Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev juma kúni Joldaý jarııalap, eldegi atom elektr stansasyn salý máselesi jalpyhalyqtyq referendým arqyly anyqtalatynyn málimdedi. Onyń naqty qaı kúni ótkiziletini keıinirek habarlanbaq.
Ortalyq Azııadaǵy memlekettik úkimeti bul ıdeıany uzaq ýaqyt boıy talqylap, jańa qýat óndirý qýatynyń qajetin alǵa tartyp keledi. Tipti ońtústik-shyǵystaǵy Almaty oblysynda nysanǵa yqtımal mekendi anyqtap qoıdy. Áleýetti seriktes retinde reseılik «Rosatom» kompanııasy tizimde bar.
Biraq eldegi keı belsendi qaýipsizdik máselesine alańdaıdy. Keńes odaǵy kezinde ashylǵan Semeı ıadrolyq synaq polıgonyna baılanysty jobaǵa qarsylyq bildiredi.
«Qazaqstan – álemdegi eń iri ýran óndirýshi memleket. Endeshe óz jerimizde atom stansasyn salýǵa ábden qaqymyz bar. Keıbir sarapshylar shaǵyn ıadrolyq stansalar salý kerek degen pikir aıtady. Alaıda kóptegen azamat pen birqatar sarapshy ıadrolyq stansanyń qaýipsizdigine kúmánmen qaraıdy», dedi Q.Toqaev.
Qarjylandyrýdyń jańa tetigi
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan bankteriniń memlekettik qaryzǵa ınvestısııa quıýynan túsetin paıdaǵa salyq salý josparymen bólisti. Osylaısha, olardyń kiristerin ádil bólýine shaqyryp, ekonomıkany qarjylandyrýdyń jańa tetigin qarastyrmaq.
Juma kúni halyqqa Joldaýynda Q.Toqaev eldegi bankterdiń ekonomıkany damytýǵa belsendi atsalyspaıtynyna nazar aýdaryp, damýǵa basty kedergi ınvestısııanyń jetispeýi ekenin atap ótti. Qarjy ınstıtýttarynyń «mol tabysy» negizinen joǵary paıyzdyq mólsherlemeler nátıjesinde paıda bolǵanyn jetkizdi.
«Úkimet pen Parlamenttiń bul paıdany memleket múddesin eskere otyryp, neǵurlym ádil bólý múmkindigin qarastyrǵany jón. Qarjy uıymdarynyń salyq salynbaıtyn memlekettik qundy qaǵazdardy satyp alýdan túsken orasan zor tabysyna qatysty da suraqtar bar. Munda qısyn da, memlekettik ustanym da joq. Úkimet eshbir aqylǵa syımaıtyn osy máseleni anyqtap jatyr. Soǵan sáıkes zańdarǵa túzetýler ázirlenip, Májiliske engiziledi. Depýtattardyń ony muqııat qaraýyn suraımyn», dedi Q.Toqaev.
Sonymen birge bankterdi korporatıvti nesıe berý isine belsene qatysýǵa, ıaǵnı kásipkerlerdi qoldaýǵa yntalandyrýǵa shaqyrdy. «Qozǵalyssyz jatqan» 2,3 trıllıon teńgelik aktıvterdi ekonomıkalyq aınalymǵa qosý úshin naqty sharalar qabyldaýdy tapsyrdy.
Orta dáliz arqyly tasymaldaý kólemi bes ese artady
Qasym-Jomart Toqaev juma kúni halyqqa Joldaý jarııalap, Transkaspıı joly tranzıttik áleýetti nyǵaıtýda mańyzdy ról atqaratynyn atap ótti.
«Orta merzimdik kezeńde osy dáliz arqyly tasymaldanatyn júk kólemi bes ese artýy múmkin. Ol úshin Qytaı, Ázerbaıjan, Grýzııa, Túrkııa sııaqty seriktes memlekettermen birge kúsh jumyldyrýymyz qajet», dedi Q.Toqaev.
Q.Toqaev sóılegen sózinde qazir álemde jańa ekonomıkalyq keńistik qalyptasyp jatqanyna nazar aýdardy. Qytaıdan Eýropaǵa, Reseıge, Ortalyq Azııaǵa jáne osy aımaqtardan Qytaıǵa jiberiletin taýar kólemi aıtarlyqtaı kóbeıedi degen boljamyn jetkizdi.
«Qazaqstan Soltústik pen Ońtústikti, Batys pen Shyǵysty baılanystyratyn jahandyq jolaıryqta ornalasqan. Bul bizdiń elimizge zor múmkindik berip otyr. Sondyqtan kólik-logıstıka salasy ekonomıkamyzdy alǵa bastaıtyn basty kúshtiń birine aınalýǵa tıis.
Qazir báseke kúsheıip tur. Osyǵan oraı birqatar mańyzdy máseleni shuǵyl sheshý kerek. Eń aldymen, «Dostyq – Moıynty», «Baqty – Aıakóz», «Darbaza – Maqtaaral» baǵytyndaǵy iri temirjol jobalaryn sapaly júzege asyrý qajet. Onyń qatarynda Almatyny aınalyp ótetin temirjol jelisi de bar», dedi Q.Toqaev.