Zaman dertine aınalǵan onkologııalyq aýrýǵa ushyraǵandardyń qatary jyl saıyn artyp keledi. Onyń qarmaǵyna qylshyldaǵan jas ta, qartaıǵan kári de túsip jatady. Jalpy, qaterli isiktiń emdeýde tolǵandyratyn másele az emes. Osy maqsatta elordada 23-24 qarasha kúnderi Onkologter men radıologter alıansy «Qazirgi onkologııadaǵy ózekti máseleler, jetistikteri men ınnovasııalary» atty halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııa uıymdastyrdy.
Jıynǵa Qazaqstan jáne TMD elderinen onkologııa salasyndaǵy jetekshi mamandar qatysty. Is-shara aıasynda elimizdiń ár óńirinen kelgen dárigerler qaterli isikke shaldyqqan naýqastarǵa operasııa jasap, kolorektaldy, laparoskopııalyq, keýde hırýrgııasy, prostata obyryna sáýlelik terapııa boıynsha sheberlik sabaǵyn ótkizdi. Sol arqyly mamandar bir-birimen tájirıbe almasty.
Sheberlik sabaǵyn ótkizgen dárigerlerdiń qatarynda Almaty óńirlik kópsalaly klınıkasy hırýrgııa bólimshesiniń meńgerýshisi onkolog-hırýrg Valerıı Makarov, hırýrg, onkolog-mammolog, Astana qalasy kópsalaly medısına ortalyǵy keýde hırýrgııasy bólimshesiniń joǵary sanatty dárigeri Qazybek Qarabaev, Aqtaý qalasynyń jetekshi endoskopııalyq hırýrgi Muhamedjan Nurǵazıev, hırýrg-onkolog, Astana qalasy kópsalaly medısına ortalyǵynyń №2 hırýrgııa bólimshesiniń meńgerýshisi Serik Jaqypbekov jáne ózge de dárigerler bar.
Konferensııanyń mańyzy týraly Astana qalasy kópsalaly medısına ortalyǵynyń dırektory, Qazaqstannyń Eńbek Eri Muhtar Tóleýtaev aıtyp berdi.
– Bul is-sharada onkologııadaǵy máseleler, ony emdeý joldary aıtyldy. Qazaqstannyń barlyq aımaǵynan onkolog dárigerler kelip, baıandama jasady. Konferensııaǵa tirkelgen qatysýshylar sany – 550. Jalpy, elde onkologııa salasyndaǵy aq jeleńdi jandardyń atqaryp jatqan eńbegi sheksiz. Jyl basyndaǵy málimetke súıensek, elimizde qaterli isikke shaldyqqandar esebinde 205 myń adam bar. Astana qalasy boıynsha 14,5 myń adam esepte tur. Jylyna elimizde 13 myń adam qaterli isikten kóz jumady, – deıdi Muhtar Esenjanuly.
Is-sharanyń ekinshi kúni ótken konferensııada Onkologter qaýymdastyǵynyń prezıdenti, UǴA akademıgi, «QazORǴZI» AQ basqarmasynyń tóraǵasy, medısına ǵylymdarynyń doktory Dılıara Qaıdarovany sózge tarttyq.
– Osy kúnderi Reseı, Germanııa, AQSh, Belarýs, Iаkýtııa elderinen kelgen bilikti mamandar óz tájirıbesimen bólisti. Qaterli isik aýrýynyń alǵashqy satysynda emdelýshiniń qulantaza jazylyp ketýine múmkindik óte joǵary. Oǵan qajetti medısınalyq qural-jabdyqtar da bar. Elimizdiń medısınalyq protokoly álemdik standartqa saı keledi. Elimizde biliktiligi joǵary myqty hırýrg-onkolog dárigerler bar. Turǵyndardyń basym kópshiligi asqazan-ishek joldary, sút bezderiniń asqynǵan satysynda ǵana dárigerge júginetini onkolog-hırýrg dáriger retinde meni qatty alańdatady. Bul degenimiz qazaqstandyqtardyń óz densaýlyǵyna nemquraıly qaraıtynyn ańǵartady. Ár quny 1,5-3 mln teńge turatyn ımmýndyq preparattar onkologııamen aýyratyn naýqastarǵa tegin taratylady. Osy tusta «Qazaqstan halqy» qorynyń jumysyna alǵysymdy aıtqym keledi. Qaterli dertke shaldyqqan naýqastardyń emi úshin 17 mlrd teńge qarjy bólingen. Sonymen qatar bul qor otandyq dárigerlerdiń biliktiligin arttyrý maqsatynda shetelde oqý úshin qarjylaı demeýshilik jasap otyr. Mammografııa jáne kompıýterlik tomografııa kólikteri Almaty oblysyna qarasty shalǵaı ornalasqan eldi mekenderge qyzmet kórsete bastady. ÝDZ apparaty jáne zamanaýı medısınalyq qural-jabdyqtarmen jabdyqtalǵan arnaýly kólikte azamattar profılaktıkalyq tekseristen ótýge úlken múmkindik alyp otyr. Mundaı arnaıy medısınalyq kólik Qyzylorda oblysynyń jurtshylyǵyna qyzmet kórsete bastady. Al úshinshi kompleksti jobamyzdyń prezentasııasy 15 jeltoqsanda Aqtóbe oblysynda júzege asady. Mundaǵy bizdiń basty maqsatymyz onkologııalyq aýrýlardyń aldyńǵy satysynda isikti ańǵarý, emdeý joldaryn qarastyrýǵa negizdelip otyr, – dedi Dılıara Radıkqyzy.
Saha astanasy Iаkýtsk qalasynan kelgen onkologııalyq dıspanserdiń bas dárigeriniń orynbasary Svetlana Myreeva konferensııanyń joǵary deńgeıde uıymdastyrylǵanyn, áriptesterinen mol tájirıbe alǵanyn aıtty.
– Qazaqstanǵa alǵash ret kelip turmyn. Áriptesterim jyly qabyldap, qonaqjaılylyǵyn tanytyp jatyr. Búgingi is-sharada onkologııalyq aýrýlardyń aldyn alý men emdeýdiń asa mańyzdy máseleleri talqylandy. Sonymen qatar erte dıagnostıka jáne skrınıng, derbestendirilgen tásil negizinde emdeýdiń jańa ádisterin engizý, onkologııalyq pasıentterdiń ómir súrý sapasyn arttyrý sekildi máseleler qaraldy, – deıdi S.Myreeva.
Gúlsim MURYNOVA,
jýrnalıst