Qaznette 5G jelileri adamdardyń densaýlyǵyna qaýip tóndiretini jaıly aqparat tarap júr. Mundaı derekti taratyp júrgenderdiń sózine sensek, 5G adam DNQ-synyń ózgeristerine, mı isigine jáne basqa da emdelmeıtin aýrýlarǵa ákeledi-mys, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Stopfake.kz faktchekerleri bul aqparattyń shynaıylyǵyna kúmán keltirip, tereńinen zerttep kórdi. Áleýmettik jelide taraǵan vıdeo Epoch Media Group kompanııasyna tıesili NTD telearnasynyń jańalyqtar sıýjetinen úzindi bolyp shyqty. Atalmysh kompanııa psevdoǵylymı jańalyqtar shyǵaryp, qastandyq teorııalardy jáne feık jańalyqtardy taratýmen aınalysatyn The Epoch Times gazetiniń de ıesi.
Beınerolıkte júrgizýshi 5G jelileriniń zııany dáleldengen ǵylymı konferensııa týraly sóz qozǵaǵan. Bul konferensııa 2019 jyly ótken jáne faktchekerler bul týraly buryn da jazǵan edi. Onda aıtylǵan tezıster dáleldenbegen jáne qatysýshylardyń sózimen ǵana rastalady. Sonymen qatar 2019 jyly talqylanǵan konferensııaǵa qatysýshylardyń málimdemelerine qaıshy keletin bedeldi ǵylymı zertteýler de jaryq kórgen edi.
Búginde 5G jelileriniń qaýipsizdigi odan da kóp zertteýler men obektıvti shynaıylyqpen rastalyp keledi. Máselen, DDU-nyń resmı saıtynda jańa býyndaǵy jeliler adamdardyń densaýlyǵyna teris áser etetinine eshqandaı dálel joq delingen.
2020 jyly Iondaýshy emes sáýlelenýden qorǵaý jónindegi halyqaralyq komıssııa (ICNIRP) 5G baılanysyn qoldaný adam densaýlyǵynyń nasharlaýyna ákelmeıdi degen qorytyndyǵa keldi.
2021 jyly Eýroparlament komıssııasy 5G tehnologııasyn adamdar úshin qaýipsiz dep tapty.
Qazirdiń ózinde 5G jelileri AQSh, Soltústik Koreıa, Qytaı, Japonııa, BAÁ, Kýveıt, Shvesııa, Jańa Zelandııa, Avstralııa jáne basqa da birqatar elderde ornatylǵan.
Qazaqstanda 5G bazalyq stansııalary 2023 jyldyń basynda qoıyldy. Olar Astana, Almaty jáne Shymkent qalalarynda bar. Elimizdiń basqa qalalarynda da jelilerdi ornatý josparlanyp otyr. Ár túrli elderde baılanystyń bul túri iske qosylýymen mı isikteri men basqa da aýyr aýrýlardy tirkeý jaǵdaılary joq ekenin aıta ketken jón.