Qarjy salasynyń oqýlyqtary tanystyryldy

Is-sharaǵa memlekettik organ ókilderi, Parlament depýtattary, Ulttyq banktiń birinshi tóraǵasy Ǵalym Baınazarov, ekonomıka salasyndaǵy sarapshylar, professor-oqytýshylar quramy jáne JOO stý­dentteri qatysty.

Konferensııaǵa qatysýshylar ult­tyq valıý­tanyń tarıhy, Qa­zaq­stan Respýblıkasynyń qar­jy júıesiniń qazirgi jaǵdaıda ju­mys isteý máseleleri, eldiń or­­nyqty jáne tabysty damý qu­­raly retindegi ulttyq valıý­ta­nyń róli týraly baıandamalar ja­sady.

«Ulttyq valıýtany engizý eli­­mizdiń tarıhyndaǵy mańyzdy ke­zeń bolyp tabylady. Teńge – táýelsizdik pen ekonomıkalyq tu­raqtylyqtyń sımvoly. Úsh on­jyldyqta qazaqstandyq valıýta qalyptasý jáne damý jolynan ótti. Qazirgi jahandyq ózgerister jaǵ­­daıynda Qazaqstannyń qar­jy­lyq qaýipsizdigi men ekono­mıkalyq turaqtylyǵyn qamta­ma­syz etýdegi teńgeniń mańyz­dy rólin atap ótý qajet. Konfe­ren­­sııa tájirıbe almasyp qana qoımaı, qarjylyq turaqtylyq, qarjy-nesıe saıasaty jáne álem­degi ulttyq valıýtanyń róli týra­ly egjeı-tegjeı talqylaýǵa múmkindik beredi dep sanaımyn», dedi L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ rektory Erlan Sydyqov.

Konferensııa barysynda Ult­tyq ban­kiniń birinshi tóraǵasy Ǵalym Baınazarov va­lıý­ta­nyń qurylý tarıhy, qarjy júıesiniń qa­lyp­tasýyndaǵy qıyndyqtar men jetistikter týraly aıtyp ber­di. Onyń aıtýynsha, ult­tyq valıýtanyń 30 jyldyǵy – hal­qy­myz­dyń ómirin­degi eleýli oqıǵa.

«О́zderińizge belgili, 1992 jyly Qazaqstanda ulttyq valıý­tany jáne naryqtyq ekono­mı­kany qurý bastaldy. Bul jyldar erekshe boldy, óıtkeni álemdik negizgi úrdister ózgerdi, álemdik júıede ózgerister boldy. Bul ýaqytta elde naryqtyq eko­nomıkanyń klassıkalyq teorııasyn eshkim zerttegen joq, eshkimniń jumys tájirıbesi bolǵan joq, sonymen qatar 1992 jyly ınflıasııa deńgeıi 2 960% qurady. Sol kezde ulttyq valıýta bolmasa, Qazaqstan ekono­mı­kasy daǵdarystan shyǵa almas edi. Teńgeniń bolashaǵy keremet bolady. Men AQSh dol­lary Qazaqstan úshin ınves­tısııa quraly emes, bizdiń teńge bolady dep senemin», dep qorytyndylady ekonomıst.

Depýtat Berik Beısenǵalıev Parlament Máji­lisiniń tóraǵasy Erlan Qoshanovtyń quttyq­taý sózin oqyp berdi. Ol tarıhı turǵydan alǵanda, Qazaqstannyń qarjy-nesıe júıesi qurylǵan kúnnen bastap nebári 30 jyl ótkenin, biraq osy kezeńde qar­jy sektory ekonomıkalyq ór­leýlerden, jańa qarjy ıns­tıtýt­tarynyń paıda bolýy jolynda daǵdarystar men synaqtardy bas­tan keshkenin aıta ketti.

Sondaı-aq tól teńgemizdiń mereı­toıy qarsa­ńynda L.N.Gýmı­­lev atyndaǵy EUÝ-da «Qa­­zaqstan Respýblıkasynyń qar­jy júıesi» jáne «Qa­zaqstan Res­pýblıkasy Ulttyq Bankiniń qyz­metin uıymdastyrý» degen atpen jaryq kórgen oqýlyqtardyń tusaýkeseri ótti.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń qarjy júıesi» oqýlyǵyn L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ ekonomıka fakýltetiniń ǵalymdary daıyn­daǵan. Qazaq tilindegi jańa basylym Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń qarjy júıesiniń qalyp­tasýy men damýy­na arnal­ǵan jáne 9 taraýdan turady. Oqý­lyqtyń teorııalyq materıa­ly baqylaý suraqtarymen, usy­nylǵan ádebıettermen jáne glos­sarıımen tolyqtyrylǵan. Eń­bek kópshilik oqyrman qaýymǵa ar­nalǵan.

«Qazaqstan Respýblıkasy Ult­tyq Bankiniń qyzmetin uıym­das­tyrý» oqýlyǵynda L.N.Gý­mılev atyndaǵy EUÝ avtorlar ujymy men Esil ýnıversıteti Ult­tyq banktiń qalyptasýy men damý joldaryn qarastyrady. Ki­tap­ta eldiń ulttyq aqsha júıe­sin qalyptastyrý erekshelikteri týraly tarıhı materıaldar usy­nylǵan, ulttyq valıýta – teń­­geni ázirleý, josparlaý jáne aı­nalymǵa engizý kezinde týyn­da­ǵan qıyndyqtar kórse­til­gen. Sondaı-aq, avtorlar ortalyq banktiń aqsha-kredıt saıasatyn júrgizý salasyndaǵy tájirıbesin usyndy.

Oqýlyqtar Qazaqstan Respýb­lıkasy Ulttyq bankiniń birinshi tóraǵasy Ǵalym Baınazarov pen ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, EUÝ akademııalyq máse­le­ler jónindegi prorektory, pro­fes­sor Serik Maqyshtyń jal­py redaksııasymen jaryq kórdi.