Zeınetke shyqsa da bul mamannyń kómek-keńesine, bilim-tájirıbesine óńir muqtaj. Sol sebepti de aýdan basshylyǵy arnaıy shaqyryp, jumysyn jalǵastyrýyn suraǵan. Izin basyp kele jatqan shákirtteri men jas mamandar salany jetik meńgergenshe keńes berip, bas-kóz bolýyn ótingen. Shákirt demekshi, áke jolyn qýyp osy mamandyqty tańdaǵan uldary men qyzy da úlgili eńbegimen elge tanylyp úlgerdi. Ákimdiktiń usynysyn oılana kele, zeınetkerlikke deıingi qyzmetin basshy emes, qatardaǵy ınjener bolyp jalǵastyrýǵa kelisken-di. Iá, biz bir kezderi eleýsizdeý bolyp kóringenmen, aýyl sharýashylyǵy salasynda suranys bar mamandyq ıesi Sattar Kerimbaev týraly aıtyp otyrmyz.
Sýdyń tıisti mólsherde jáne ýaqtyly jetkizilýine jaýapty, egistikten mol ónim alýǵa tikeleı septigi tıetin, aryq-atyzdyń, úlken kanaldardyń jaǵdaıyn jaqsy biletin bul mamandyq ıelerin qazaq murap dep ataıdy. Túrkistan oblysyndaǵy Keles jáne Saryaǵash aýdandarynyń halqy Kerimbaevtar áýletin osy sý salasyn jetik biletin mamandar retinde de jaqsy tanıdy. Bul áýlet 40 jyldan asa sý sharýashylyǵynda jumys istep keledi. Zeınetke shyqqanymen jumystan qol úzbegen otaǵasy Sattar Aldanııazuly – «Qazsýshar» RMK Túrkistan fılıaly Saryaǵash jáne Keles aýdandaryna sý jetkizýmen aınalysatyn óndiristik bólimshede qatardaǵy ınjener, uldarynyń úlkeni Esenkeldi – atalǵan fılıalda sý sharýashylyǵyn josparlaý jáne qarjylyq taldaý bóliminiń basshysy, Azamat Sattaruly – Keles aýdanyndaǵy «Aqylbeksaı» sý qoımasynyń sý ólsheýshi ınjeneri, sý sharýashylyǵynyń ınjeneri Medet Sattaruly Saryaǵash óndiristik bólimshesin basqarady. Joǵary oqý ornyn «Sý resýrstary jáne sýdy paıdalaný» mamandyǵy boıynsha bıyl bitirgen Roza Sattarqyzy da osy salada eńbek etýdi qalaǵan. Aıtpaqshy, Sattar Aldanııazulynyń kelini Kúlimkóz sý retteýshi bolyp eńbek etýde. «Ul-qyzdaryńyzdy bul mamandyqqa ózińiz úgittegen bolarsyz?» degenbiz Sattar aǵamen áńgime arasynda.
«Joq, ózderiniń tańdaýy. Meniń jumysymdy kórip ósken, bul mamandyqtyń halyqqa óte qajettigin bilip ósken olardyń tańdaýyna qarsy bolǵan joqpyn. Áıtpese, búginde kanal jaǵalap júrgendi, kúrek-ketpenmen aryq-atyzdaǵy sýdyń kedergisiz aǵýyn qadaǵalap tynym tappaıtyn jumysty qalaıtyn jastar az. Jasyratyny joq. Ilgeride sý sharýashylyǵy mamandarynyń aılyǵy da az bolatyn. On shaqty jyl boldy kóbeıe bastaǵanyna. Qazir osy eki aýdanda sý sharýashylyǵyn jaqsy biletin 3-4 aǵa býyn ókili qaldy. Jastar endi-endi kelip jatyr. Oqýyn bitirip, mamandyq alyp kelgen jastardyń aýylda qalatyndary da az. Iаǵnı jas mamandar kelgenimen turaqtamaıdy. Mysaly, beseýiniń bir-ekeýi qalsa, shúkir deımiz. Uldarymnyń, qyzymnyń osy salany tańdaǵanyna qýanamyn, bul – suranysqa ıe mamandyq. Taǵy bir másele – joǵary oqý oryndarynda sý sharýashylyǵyna «ýzkıı spesıalıst», ıaǵnı beıindi maman daıarlaýǵa mán berilse», deıdi Sattar Aldanııazuly.
