Qazir krıptovalıýta sánge aınaldy. Ereksheligi sol – valıýtanyń bul túri ortalyqtandyrylmaǵan, ıaǵnı qandaı da bir ortalyq bankke baǵynbaıdy. Elaralyq ta shekarasy joq. Kózin tapqandar kiriske kenelip jatyr. Tarlan Development Group Ltd kompanııasy «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń (AHQO) lısenzııasyn alyp, eki baǵytty sátti damytyp keledi. Biri – sıfrlyq aktıvter akademııasy (Tarlan Trading Academy), onda krıptovalıýta naryǵynda jumys isteý negizderin úıretedi. Ekinshisi – sıfrlyq aktıvterge ınvestısııalaý qory. Bizben áńgimelesken kompanııa bas dırektory Temirlan Nurahımov mıssııamyz – krıptovalıýta álemin barshaǵa qoljetimdi etý deıdi.
Kompanııanyń basqalardan aıyrmashylyǵy
Temirlannyń ózi áý basta ońaı tabysqa jetkizemiz degen alaıaqtardyń qurbany bolyp, qazirgi jumysyna ábden ysylyp, synalyp jetken. Bilim meńgerip, halyq men sekildi aldanbasyn, olarǵa ádil jáne tıimdi jolyn kórseteıin degen oımen osy kompanııany ashtym deıdi.
«Aıta keterlik jaıt – biz sekildi kompanııalar óte kóp. Olar áleýmettik jelide jarnama jasap, krıptovalıýtadan tez arada tabys tabýdy úıretemiz dep jatady. Biraq olar adamdardy qaryzǵa kirýge, nesıe alýǵa májbúrlep, sol aqshańdy osynda sal, eki-úsh aıda pálenbaı myń dollar tabasyń dep aldaıdy. Eki-úsh aıdan soń tabys ta joq, salǵan aqsha da joq, qaryzǵa batyp qala beredi. Bizdiń ereksheligimiz – adamdardy jınap, olarǵa mán-jaıdy túgel uǵyndyryp, arǵy-bergi táýekelin salmaqtatyp, túsindiremiz. Olar bul sabaqpen shektelmeı, akademııanyń dárisi bitken soń, psıhologııany da meńgerýi kerek bolady. О́ıtkeni bul – treıdıng, onyń táýekeli san alýan. Bırjada soǵan daıyn bolý kerek. Biz adamdarǵa úıretemiz jáne arasynan myqtylaryn ózimizdiń komandaǵa jınaǵymyz keledi», deıdi Temirlan.
Akademııa shákirtteri qansha tabys tabady?
Aıtýynsha, krıptovalıýta naryǵyna belgili bir kapıtalmen kirip, qysqa merzimde 2-3 ese paıda kórýge bolady.
«Sheteldik treıderler men sarapshylardyń mysalyna úńiletin bolsaq, olardyń 4-5 jyl ishinde az kapıtalmen úlken tabysqa jetkenin ańǵarar edik. Bizdiń kompanııada taldaý bóliminiń jetekshisi bolyp jumys atqaratyn Baqytjan esimdi qyzmetkerimizdi de osy qatarǵa qosa alamyz. Krıptovalıýtamen tapqan tabystyń arqasynda toıyn da jasady, páterin de aldy. Halyq kóbine passıvti tabys túrlerin qolaıly kóredi. Páter satyp alady da, ony jalǵa berip qoıady. Qarjylyq turǵydan bul asa tıimdi nusqa emes. Sondyqtan men kompanııa ashyp, azamattarǵa túsindirgim keldi», deıdi.
Osy oraıda Tarlan Development Group Ltd sıfrlyq aktıvter akademııasyn ashyp, azamattarǵa krıptonaryqtyń qyr-syryn uǵyndyryp jatyr.
«Akademııa jumysy 2023 jyldyń kúzinde iske qosyldy. Munda belgili bir bilim alǵan, ómirge degen kózqarasy qalyptasqan jastardan bastap 55-60 jas aralyǵyna deıingi azamattar qabyldanady. Alǵashqy salymdy 10 dollarmen de bastaýǵa bolady. Biraq bárine ortaq tártip – sońǵy aqshany bul jerge ákelýge bolmaıdy. О́ıtkeni adamda «bul meniń sońǵy aqsham, tezirek tabys tabýym kerek» degen psıhologııa qosylyp ketedi. Bul jaǵdaı shyn máninde adamdy tabysqa emes, quldyraýǵa jeteleıdi. 2023 jyldan beri 100-ge jýyq adam akademııaǵa kelip, bilim aldy. Olardyń birazymen baılanystamyz», deıdi Temirlan.
