resmı túrde málimdelgen bolatyn. Eger osy básekede jerlesimiz jeńiske jetse, onda aldaǵy ýaqytta Álıdiń atalǵan nusqanyń chempıondyq ataǵy úshin talasýy ábden múmkin.
Joǵaryda aıtylǵan jańalyqty qazaq eliniń jankúıerleri jyly qabyldady. О́ıtkeni olar Álı Ahmedovtiń qarýly boksshy ekenin jaqsy biledi. Saǵatbek Musahanovtaı myqty bapkerden tálim-tárbıe alǵan Almaty oblysynyń týmasy áýesqoı rıngte birqatar halyqaralyq týrnırde top jardy. 81 kılo salmaq dárejesinde stýdentter arasynda álem jáne Azııa chempıony atandy. Qazaqstan birinshiliginde júldegerler qatarynan kórindi. Rıo Olımpıadasyna barýdan úmiti de boldy. Biraq tórtjyldyqtyń basty dodasyna onyń joly túspedi. Sodan Ahmedov kásipqoı rıngte kúsh synasýǵa bel býdy. Tusaýkeser kezdesýin 2016 jyly Astanada belorýssııalyq Sergeı Krapshılaǵa qarsy ótkizip, ony birinshi raýndta uryp jyqty. Odan keıin qatarynan 15 kezdesýde jeńiske jetip, 12 qarsylasyn nokaýtqa jiberdi.
2020 jyldyń aıaǵynda Álı WBC-tyń altyn belbeýi úshin talasý múmkindigine ıe boldy. AQSh-tyń Florıda shtatyndaǵy Hollıvýd qalasynda ol áli eshkimnen jeńilip kórmegen ekvadorlyq Karlos Gangoromen (18-0, 13 KO) judyryqtasty. Bastapqyda bizdiń boksshy basym kóringen edi. О́kinishke qaraı, bul jekpe-jektiń 12 raýndynda jerlesimiz nokaýtpen utyldy. Desek te odan keıin perýlyq Davıd Zegarra, meksıkalyq Gýesta Paýl jáne amerıkalyq Gabrıel Rosadodan basym túsip, jaǵdaıyn qaıta jaqsartty. Qazirgi kezde Ahmedov álemdegi eń beldi nusqalar boıynsha mynadaı oryndarǵa jaıǵasty: WBS – 10, IBF – 6, WBO – 13 oryn.
27 jastaǵy Álı Ahmedovtiń kásipqoı rıngtegi jıǵan mol tájirıbesin eskere otyryp, WBC-tyń basshylyǵy oǵan taǵy bir múmkindik berýdi kup kórip otyr. Eger Saǵatbek Musahanovtyń shákirti fransııalyq Krıstıan M’Bıllıdi jeńse, onda AQSh-tyń qos dúldúli – Devıd Benavıdes (26-0, 23 KO) pen Kaleb Plant (22-1, 13 KO) arasyndaǵy jekpe-jektiń jeńimpazymen judyryqtasady. Al osy tartysta baǵy janǵan boksshy osy salmaqta ústemdik quryp, barlyq nusqanyń chempıondyq belbeýin ıelenip otyrǵan Meksıkanyń marqasqasy Saýl «Kanelo» Alvarespen (58-2-2, 39 KO) aıqasady.
Qazirgi kezde Meıirim Nursultanov pen Qamshybek Qońqabaevtyń da jaǵdaılary jaqsy. Orta salmaqta baq synap júrgen 29 jastaǵy Meıirim Nursultanov WBO-nyń reıtınginde 4 orynda tur. 31 jastaǵy Qamshybek Qońqabaev WBA tiziminde dál sol mejeden kórindi. Ekeýi de ázirge jeńilissiz keledi. Meıirim 18 ret jeńiske jetip, 10 kezdesýin merziminen buryn aıaqtady. Sondaı-aq ol WBC men IBF-tiń reıtınginde segizinshi oryndardy ıelenýde. Qamshybek bes básekeniń barlyǵynda basymdyq tanytty. Aýyr salmaqta aıqasyp júrgen ol tórt qarsylasyn esinen tandyrdy.
