• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Án 07 Jeltoqsan, 2023

«Aýyl saǵynyshy» áni qalaı týǵan?

410 ret
kórsetildi

«Aýyl saǵynyshy» deıtin keremet án bar. «Uqsaısyń menimenen bir­ týǵanǵa, Uqsaıdy minez-qulqyń, tur-tulǵań da, Anamnyń saýsaǵynyń taby tús­ken, Aǵataı, janqaltańda qurtyń bar ma?...» dep bastalyp sońy: «Saǵyndym saha­ra­nyń qyr kóktemin, Saǵyndym Sarǵusynnyń jel ótterin, Saǵyndym sary kúzde qo­ńyraý­la­typ, Qaıtatyn aqqý-qazdyń tizbekterin» degen asa muńly, názik áýenmen aıaq­ta­lady.

Joǵarydaǵy ánniń sózin jaz­­ǵan – Járken Bódesh­­uly. Jalpy, bul aqyn aǵa­myz­dyń tula­­ boıy saǵynysh, sonyń ishin­de týǵan jerin, balalyq bal kúni ótken mekenin sanaly ǵumy­rynda júregine arqalap, sana­syna shegelep ótken shaıyr. «Týǵan jerdiń qar-muzy, Aıaz­yńmen jýyndyr, Týǵan jerdiń bal qyzy, Burymyńmen býyndyr, Týǵan jerdiń bulaǵy, Tolqynyńmen at meni, Týǵan jerdiń jylany, Shyryldatyp shaq meni...» deıdi Járken jy­raý. Qandaı teńeý, qandaı shy­na­ıylyq.

Al joǵarydaǵy «Aýyl saǵy­ny­shy» ánine keler bolsaq, bul kezdeısoq burq ete qalǵan júrek ámiri tárizdi. Jyrdyń jazylý tarıhyna qatysty avtor­dyń óz aýzynan estigen Saǵı Musauly degen azamattyń aıtýyna qaraǵanda, 1990 jyldary Taldyqorǵan óńirinen Sháken degen kisi Ile Qazaq Avtonomııaly Raıonynyń Tar­ba­­ǵataı aımaǵyna týysshylap barady. Osy saparynda atajurttan kelgen jolaýshy Toly aýda­nynyń turǵyny Ǵızat Seıit­qazyuly degen kúıshimen tanysady. Ǵızekeń azǵana kún dámdes bolǵan Shákendi shekara shebine deıin jetkizip salyp turyp, aýzyn uqyptap tikken judyryqtaı túıinshek ustatady. «Myna sálemdemeni Járken Bódeshke tabys et!».

Sálemdeme aman-esen ıesine jetedi. Ashyp kórse, bir býma arsha men bir ýys qurt. Eń bastysy týǵan jerdiń ısi ańqyp tur. Kóńili tolqıdy, kózde jas... Sóıtip, apaq-sapaqta Járkenniń kóke­ıine qazirgi keremet jyr­dyń sulbasy uıalaıdy. Eki kúnnen keıin kókeıge sulba­lan­ǵan­ jyr qaǵazǵa túsedi. Arada bir-eki jyl ótkende Járken bul óleńdi teleekranǵa alyp shy­ǵa­dy. Kúrkirep oqıdy, el dúrkirep qol soǵady...

Dál osy sátti shekaranyń ar­ǵy jaǵynda qazaq teledıda­ryn buldyr-saldyr kórip otyr­ǵan joǵarydaǵy Ǵızat kúıshi Járken oqyǵan mátindi dıktofonǵa jazyp ala qoıady. Erte­ńinde sazger bolýǵa talap­ta­nyp júrgen balasy Dýmanǵa tyń­datady. Sergek jigit bir­den: «Áke, mynaý ánge sura­nyp turǵan mátin ǵoı», dep iske kirisedi. Sóıtip, qazir­gi tań­da­ kóp­shilik súıip tyń­daıtyn «Aýyl­ saǵynyshy» áni dúnıege keledi.

«Araǵa talaı jyl salyp Jár­ken­ Bódesh­­uly týǵan jeri Toly­ǵa keldi. Jer­les­teri aqyn­dy «Aýyl saǵynyshy» ánimen qarsy aldy. Zamandasy kúıshi Ǵızat saǵynysh jyrshysy Jár­ken­ge arnap «Sar­qasqanyń saryny» atty kúı shyǵaryp, kezdesý kezinde oryn­dady. Saǵynysh jyryna kere­met án shyǵarǵan Dýman Ǵıza­t­ulyna aqyn aǵasy Járken rıza­shyl­yǵyn bildirip, alǵys-batasyn jaýdyrady» dep jazypty ShUAR Bura­tola avtonomııalyq Mońǵol obly­sy Jyń aýdanynyń tur­ǵyny, ádebıetshi-ustaz Saǵı­dol­da Musaqynuly atty qanda­sy­myz. 

Sońǵy jańalyqtar