Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Túrkistanda ótken Ulttyq quryltaıda Iаsaýı murasyna qatysty jumystardyń barlyǵy álemdik deńgeıde júrgizilýi kerektigin aıtqan bolatyn. Búginde Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes Iаsaýı muralaryn zertteý baǵytynda ortalyq nemese ınstıtýt qurý jumystary júrgizilip otyr. Bul jóninde Túrkistanda «Qoja Ahmet Iаsaýı murasyna jańa kózqaras» taqyrybynda ótken halyqaralyq konferensııada aıtyldy.
Iаsaýı muralaryn zertteý úrdisiniń aýqymyn keńeıtý maqsatynda Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵy» RMQK men Islam tarıhy, óneri men mádenıetin zertteý ortalyǵy birlese uıymdastyrǵan halyqaralyq ǵylymı jıynǵa Fransııa, Túrkııa, Reseı, О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Bashqurtstannan jáne elimizden ıasaýıtanýshy-ǵalymdar qatysty. Konferensııany Islam tarıhy, óneri men mádenıetin zertteý ortalyǵynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, tekstolog-ǵalym, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Á.Mýmınov júrgizip otyrdy. Aldymen sóz kezegin alǵan «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵynyń dırektory M.Sadyqbekov alys-jaqyn shetelderden jáne elimizdiń túkpir-túkpirinen kelgen ǵalymdarǵa alǵysyn bildirdi. Qoja Ahmet Iаsaýıdiń rýhanı muralarynyń adamzat tarıhy úshin alar orny erekshe ekendigine toqtaldy. Al Islam tarıhy, óneri men mádenıetin zertteý ortalyǵy dırektorynyń orynbasary, professor J.Tomar atalǵan ortalyqta Qoja Ahmet Iаsaýı murasy men Uly dala tósindegi qalalar mádenıetine qatysty jeke zertteýlerdi jaryqqa shyǵaryp jatqandyǵyn sóz etti. Mýzeı-qoryq kitaphanasyna sııasy keppegen kitaptaryn syıǵa tartty. Al mýzeı-qoryq dırektory M.Sadyqbekov zertteý ortalyǵyna mýzeıdiń baspa ónimderin syılady. Konferensııa jumysyna sáttilik tilegen Túrkistan oblysy mádenıet basqarmasynyń basshysy Á.Qoılybaev óńirdiń Túrkııa Respýblıkasynyń kınorejısserlerimen birlesip, Qoja Ahmet Iаsaýıdiń ómirine qatysty kıno túsirý jumysy atqarylyp jatqandyǵyn jetkizdi. Konferensııa sessııasynda Túrkııa ǵalymy, professor J.Tomar «Ahmet Iаsaýı dáýiri: Qarahanıler jáne Islam», fransııalyq ǵalym, professor T.Zarkonı «Ahmet Iаsaýı, ult qurýdyń ulttyq áýlıesi: qazirgi Ortalyq Azııadaǵy qasıettilik jáne biregeılikti izdeý», ózbekstandyq ǵalym, doktor H.Djalılova «Ahmet Iаsaýı murasy týraly Abdýraýf Fıtrat», Amsterdam ýnıversıtetiniń professory A.Býstanov «Keńestik Qazaqstandaǵy shyǵystaný týraly oılar», HQTÝ professory M.Qoja «Qoja Ahmet Iаsaýı qyzmetine baılanysty Túrkistan qalasy men onyń mańyndaǵy eskertkishter» taqyrybynda baıandama jasady. Ekinshi sessııada da ǵalymdardyń mańyzdy taqyryptar boıynsha jasaǵan baıandamalary konferensııaǵa qatysýshylardyń qyzyǵýshylyǵyn týdyryp, jan-jaqty talqylandy. Iаsaýı murasyna jańa kózqaraspen qarap, búgingi kúnniń qajetine jaratý asa mańyzdy máselelerdiń biri ekeni aıtyldy.
Osylaısha, otandyq jáne sheteldik ǵalymdar eki kún boıy Áziret Sultan murasynyń jáne sol uly muraǵa qatysty eńbekterdiń zerttelý máseleleri jaıly jan-jaqty baıandap, ár baıandamany tereń talqylap, saralady. XVIII-XIX ǵasyrlardaǵy ıasaýııa mádenıetine qatysty máselelerdi zertteýge arnalǵan konferensııa jumysynyń qorytyndysynda arnaıy qarar qabyldandy. Baıandama jasaǵan ǵalymdarǵa arnaıy sertıfıkat tapsyryldy.
TÚRKISTAN