Elimizdiń keıbir aımaǵynda turǵyndar tasqynmen alysyp, qaýipsiz aımaqqa kóshirilse, sý basý qaýpi seıilgen óńirler shyǵyndardy eseptep, etek-jeńin jyıa bastady. Qolaısyz aýa raıynyń saldarynan ýshyqqan jaǵdaıdy áli de bolsa qalypty dep aıtýǵa kelmeı tur.
Áskerıler – aldyńǵy shepte
Tótenshe jaǵdaı rejimi jarııalanǵan aýdandarǵa áskerıler jumylyp, sýdy bógep, tasqynnyń aldyn alý is-sharalaryna járdemdesken. Mysaly, ótken táýlikte sý tasqynyna qarsy is-sharalarǵa 1 500-den asa áskerı qyzmetshi, 104 birlik avtomobıl tehnıkasy, 3 armııalyq avıasııa tikushaǵy tartylǵan. Qorǵanys mınıstrliginiń resmı ókili Rýslan Jangýlın baspasóz máslıhatynda áýe kóligimen 39 adam qaýipsiz aýmaqqa jedel jetip, 4 tonnadan asa júk tasymaldanǵanyn aıtty. Soltústik Qazaqstan oblysy aýmaqtyq qorǵanys brıgadasynyń jaýyngerleri Petropavl qalasynyń mańyndaǵy Zarechnyı aýylynyń aımaǵyna Esil ózeniniń bógetin nyǵaıtý úshin birer kúnde myńdaǵan qap qum daıyndapty. Áskerıler munymen shektelmeı, Tótenshe jaǵdaılar departamenti, polısııa qyzmetkerlerimen birge Zarechnyı turǵyndaryn qaýipsiz aımaqqa kóshirý jumystaryna aralasqan.
– Soltústik Qazaqstan oblysy Beskól aýlynda Astanadan kelgen 68665 áskerı bóliminiń áskerı qyzmetshileri aýyldyń aınalasyn nyǵaıtý úshin 8 myń qap qum toltyrdy. Ekinshi top «QazAvtoJol» ulttyq kompanııasy» AQ mamandarymen birlesip, Petropavl qalasynyń mańyndaǵy aınalma joldy nyǵaıtyp jatyr. Qalǵan eki top jylyjaı, jaǵalaý aýyldarynyń tóńiregin, sondaı-aq aınalma jol boıymen qum salynǵan qaptardy tóseýmen aınalysty. Osy bólimniń júz áskerı qyzmetshisi Petropavl qalasynyń Zarechnoe mańyndaǵy bógetti kúsheıtýge kiristi, – dedi spıker.
Atyraý oblysynyń Qulsary qalasynda Mańǵystaý oblysyndaǵy aýmaqtyq qorǵanys brıgadasynyń 187 áskerı qyzmetshisi aýysymmen bógetti qalpyna keltirýge jumylǵan. Muz keptelisterin joıý jáne sý aǵynyn báseńdetý úshin áskerı ınjenerler Qulsary qalasynan 30 shaqyrym qashyqtyqtaǵy Jem ózeninde úzbeı muz jaryp jatyr. Injenerler osy ýaqytqa deıin bas-aıaǵy 8 jarylys uıymdastyrǵan.
Aqtóbe oblysy Oıyl ózenindegi parom ótkelimen Qonaev garnızonynyń áskerı ınjenerleri 235 azamatty evakýasııalap, 29 tonnaǵa jýyq júk tasymaldaǵan. Parom ótkeliniń kómegimen 817 azamat evakýasııalanǵan. Aqtóbe oblysynyń Keleshek eldi mekeniniń turǵyndarynyń múlkin qorǵaýǵa «Batys» óńirlik qolbasshylyǵynyń áskerı qyzmetshileri jumylǵan.
Jalpy, 27 naýryz ben 9 sáýir aralyǵyndaǵy jedel is-sharalarǵa Qarýly kúshterden 3 myńnan asa áskerı qyzmetshi, 173 birlik áskerı tehnıka, 14 tikushaq, 4 áskerı-kólik ushaq jumyldyrylǵan. Qarýly kúshterdiń jeke quramynyń kómegimen 2,5 myńǵa jýyq adam, onyń ishinde 745 bala evakýasııalandy. Sondaı-aq 115 tonnadan asa júk tasymaldanypty.
