Myrzaǵalımen birge senim keldi

Bıyldan bastap boksshylardy buǵan deıin ulttyq quramada on jylǵa jýyq jat­tyqtyrǵan Myrzaǵalı Aıtjanov daıyn­daıtyn boldy. 52 jastaǵy maman­nyń aldyndaǵy basty maqsat – mamyr aıynda Tashkentte alaý­y tutanatyn álem chempıona­tynda, kúz mezgilindegi eń ma­­ńyzdy dodanyń biri – Azııa oıyn­darynda sátti óner kórsetý. Sondaı-aq 2024 jylǵy Parıj Olımpıadasynda da aldyńǵy dodalardaǵy jetistikti qaıtalaý, múmkindik bolsa, Sıd­neıdegi ná­tıjeni jaqsartý tapsyrmasy qoıylǵan.

Jalpy, Qazaqstan ulttyq q­ura­masynyń tarıhyna kóz jú­girter bolsaq, búginge deıin ulttyq qurama tizginin jeti bapker ustaǵan eken. Bir qyzyǵy, solardyń ishinde tek Qaırat Sátjanov quramany Olımpııa oıyndaryna bastap bara almady. Máselen, Qazaqstan boks qura­masynyń tuńǵysh bas bapkeri bolǵan Ábdisalan Nurmahanov 1993-1997 jyldar aralyǵynda bir Olımpıada, eki álem chempıo­natyna jigitterdi bas­tap bardy. Keıinnen qurama tizginin us­ta­ǵan Tursynǵalı Edilov te ózine be­rilgen bes jyldyń ishinde Sıdneı Olımpıadasy men úsh álem birinshiligine boksshylardy baptady. Afınyda Er­mahan Ybyraıymov bas bapker bolsa, Beıjiń Olımpıadasy tusynda Damır Býdanbekov quramany jat­tyqtyrdy. Al London men Rıo­da Myrzaǵalı Aıtjanov, To­kıodaǵy sátsizdiktiń tu­synda Ǵa­lymbek Kenjebaev qyzmet etti.

Jalpy osy bapkerler arasynda nátıje kórsetý jaǵynan Myrzaǵalı Aıtjanovtyń shoq­tyǵy bıik. Onyń shákirt­teri Olımpııa oıyndary men tórt álem birinshiliginde 27 júlde oljalady. Árıne, bul jerde ózge bapkerlerge qaraǵanda M.Aıtjanov ulttyq quramada uzaq (9 jyl) ýaqyt eńbek etkenin eskerý kerek.

Qazir qoǵam arasynda Myr­zaǵalı Aıtjanovtyń basshylyq qyzmetine kelýi qyzý talqylanyp jatyr. Birinshi tarap qazaq boksyna bergeninen bereri mol jattyqtyrýshyny taǵaıyndaý kerek edi dese, ekinshileri aldymyzda Olımpıada deıtin mańyzdy jarys kele jatqanda tájirıbeli mamannyń tizgindi ustaǵany durys dep esepteıdi.

Osy tusta M.Aıtjanovtyń 2009-2018 jyldar aralyǵynda qol jetkizgen nátıje­lerine bir toqtalyp ótkendi jón kórip otyr­­myz. Myrzaǵalı Qulan­uly­nyń bas bapker retindegi al­ǵashqy iri jarysy 2010 jyly Qytaıdyń Gýanjoý qalasynda uıymdastyrylǵan jazǵy Azııa oıyndary boldy. Ulttyq qu­ramanyń tájirıbeli boksshylar shoǵyry qalyptasqan tusta jaman nátıje kórsetken joq. Atap aıtar bol­­saq, sol joly Serik Sápıev (69 kılo) pen Danııar Eleýsinov (64 kılo) altynnan alqa taqsa, Birjan Ja­qypov (49 kılo), Ivan Dychko (+91 kılo), Danabek Sýjanov (75 kılo) júl­­de­gerler qatarynan kórindi. Sóı­tip jalpykomandalyq esepte úshin­shi oryndy ıelendi.

Araǵa eki jyl salyp Uly­brıtanııa astanasy – Londondaǵy Olımpııa oıyndarynda jer­lesterimiz bir altyn, bir kúmis jáne bir qola medalǵa ıe boldy. Azııa jáne álem chempıonatynyń eki dúrkin jeńimpazy atanǵan Serik Sápıev Tumandy Albıon­da da tuǵyrdyń eń bıik satysynan kórinse, Ádilbek Nııazym­betov kúmis júldeni moınyna ildi. Asa aýyr salmaqtaǵy Ivan Dychko qolaǵa qol jetkizdi.

Al 2013 jyl Aıtjanov úshin de, qazaq boksshylary úshin de tabysty jyl boldy. Al­dy­men Amman­da ótken Azııa chem­pıonatynda jeti órenimiz qur­lyq chempıo­ny atansa, Alataý baý­raıyndaǵy álem chempıonatynda tuńǵysh ret tórt boks­shymyz altyn tuǵyrdan kórin­di. Sóıtip jyldyń eń iri eki báseke­sin­de Qazaqstan quramasy júlde je­ńip alý jaǵynan rekord ornatty.

Qazaq boksshylary 2014 jyl­ǵy Inchhondaǵy XVII jazǵy Azııa oıyndarynan da, 2016 jylǵy Olımpıadadan da el­ge al­tynsyz oralǵan joq. Ko­reıa­­da Ilııas Súleımenov (52 kılo) pen Danııar Eleýsinov (69 kılo) chempıon bolsa, Rıo Olım­pıadasynda D.Eleýsinov qa­zaq eliniń Ánuranyn shyrqatty. О́ki­nish­ke qaraı, keıingi dodalarda qa­zaq­standyq boksshylardan baq taıa bastady. Tek 2017 jylǵy Germanııada uıym­das­tyrylǵan alamanda Myr­zaǵalı Aıt­­janovtyń tól shákirti Qaırat Erálıev (57 kılo) qar­sylastaryn qoǵa­daı japyryp, bas júldeni oljalady. Bul – Aıtjanovtyń álem chempıony atanǵan ekinshi shákirti edi. Oǵan deıin 2014 jyly jeńil sal­maqtaǵy Birjan Jaqypovtyń Al­matyda atoı salǵany barshaǵa bel­gili. Sondaı-aq 2021 jyly Ser­­bııada uıymdastyrylǵan álem­­­dik dodada Sáken Bıbosynov dara shyǵyp, Aıtjanovtyń úshin­shi shá­kirti álem chempıony atandy.

Sondaı-aq Myrzaǵalı Aıt­janov 2013 jylǵy álem jáne Azııa birinshiliginde aıtýly taby­synan keıin AIBA sheshimimen álemniń eń úzdik bapkeri atansa, kelesi jyly da dál sondaı zor qurmetke ıe boldy. Bul da qazaq bapkerleriniń ara­­­synda qatarynan eki ret álem­­­niń úzdik bapkeri atan­ǵan jalǵyz jattyqtyrýshy. Mine, Aıtjanovtyń toǵyz jylda jetken jetistigi osyndaı. Tórt jyldan keıin burynǵy qyzmetine oralǵan Myrzaǵalı Aıtjanov sol jetistikterin qaıtalaı ala ma, joq pa onyń aldaǵy ýaqytta bile jatarmyz.