Gana ólim jazasynan bas tartty

Buqaralyq aqparat quraldarynyń jazýynsha, qazirgi tańda Ganada 176 adam ólim jazasyna kesilgen eken. Arasynda alty áıel bar. Endi olardyń jazasy ómir boıy bas bostandyǵynan aırylýǵa aýysady.

Degenmen ólim jazasy memleketke opasyzdyq jasaǵany úshin áli de berilýi múmkin. Sarapshylardyń aıtýynsha, jazany tolyǵymen alyp tastaý úshin el konstıtýsııasyn ózgertý kerek. Gana 1993 jyldan beri ólim jazasyn oryndaǵan emes. Biraq sottar mundaı aıypty taǵaıyndaýyn jalǵastyra bergen. Máselen, byltyrdyń ózinde 7 adam ólim jazasyna kesildi. Endi qujatqa prezıdenti Nana Akýfo-Addo qol qoıýǵa tıis.

Zań jobasynyń avtorlarynyń biri depýtat Frensıs-Ksavıer Kojo Sosý áriptesteriniń sheshimin joǵary baǵalady. «О́lim jazasy qylmys qurbandarynyń otbasylaryna ádilet sezimin týdyrmaıtynyn nemese qaıǵynyń ornyn toltyrmaıtynyn óz kózimmen kórdim. Sondaı-aq bul qylmyskerlerge kedergi jasamaıdy», deıdi depýtat.

Osylaısha, Gana ólim jazasyn alyp tastaǵan 124-shi el atan­dy. Budan bólek, 41 memleket de-fakto buǵan tyıym sal­ǵan dep esepteledi. О́ıtkeni olar 10 jyldan astam ýaqyt boıy ólim jazasyn oryndamaǵan. Amnesty International uıymynyń málimetine súıensek, 2022 jyly ólim jazasy 52 elde taǵaıyndalǵan. Bul 2021 jylmen salystyrǵanda tórtke az.

Aıta keterligi, Qazaqstan 2021 jyly ólim jazasynan bas tartty. Bul bastamany Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev kóterip, 2019 jyly Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń ekinshi otyrysynda «Syrtqy ister mınıstrligine «Azamattar men saıasat quqyqtary týraly halyqara­lyq pakti» boıynsha Ekinshi fakýltatıvti hattamaǵa qosylý úrdisin bastaýǵa buıryq beremin», dep málimdegen edi. Osydan keıin Qazaq­stan tarapy qujatqa qosylýǵa kiristi. 2020 jyly BUU-nyń shtab-páterinde Qazaqstannyń sol kezdegi BUU janyn­daǵy Turaqty ókili Qaırat Omarov ólim jazasyn joıýǵa baǵyt­talǵan Azamattyq jáne saıası quqyqtar týraly halyq­aralyq pak­tige Ekinshi fakýltatıvti hattamaǵa qol qoıǵan-tuǵyn.