Shákárim – ótken ǵasyrdaǵy eń qupııa, eń tylsym esim. Ultyn aǵartý jolynda adamdyq borysh úshin kúresken qaıratker tulǵanyń poemalary oıly oqyrmannyń altyn qazynasyna aınaldy. «Astana Opera» teatrynda aqyn Shákárim Qudaıberdiulynyń poemasy jelisi boıynsha jazylǵan «Qalqaman – Mamyr» ulttyq opera-baletiniń premerasy ótti. Kompozıtor Balnur Qydyrbektiń mýzykasymen árlengen qoıylym 28-29 jeltoqsanda kórermenge jol tartty. «Qalqaman-Mamyr» opera-baletiniń qoıýshy dırıjeri – Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Abzal Muhıtdın bolsa, qoıýshy rejısser – Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Reseıdiń Halyq ártisi Iýrıı Aleksandrov.
– Men opera spektaklderiniń túrli varıasııalaryn qoıdym, alaıda opera-baletti eshqashan qoıyp kórmeppin. Bular únemi maǵan ónerdiń múlde úılespeıtin túrleri sekildi kórinetin. Intermedııa túrinde operadaǵy balettik nómir – bul qalypty qubylys, biraq balet shyǵarmanyń dramatýrgııasyna engizilgende jaǵdaı basqasha bolady... Bul tapsyrmany oryndaý múmkin emesteı kórindi. Degenmen jumys barysynda meniń oıyma shynaıy ómirdegi Qalqaman men Mamyrdyń qasynda olardyń jandary júrse qalaı bolar edi degen ıdeıa keldi. Bul tylsym jaratylystar ózderine balettik júktemeni alyp, osylaısha shynaıy álemdi rýhanı álemmen baılanystyrǵandaı bolady. Kez kelgen mýzykalyq spektakldiń maqsaty osy bolyp tabylady, ıaǵnı shynaıy álem beınelenetin ózgeshe ǵalam jasaýdy kózdeıdi. Eger ol qolynan kelse, ártisterge ónerin kórsetýge qyzyqty jáne kórermenderdiń nazaryn ustap tura alatyn jańa sahna keńistigi paıda bolady, – dedi Iýrıı Aleksandrov.
Qoıylymnyń qoıýshy horeografy kópke belgili Nadejda Kalınına baspasóz jıynynda jumys barysynyń qaltarys-bultarysy jóninde aıtyp ótti. Hordyń ádemi dybystalýyna bas hormeıster, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Erjan Dáýitov yqpal etti. Al ssenograf jáne kostıýmder boıynsha sýretshi retinde uzaq jyl shyǵarmashylyq úılesimdilikte jumys istep kele jatqan Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkerleri Sofıa Tasmaǵambetova men Pavel Dragýnov ter tókti. Jaryq boıynsha sýretshi – Sergeı Shevchenko, al beıneproeksııalar boıynsha sýretshi – Pavel Sývorov.
«Astana opera» teatrynda ótken qoıylymnyń premerasyna kórermen tus-tustan aǵyldy. Zal lyq tolyp, teatrdyń úsh qabatynan samsaǵan halyq qoıylymdy joǵary qoshemetpen qarsy aldy. Sahnadaǵy Qalqaman men Mamyr, Ánet baba kórinisi shynaıy beınelengen. Sahna kórinisi qazaqtyń alýan tabıǵatymen bezendirilip, qos ǵashyqtyń mahabbat hıkaıasy sheber úılestirilgen.
Kompozıtor Balnur Qydyrbek qoıylym jóninde aıta kele, tarıh qoınaýyna kóz júgirtti.
– Men bul shyǵarmaǵa birinshi kelgen kezde qazaq ádebıetinde Shákárim degen esim joq bolatyn. Aqyn repressııaǵa ushyrap, esimi jabyq kúıinde saqtaldy. Onyń shyǵarmalary jóninde eshkim aýyz ashpaıtyn. «Qalqaman Mamyr» qoıylymy jaıly ıdeıa shyqqan kezde Káýken Kenjetaev oıyma oraldy. Káýken aǵa poemany jatqa oqıtyn. Sonaý otyzynshy jyldary, jas kezinde oqyp jattap alǵan eken. Al qoıylymdy sahnaǵa shyǵararda qııalymyzdan qosqan tustarymyz da bar, biraq barynsha túpnusqany saqtaýǵa tyrystyq, – dedi kompozıtor.
Bolashaqta «Qalqaman Mamyr» sekildi sırek janrdaǵy premerlar kórermenge jol tartsa, kóreremenniń keýdesin qundylyqqa toltyrary sózsiz.