Jurt Astana kúni merekesine daıyndyqqa kirisken abyr-sabyr sátte Shıeli aýdandyq aýrýhanasynda kene shaqqan 51 jastaǵy turǵynnyń qaıtys bolǵany jóninde habar tarady.
Bul bıyl Kongo-Qyrym gemorragııalyq qyzbasy dep atalatyn dertten kóz jumǵan ekinshi adam bolyp otyr. Osynyń aldynda Shıelige kórshiles Jańaqorǵan aýdanynan taǵy bir adam osyndaı dıagnozben jansaqtaý bóliminde tilge kelmeı ketken edi.
Jalpy, jyl basynan beri oblystyń medısınalyq mekemelerine kene shaqqan 600-den astam adam kelipti. Olardyń 23-i aýrýhanaǵa jatqyzylyp, segiziniń dıagnozy rastaldy. Qyzylorda oblysy boıynsha sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Álııa Ábdiqaıymovanyń aıtýynsha, olardy tirkegen sátten bastap 12 saǵat ishinde jeke aýmaqtar, maldar men qoralary dezınfeksııalanady. Barlyq baılanysta bolǵan adamdardy 14 kún boıy dárigerler baqylaýynda ustaıdy.
Jalpy, bıyl kene kóp. Ásirese, tórt túliktiń qarasy mol Jańaqorǵan men Shıeliden «qansorǵysh bále býyp barady», degen habar oqtyn-oqtyn kelip jatyr. Ony jaqynda áriptesimiz Dáýren Seıitjanulynyń áleýmettik jelidegi paraqshasyna jarııalaǵan vıdeolarynan da baıqadyq. Shıeli aýdanyndaǵy Qarǵaly aýylynyń turǵyndary aq adal malynyń jaǵdaıyna alańdap, jan-jaqtan janushyryp kómek surap otyr. «О́risten jelinine qaptaǵan qansorǵysh japsyryp oralatyn sıyrdyń jaıy ábden ketti» desedi olar. Kene býǵan maldyń jarytyp jaıylmaıtyny da anyq qoı.
Taǵy bir vıdeodaǵy kenelegen jylqynyń jaǵdaıy, tipti aıarlyq. Jaryqtyq Qambar ata tuqymy adamdardan kómek suraǵandaı janary jáýdireı qaraıdy.
– Jylda kóktem men jazda kene azdap kezdesip, ýlaǵan soń baıqalmaıtyn. Biraq bıylǵydaı qaptap ketken kezi esimizde joq. Qazir alqappen bir júrip ótseńiz, ústińizden kemi 20-30 shaqty kene tabasyz. О́risten kelgen sıyrdyń boıyndaǵy qansorǵyshty kreolın jaǵyp qurtamyz. Biraq ertesi qoraǵa dál sondaı jaǵdaıda jetedi. Eki aı boıy kóresini osy jándikten kórip kelemiz, deıdi Qarǵaly aýylynyń turǵyny Asylbek Dúısenbaev.
Qaı túlik túrine de jaıly jer sanalatyn aýyl turǵyndary keneniń kóbeıýine qurǵaqshylyq ta áser etip otyr degendi aıtady. Buryn osyndaı merzimde sý jaǵalaıtyn mal endi kene uıalaıtyn jyńǵyl men sheńgeldiń, jıdeniń túbinen pana tapqan. Shıeli aýdany ákimdigi osy jaǵdaıdy áleýmettik jelide jarııalaǵan áriptesimizge jaýabynda bul másele aýdan ákiminiń aýyl turǵyndarymen kezdesýi kezinde kóterilgenin aıtady. Jyl basynda arnaıy mamandar tarapynan barlyq aýyldyq okrýgterde kene synamalary alynyp, tek 17 eldi mekende ýly kene anyqtalypty. Qarǵaly men qaýipti jándiktiń jemine aınalǵan basqa da aýyldar bul tizimde joq bolǵandyqtan bularda zalalsyzdandyrý júrgizilmegen.
Biraq kenesi qurǵyr mamandardyń boljamyn byt-shyt qylyp, aýyldaǵylardyń apshysyn qýyryp barady. Endi aýdan ákimdigi aldaǵy ýaqytta tıisti basqarmalarmen habarlasyp, mamandardy qaıta jibermek. Al jańaǵy 17 eldi mekendegi 93 214 bas mal men aýmaǵy 231 831 sharshy metr bolatyn 6 836 mal qorany, 285 sýat pen shańlaqty «Satti tulik» JShS «Kreolın-H 5%» preparatymen 2 ret zalalsyzdandyrypty.
Bir tańǵalarlyǵy, máselege baılanysty tıisti oryndardyń eshqaısysy áli resmı málimdeme jasaǵan joq. Ieginiń astyndaǵy aýyldyń ahýalyn áleýmettik jeli arqyly baqylap, eki aıdan beri at izin salmaǵan aýdan ákimdigindegilerdiń ne oılaǵany bar?!
Aıtpaqshy áriptesimizdiń jazbasyna qaıtarǵan jaýapta «Qazaqstan Respýblıkasynyń «Veterınarııa týraly» zańynyń 35-babyna sáıkes tórt túliktiń endo-ekto parazıtterine veterınarııalyq preparattar mal ıesiniń óz qarajaty esebinen júrgiziledi, sharýalar bul úshin aýdandyq veterınarııalyq stansa men veterınarııalyq pýnktterdiń kómegine júgine alady» degen de joldar bar.
О́z malynan aqsha aıap otyrǵan aýyldaǵylar joq. Olarǵa dál qazir qaǵazdaǵy qur keńes emes, máseleniń mán-jaıyn túsindirip, baǵyt-baǵdar beretin maman kerek. Amaly taýsylǵan jurt, Whats App toptary arqyly bir-birimen habar alysyp, ýly jándikke qarsy jumyla qımyldap jatyr. Osydan bolar, ázirge mal ólimi joq.
Biraq budan qansorǵyshtyń beti qaıtar emes. Bul báleket osy aýdandaǵy Jaqaev aýylyn da jaýlap aldy degen habar jetti. Al aýyldaǵylar úmit artqan tıisti oryndar syrǵytpa jaýaptan ári aspaı otyr.
Sonda kene býǵan aýyldar kimnen kómek kútedi?
Qyzylorda oblysy