Mal shyǵyny qalaı óteledi?
Sý tasqyny kezinde shyǵyndy barynsha azaıtý maqsatynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń mamandary oblys ákimdikterimen birlesip 88 myńnan asa maldy qaýipsiz aýmaqqa shyǵarǵan. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń resmı ókili Oljas Tilebaldınniń habarlaýynsha, sońǵy derekter boıynsha ólgen mal sany – 8,1 myń bas. Onyń ishinde usaq mal – 6 myń, iri qara – 1,5 myń, jylqy basy – 514. Respýblıkalyq epızootııaǵa qarsy jasaq maldyń óleksesin joıýǵa qarqyndy kirisken. Premer-mınıstrdiń tapsyrmasymen bul is-shara kúsheıtilgen rejimde jalǵasady. Sý tasqynyna qarsy is-sharalardy úılestirý jáne sý tasqyny kezeńiniń zardabyn joıý jónindegi respýblıkalyq shtab malynan aıyrylǵan turǵyndarǵa ótemaqy tóleý algorıtmin ázirlep, bekitti. Menshik ıelerin, sosyn olardyń shyǵyndaryn anyqtaý úshin arnaıy komıssııa qurylǵan. Iаǵnı tabıǵı apat saldarynan malynan aıyrylǵan turǵyndar túligi týraly málimetti kórsete otyryp, jergilikti komıssııaǵa ótinish berýge tıis. Ulttyq statıstıka bıýrosy jarııalaǵan maldyń túri, jas shamasy, naryqtaǵy quny týraly málimetter negizinde menshik ıeleriniń múkámmal shyǵyny naqtylanady.
Eriktilerdiń erligi
Eldiń 3 oblysynda tótenshe jaǵdaı rejimi jarııalanǵanda 29 naýryzdan bastap Astana qalasynda eriktiler qaıyrymdylyq uıymdarymen birlesip gýmanıtarlyq kómek jınaý úshin 9 pýnkt ashqan. Bul ıgi iske 30 volonterlik uıym jumyldyrylyp, aǵaıynnan jetken jylýdy býyp-túıýmen aınalysqan. Astana qalasy eriktiler front-ofısiniń basshysy Elvıra Esmuhanova elordadan tasqynnan zardap shekken óńirlerge 550 tonna gýmanıtarlyq kómek jóneltilgenin aıtty. Igi iske kásipkerler, memlekettik organdar, qaýymdastyqtar, eriktiler, sondaı-aq eldegi ahýalǵa alańdap otyrǵan qala turǵyndary bir kisideı úles qosqan. О́ńirlerge azyq-túlikpen qosa, jylytqysh tehnıka, qaıyq, generator, kúrek, 400 myń qap balalar zattary, gıgıena quraldary, shatyr, tósek-oryn jabdyqtary, taǵysyn taǵy asa qajetti turmystyq zattar jóneltilgen. Bul – bir ǵana Astana qalasyndaǵy erliktilerdiń eńbegi. Tasqynnan aman ózge oblys, qalanyń eriktileri de osylaı birigip, qoldan kelgen kómegin aıanyp qalmaıtynyn baıqatty.
«Qazgıdromet» RMK boljamynsha, aldaǵy kúnderi el aýmaǵynyń basym bóliginde aýa raıy turaqsyz bolady. Soltústik-batysta, soltústikte, shyǵysta, respýblıkanyń ońtústik-shyǵysyndaǵy taýly aımaqtarda, eldiń shyǵysynda túnde jaýyn-shashyn mol túsedi. Batys ólkeler de jaýyndy bolady. Tek ońtústik-batysta, eldiń ońtústiginde ǵana jaýyn jaýmaıdy degen boljam bar. Biraz óńirdi tuman basyp, jel kúsheıedi desedi. Qazirgi qolaısyz aýa raıyna qaramastan sý astynda qalǵan óńirlerge kómekke asyqqan qutqarýshy, áskerıler, medısına mamandary men eriktilerge amandyq tileımiz.