Beldi nusqalar boıynsha TOP-10-dyqtyń qatarynda Evgenıı Pavlov (WBA-6), Sultan Záýirbek (WBA-8, WBO-10), Sergeı Lıpınes (WBC-8), Jan Kosobýskıı (WBA-9, WBC-10) jáne Bek Nurmaǵanbet (WBA-10) bar. Solardyń arasynan Kosobýskııdiń rekordy óte jaqsy. 34 jastaǵy Arqalyqtyń týmasy kezinde áýesqoılar arasynda Qazaqstannyń úsh dúrkin chempıony atanyp, Dúnıejúzilik Ýnıversıadada kúmis medaldy moınyna ildi. Tipti onyń Olımpııa oıyndary men álem chempıonatynda júldegerler qatarynan kórinip, Azııanyń úsh dúrkin chempıony atanǵan Vasılıı Levıtti oısyrata jeńgenin de kózimiz kórdi. Mınskide ótken «A» dárejeli týrnırde London Olımpıadasynyń qola júldegeri, úsh dúrkin álem chempıony Magomedrasýl Medjıdovtiń ózin qapy qaldyrdy. 2017 jyly Jan kásipqoı boksqa aýysty. Sol bes jyl ýaqyt aralyǵynda 19 báseke ótkizip, barlyǵyn óz paıdasyna sheshti. Bir keremeti, ol 18 qarsylasyn julyndaı ushyrdy. Sońǵy ret Kosobýskıı áli de jeńilistiń kermek dámin tatpaǵan germanııalyq Hýsseın Mýhamedti úshinshi raýndta esinen tandyrdy. Kelesi jyldyń basynda otandasymyz Arslanbek Mahmýdovpen judyryqtasady. Reseıdiń Mozdok qalasynda týyp-ósken qumyq jigitiniń de rekordy óte jaqsy. Ol 15 kezdesýdiń barlyǵynda jeńiske jetip, 14 básekelesin nokaýtqa jiberdi. Eger osy tartysta Jannyń mereıi ústem bolsa, onda ol altyn tuǵyrǵa bir taban jaqyndaı túsedi.
Al talaı jyldan beri sharshy alańdy shaıqap júrgen Janqosh Turarov, Sadrıddın Ahmedov, Batyr Júkenbaev, Rýslan Mádıev, Bekman Soılybaev, Isa Aqperbaev jáne áýesqoı rıngten endi ǵana aýysqan bir top qazaq boksshysyna ózderin túbegeıli moıyndatyp, álemdik táj úshin talasýǵa laıyq ekenderin dáleldeý úshin áli biraz eńbektený kerek. Sol sekildi taıaýda ǵana altyn belbeý úshin talasyp, qarsylasynan ońbaı utylǵan Aıdos Erbosynulyn da myqtylar tiziminen syzyp tastaýǵa bolmaıdy. Alaıda eń birinshi kezekte ataq-dańq emes, adamnyń densaýlyǵy mańyzdy ekenin esten shyǵarmaǵan abzal. Sol sebepti de biz qazaqtyń qaısar ulynyń tezirek aıaǵynan tik turyp, qatarǵa qosylýyna tilekshimiz.
Búgingi tańda Qazaqstannyń eki boksshysynyń dáýiri júrip tur. Olar – orta salmaqtaǵy Gennadıı Golovkın men Jánibek Álimhanuly. Jasy 40-tan asqan GGG WBA men IBF nusqalary boıynsha chempıondyq belbeýdi ıelenýde. Alǵashqysynan tipti «sýper chempıon» degen ataǵy bar. Jánibek – WBO-nyń teńdessizi. Desek te kópshilik tarapynan 29 jastaǵy qandasymyzdyń áleýeti joǵary baǵalanýda. Kásipqoı bokstyń «otymen kirip, kúlimen shyqqan» maıtalmandardyń ózderi keleshekte «Qazaq stıli» osy salmaqtyń absolıýtti chempıony atanatynyna esh kúmán keltirmeıdi.
Sol sekildi Danııar Eleýsinov IBO-nyń altyn belbeýin ıelenip otyr. Bul álemdegi eń beldi nusqalardyń sanatynda besinshi orynda tur. Iаǵnı tolyqqandy moıyndalǵan tórt tujyrymnyń qataryna enbeıdi. Sondyqtan da 31 jastaǵy Danııar ózin túbegeıli moıyndatý úshin WBA, IBF, WBO nemese WBC-nyń biriniń chempıondyq ataǵyna qol jetkizýge tıis. Oǵan qazaq jigitiniń kúsh-jigeri jetedi dep oılaımyz. Kezinde áýesqoılar arasynda Olımpıada, álem jáne qurlyq chempıony atanyp, Azııa oıyndarynda bas júldeni oljalaǵan Eleýsinov kásipqoı rıngte de ózin jaqsy qyrynan kórsetip, 11 jekpe-jektiń bárinde jeńdi. Sonyń jartysynan kóbin merziminen buryn aıaqtady. Olaı bolsa, Danııardyń jeńisti joly aldaǵy ýaqytta da jalǵasady dep oılaımyz.