Tarlan Trading Academy oqý bóliminiń jetekshisi Sanjar Beketovtiń aıtýynsha, iriktelip shyqqan úzdikter mobıldi qosymshany júktep alyp, sonda test tapsyrady, vıdeosabaqtarǵa qatysady.
«Sonymen qatar akademııadaǵy ustazdardan dáris alady. Sabaqty onlaın jáne oflaın nusqada alýǵa múmkindik bar. Oqý úderisi 3 aıǵa sozylady. Alǵashqy úsh aptada bazalyq oqytý júrgiziledi. Onyń aıasynda tehnıkalyq jáne fýndamentaldy taldaý negizderi úıretiledi. Odan keıin eki apta úzilis bolyp, odan ári qaraı 7-8 apta kásibı sabaqtar jalǵasady. Jalpy, bizden bilim alyp shyqqan stýdent aı saıyn 10-12 paıyz tabysqa jetip otyrady. Ony biz Instagramdaǵy paraqshamyzda únemi kórsetemiz. Bizge olardyń qansha aqsha salyp jatqany týraly aqparat kerek emes. Eń bastysy – biz durys joldy nusqadyq, tabys pen táýekel arajigin ajyrattyq, ári qaraı sheshimdi ózderi qabyldaıdy. Tek keı jaǵdaıda «búgin myna moneta ósýi múmkin, oǵan ınvestısııalap kóreıik» dep keńes beremiz», deıdi.
Qor qomaqty aqsha tartady
Kompanııa maqsatynyń biri – krıptoınvestısııalyq qor qurý. Sol arqyly krıptovalıýta naryǵyn memlekettik aýqymda paıdaly etýge bolady deıdi.
«Iаǵnı bul – bıtkoın, basqa da koındardy satyp alyp, solarǵa ınvestısııa jasap, aınalymǵa engizý. Biraz ýaqyttan keıin sol monetalar ósý paıyzyn kórsete bastaıdy. Bizdiń boljamymyz boıynsha, aldaǵy 18 aıdyń ishinde bıtkoın baǵasy 2-3 ese ósýi múmkin. 1 mln dollar ınvestısııa quıylsa, ol 18 aıdyń ishinde 3-4 mln dollar bolyp qaıtady. О́tken jyly jazda vıdeosabaqtardy jazyp jatqan kezde krıptovalıýta naryǵynyń kapıtaldandyrýy 1,3 trln dollar edi. Qazir 2,8 trln dollarǵa jetti. Bir jyl bolmaı jatyp, 120-130 paıyzǵa ósken. Bireýler aıtady krıptovalıýta ósip ketti, endi ony satyp alýdyń qajeti joq shyǵar dep. Shynyn aıtqanda, krıptonaryqtyń órkendeýi endi bastalyp jatyr», deıdi kompanııa ókilderi.
Aıtýynsha, Tarlan Development Group Ltd sıfrlyq aktıvter baǵytyn qosý arqyly Qazaqstannyń ınvestısııalyq arsenalyn ártaraptandyrýdyń jańa quraldaryn jasaýǵa umtylady.
«Bizdiń analıtıkter áleýetti ınvestorlardy qyzyqtyra alatyn portfel qalyptastyryp qoıdy. Bul naryq – blokcheın-tehnologııa ónimi jáne IT-men tyǵyz baılanysty. Elge krıptoınvestorlardy tartý kýmýlıatıvti effekt beredi. Qazir AHQO alańynda ınvestısııalyq krıpto-qor qurý boıynsha jumys bastalyp ketti», deıdi kompanııa basshysy.
Bıtkoındy qalaı óndiredi, ol nelikten paıdaly?
Osy rette bıtkoın degenimizdiń ózi ne, ol qalaı óndiriledi jáne qalaı paıdaly bolady degen saýaldardyń basyn ashyp alǵan da artyq bolmaıtyn sekildi.
