Tirshiligi qashanda qarbalas qalamyzda byltyr alyp bala da, ata-anasy Qudaıdan tilep alǵan talaı baqytty náreste jaryq dúnıege keldi. «Alyp bala» dep otyrǵanymyz, almatylyq bir kelinshek №5 qalalyq perzenthanada alǵash ret salmaǵy alty kılodan asqan balpanaqtaı bala tapty. Almatyda ómirge kelgen sábılerdiń ishinde 200-den asa egiz bala jáne bir úshem bar.
Sonymen byltyr dúnıege kelgen egizder men esimderdi saralap kórgende, el demografııasynyń ósýine aıtarlyqtaı úles qosqan analarymyzdyń Almatyda da kóp ekenine kózimiz jetti. Tek qana egizderdiń ózi 217 jupty quraıdy eken. Arasynda úshemder de bar.
«Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy Almaty qalasy fılıaly aýdandyq AHAJ bólimderiniń bergen málimetinshe, byltyr egizder kóshin 39 egizben – Bostandyq aýdany, 38 egizben – Túrksib jáne 31 egizben Alataý aýdandary bastap tur. Odan keıin tizimdi 30 egizben Medeý aýdany, 29 egizben Almaly aýdany jalǵastyrǵan. Tizimniń sońyn 28 egizben Áýezov, 13 egizben Jetisý, 8 egiz, 1 úshemmen Naýryzbaı aýdany aıaqtaıdy.
«Bul – óte qýanarlyq jaǵdaı. Elimizde halyq sanynyń ósip jatqany – jaqsy qubylys. Talaı náýbetti basynan ótkerip, ósý qarqyny báseńsip qalǵan halqymyz, byltyr 20 mıllıondyq mejege jetip qýantyp otyr. Elimizde halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyna asa mán berilip, analardyń da alańsyz balaly bolýyna jaǵdaı jasalynyp jatyr. Bosanǵanǵa deıingi, bosanǵannan keıingi járdemaqylary ósti. Árbir bala týylǵanda beriletin járdemaqylar da jyl saıyn ósip keledi. Kórsetiletin memlekettik qyzmetter proaktıvti jáne kompozıtti nusqalarǵa kóshirildi. Analar kóp qyzmetti HQO-ǵa kelmeı-aq, onlaın alatyn boldy», deıdi «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy Almaty qalasy fılıaly dırektorynyń orynbasary Farıda Bokıjanova.
Sondaı-aq Almatynyń sábıleri ıemdengen esimderimen de bólissek. «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy AHAJ bólimderiniń bergen málimetinshe, almatylyqtardyń kópshiligi balalaryna qasıetti Islamdaǵy esimderdi tańdapty. Olardyń qatarynda Muhammed, Ál-Muhammed, Islam, Muhammedálı, Omar, Abdrahman, Fatıma, Raıana, Káýsar, Aısha, Medına, Iаsına bolsa, kóp kezdesetin esimder qatarynda tarıhı tulǵalar men qaıratkerler esimderi de bar. Máselen, Abylaıhan, Qazbek, Ábilhaıyr, Kenesary, Álıhan, Ámire, Nursultan, Qasym-Jomart, Han, Aıǵanym, Bórte, Zere, Tomırıs syndy nyspylar jıi tańdalady. Sonymen qatar Aldııar, Aısultan, Álınur, Nuralı, Alııar, Aıon, Aılın, Injý, Marjan, Asylym, Marııam, Sofııa, Aıala syndy qazirgi zamanǵy esimderdi de biraz ata-ana tańdaǵan.
О́tken jyldyń qańtar-qazan aralyǵynda Almaty qalasynda 29 560 bala dúnıege kelse, onyń 15 251-i – ul, 14 309-y – qyz. Olardyń 216 juby – egiz, 1-eýi úshem bolyp dúnıege kelse, jalpy sany – 435 bala. Almaty úshin tamyz aıy nárestelerdiń kóp týylýymen aıryqshalandy. Bul aıda 3310 balanyń kindigi kesildi.
Keıingi jyldary elimizde egiz jigitter men egiz qyzdardyń qosylý jaıttary da jıilep keledi. Aqtóbe, Mańǵystaý oblystarynda egiz jigitter egiz qyzdarǵa úılengen qyzyqty oqıǵalar bar. Tipti Ońtústik Qazaqstan oblysynda 32 jyl buryn egiz qyzdarǵa úılengen egiz baýyrlar turady eken. Olardyń qaı-qaısysy da ómirlerine rıza.
Álemde 80 mln-ǵa jýyq egiz bar kórinedi. Resmı málimet boıynsha jyl saıyn álemde 1,6 mıllıon egiz týady eken. Qazaqstan egizderdi ómirge alyp kelýi jóninen álemde – 48-orynda. Degenmen elimizdiń árbir qalasy men aýyly jaqsy kórsetkish kórsetip jatsa, 48-orynnan joǵarylaýymyz da ǵajap emes.
ALMATY