О́ńirdiń sý sharýashylyǵyndaǵy ahýaldy óte jaqsy biletin S.Kerimbaev Keles aýdanynda dúnıege kelgen. Jambyl gıdromelıoratıvti-qurylys ınstıtýtynda oqyp, ınjener-gıdrotehnık mamandyǵyn alǵan. Bilim ordasy joldamasymen Almaty oblysy Shelek aýdany «Qoram» keńsharynda aǵa agronom bolyp 1986 jylǵa deıin jumys istedi. Týǵan jerine oralyp, 1986-1993 jyldary Zah-Keles sý sharýashylyǵy júıeleri basqarmasynyń Keles aýdany bóliminde aǵa tehnık, aǵa ınjener, ınjener-gıdrotehnık qyzmetterin atqarǵan. Úrgenish qalasyndaǵy KSRO Sý sharýashylyǵy mınıstrligine qarasty Búkilodaqtyq bilimin jetildirý ınstıtýtynyń Ortalyq Azııa fılıalynda oqyp, daıarlyqtan ótken Sattar Aldanııazuly 1993 jyly jańadan qurylǵan Keles aýdany sý sharýashylyǵy júıeleri basqarmasynyń bas ınjeneri bolyp taǵaıyndaldy. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary elimizde bolǵan ekonomıkalyq qıyndyqtar kezeńinde aýdanda mekemeniń tolyqqandy jumysyn, sý salasy mamandaryn saqtap qalý maqsatynda qosymsha jumystar qolǵa alyndy. Osy egin egip, qoı asyraý jumystaryn uıymdastyrýda jáne keńsharlardan sý jetkizip berý qyzmet aqysy esebinen mekemeni arnaýly tehnıkalarmen, kólik quraldarymen jabdyqtaýǵa bas ınjener retinde aıanbaı eńbek etti. Al Keles pen Saryaǵash aýdandary birikken kezde Saryaǵash sý sharýashylyǵy júıeleri basqarmasynda ýchaske bastyǵy bolyp 2008 jylǵa deıin qyzmet atqardy. Osy kezeńde dıqandar, sharýalar, ásirese aýdandaǵy eń shalǵaı ornalasqan Birlik aýyl okrýginiń turǵyndary sý jetkizip berýdi uıymdastyrǵan Sattar Aldanııazulyn isker azamat retinde tanı túsip, alǵysyn aıtqan-dy. Jekeshelendirý kezeńinde quralǵan sharýa qojalyqtaryna sýdy únemdi paıdalaný, sý jetkizip berý kelisimshartyn túzip, ýchaskede istep jatqan ınjenerler men sý retteýshilerdi jalaqymen qamtamasyz etýde de qosqan úlesi zor. Osyndaı uıymdastyrýshylyq qabileti, eńbekqorlyǵy, árbir iske jaýapkershilikpen qaraıtyn bolmysy eskerilgen Sattar Aldanııazuly 2008 jyly «Ońtústiksýshar» RMK Saryaǵash fılıalynyń sý paıdalaný bólimi bastyǵy, fılıal basshysy orynbasary qyzmetine taǵaıyndaldy. Al 2011 jyly jańadan qurylǵan «Qazsýshar» RMK Ońtústik Qazaqstan fılıaly Saryaǵash óndiristik bólimshesine aǵa ınjener qyzmetin atqardy. Saryaǵash jáne Keles aýdandary aýmaǵynda Keles ózeni arnasynda ornalasqan Kesken, Shoshym, Oshaqty, Bes-Abdal sý bógetteriniń tozyǵy jetken 24 sý temir tospa qaqpalaryn jańasyna aýystyrý jumysyna belsene aralasty. Shardara aýdanyndaǵy Arnasaı toǵanyn salýǵa, úlken Keles magıstraldy sý júıesine qarasty R-3 kanalyn qaıta kúrdeli jóndeýden ótkizý maqsatynda joba jasaý, qarjy bóldirý jumystarynda da belsendilik tanytty. «Kazsýshar» RMK Túrkistan fılıaly basshylyǵy kóp jylǵy tájirıbesin, bilimin eskerip 2020 jyly Saryaǵash óndiristik bólimshesine basshy etip taǵaıyndady. Sý sharýashylyǵyndaǵy eseli eńbegi úshin sala mınıstrliginiń, aýdan ákiminiń Alǵyshattarymen, «Sý sharýashylyǵy úzdigi», «Sý sharýashylyǵy ardageri», «Sý salasyna eńbek sińirgen qaıratker» tósbelgilerimen marapattaldy.
Tájirıbeli maman aýdan sharýashylyqtaryn sýmen qamtamasyz etýge qatysty ózekti máselelerdiń baryn da joqqa shyǵarmaıdy. Oımaýyt sý bógetiniń ahýalyna alańdaıdy. «Aqylbeksaı» sý qoımasynyń tıimdi paıdalanylǵanyna múddeli ekenin aıtady.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy Joldaýynda sý tapshylyǵy máselesine, ony únemdeýge qatysty birqatar bastama kóterdi. Bul halyqtan qoldaý taýyp jatyr. Jeke mınıstrliktiń qurylýy da kóp jaıtty ańǵartady. Iаǵnı aldaǵy ýaqytta elimizdiń sý sharýashylyǵynda aýqymdy ózgerister bolary anyq. Keles aýdanyndaǵy 1986 jyly salynǵan Oımaýyt sý bógeti 1994 jyly qulaǵan. 2002 jyldan beri jaı toǵan retinde paıdalanylyp keledi. Iаǵnı sý bógeti – apattyq jaǵdaıda. Aıtqan jerden aýlaq, buzylsa, birqatar aýyldy sý basý qaýpi bar jáne 2 700 gektar jer sýsyz qalýy múmkin. Jyldar boıy sheshimin tappaı kele jatqan eń kúrdeli másele. Bul boıynsha keıingi jyldary áreket jasalýda, sheshimin tabar degen úmittemiz», deıdi Sattar Aldanııazuly.
Sattar aǵamen áńgime barysynda esimizge Shyńǵys Aıtmatovtyń «Murap» áńgimesindegi keıipkeriniń: «Sý – bireýlerge tegin sý kóringenmen, biz úshin altynmen teń... Sý degen – kózdegen maqsat, arqalaǵan beınetimiz...», degen sózi esimizge túsken-di. Altynmen teń sýdyń beınetin arqalaǵan Kerimbaevtar áýletiniń mamandyqqa degen adaldyǵy jastarǵa úlgi.
Túrkistan oblysy