«Bıtkoın alǵash ret 2009 jyly shyqty jáne jalpy sany 21 mln boldy. Qazirge deıin 19 mln bıtkoın tabylyp, belgili bir adamdar men kompanııalar jáne memleketter olardy ustap otyr. Áli 2 mln bıtkoın jasyrynyp jatyr. Tabylǵan bıtkoındardyń 6 mln-y joǵalyp ketken – bireýler kezinde saqtaǵan fleshkasyn, noýtbýgin joǵaltyp alǵan, qupııa sózin umytyp qalǵan degendeı. Al bıtkoındy qalaı óndiredi? Ol úshin maınıng fermalar bloktar jasap, sol bıtkoındardy izdep jatyr. Maınerler algorıtmdik tapsyrmany sheshý arqyly, bıtkoındardy izdep jarysady. Eń basty ári myqty krıptovalıýta bıtkoın ekeni belgili. Árıne, quldyraıtyn da kezderi bar, degenmen quny árdaıym ósip kele jatyr. 2024 jyldyń 1 qańtarynda onyń quny 44 myń dollar bolsa, 14 naýryz kezinde 73 myń dollar kóleminde saýdalandy. Qazir azdap tómendep, 65-66 myń dollar mańaıynda tur», deıdi kompanııa basshysy.
Krıptovalıýtanyń qandaı artyqshylyǵy bar? Buǵan kompanııa ókilderi bylaı jaýap beredi.
«Máselen, mende 10 myń dollar bar delik, ony AQSh-taǵy dosyma jibergim keledi. Men krıptovalıýta kómegimen 5 mınýttyń ishinde 10 myń dollardy jibere alamyn jáne sondaǵy ustaıtyn komıssııasy – ári ketse 1 dollar bolady. Al dástúrli baǵytpen jiberetin bolsaq, 10 myń dollardyń 5-6 paıyzy komıssııaǵa ketedi, ol qarajat SWIFT aýdarym arqyly 10 jumys kúni ishinde jetedi», deıdi sarapshymyz.
Krıptonaryqtyń keleshegi qandaı?
Profıldi sarapshylardyń baǵalaýynsha, 2024 jyldyń jazynda bıtkoın baǵasy 100 myń dollarǵa jetýi múmkin eken.
«Salvador, Ulybrıtanııa, AQSh, EO, Kanada, Japonııa, Aýstralııa qazirdiń ózinde bıtkoındy tólem qarajaty retinde paıdalanady, olardy ınvestısııa retinde saqtaý úshin jınap jatyr. Iаǵnı bıtkoın quny 100 myń dollardan ósip ketken jaǵdaıda el bıýdjeti avtomatty túrde ulǵaıady», deıdi Temirlan.
Jas ta belsendi kompanııa qazir elimizdiń naryǵynda jumys isteýge lısenzııa alǵan eki bırjamen – Binance jáne Bybit bırjalarymen jumys isteıdi.
«Elimizde bul ekeýinen de bólek bırjalar jumys isteıdi. Internet bolǵannan keıin adamdar ol platformalarǵa kirýdiń amalyn taýyp alady. Jalpy, bırjalardyń ózine tán artyqshylyqtary men kemshilikteri bar. Keı bırjalarda aqsha aınalymy az bolady, keıbir bırjalar saýda operasııalary úshin paıyz ustaıdy. Sondyqtan naryqqa qadam baspas buryn, qarjylyq saýattylyqty meńgerip alý qajet», deıdi olar.
Temirlan Nurahımovtiń aıtýynsha, Memleket basshysynyń Úkimet aldyna qoıǵan mańyzdy mindetiniń biri – ınvestısııalyq klımatty arttyrý jáne elge tikeleı ınvestısııa tartý boıynsha jańa tetikterdi qurý.
«Bul rette krıptonaryqtyń jalpy kapıtaldanýynyń kólemi 2,8 trln dollar ekenine nazar aýdarý kerek. Bul sıfr geometrııalyq progressııamen ósip kele jatyr. Álemdegi osyndaı jedel damyp kele jatqan naryq múmkindigin ýystan shyǵaryp almaýymyz kerek», deıdi Tarlan Development Group LTD kompanııasynyń bas dırektory.