Batys Qazaqstan oblysynda Jaıyq ózeninen keletin sý tasqynyna qarsy keshendi is-qımyl jalǵasyp jatyr. Arnaıy kúshter men eriktilerdiń kómegimen óńirde 771 myń qum toltyrylǵan qapshyq tóselip, 100 shaqyrymnan asa bógen turǵyzylǵan.
Oblysta sý tasqynyna qarsy qorǵanys qurylystaryn nyǵaıtý, sondaı-aq basqa da shuǵyl jumystardy júrgizý jáne sý tasqyny saldaryn joıý jónindegi is-shara qyzý júrip jatyr. Bul iske barlyǵy 7 895 adam jáne 1 781 tehnıka jumyldyrylǵan.
17 sáýirdegi jaǵdaı boıynsha Jaıyq ózenindegi sý deńgeıi Oral qalasy tusynda 779 sm-ge deıin jetti. О́tken jyly tasqynnyń eń joǵary deńgeıi 557 sm bolǵan edi. 850 sm bolǵan kezde ózen arnasynan asady, bul qaýipti deńgeı.
Al Reseı shekarasyna jaqyn eldi mekender tusynda sý deńgeıi 17 sáýirdiń tańynda kúrt kóterildi. Bul joǵarydan kele jatqan tasqyn el irgesine jetti degen sóz. Tańǵy saǵat 8:00-de Báıterek aýdanyna qarasty Iаnvarsev aýylyndaǵy gıdrobeket sý deńgeıi 1 táýlikte 15 sm-ge kóterilgenin kórsetti.
Aıta keteıik, Batys Qazaqstan oblysynda naýryz aıynyń sońyna taman bastalǵan sý tasqyny kezinde birqatar eldi meken turǵyndary zardap shekti. Áýeli Oral qalasy, Qaratóbe, Syrym, Bórli, Terekti aýdandarynda tótenshe jaǵdaı jarııalansa, keıin 1 sáýirden bastap búkil oblys aýmaǵy jergilikti masshtabtaǵy tótenshe jaǵdaı rejimine kóshti.
Sońǵy aqparattar boıynsha, qazir óńirde kólik qatynasy úzilgen 9 eldi meken bar. Olar: Qaratóbe aýdanyndaǵy Qosbaz, Aqqozy, Qorjyn, Aqtaısaı, Besoba, Alakól, Sáýle, Qaraqamys aýyldary, Shyńǵyrlaý aýdanyndaǵy Aqtaý aýyly.
Budan bólek, jergilikti mańyzy bar avtojoldyń sý basqan 25 bóligi qazir tolyq baqylaýda tur.
О́ńirde sý tasqynynyń ekinshi kezeńi – transshekaralyq ózenderdiń tasýyna qarsy kúres júrip jatyr. Jaıyq ózeni kún saıyn kóterilip, sý ózen jaıylmasynda turatyn halyqqa qaýip tóndirdi. Búginge deıin 1905 saıajaıdy sý basty. Shaǵan jáne Derkól ózenderiniń aýmaǵyndaǵy saıajaı massıvteri de sý astynda qaldy.
Bul kúnderi Jaıyq ózenine sekýndyna 3 myń tekshe metr sý kelip jatyr. Jaıyqtyń qaýipti deńgeıi 850 sm bolsa, 16 sáýirde 778 sm-ge jetti.
Oblys aýmaǵynda Qazaqstannyń 7 óńirinen kelgen qutqarýshylar, áskerı bólim sarbazdary jergilikti halyqpen birge jumylyp, qapshyq tóseý, qorǵaý bógetterin salý jáne sý basqan aýmaqtan sý aıdaý áreketin jasap jatyr.
Búginge deıin 13 614 adam qaýipsiz jerge evakýasııalandy. Onyń 5 653-i – bala, 19-y – múmkindigi shekteýli jan. Qazir evakýasııalyq pýnktterde 2 189 adam turyp jatyr. 11 425 adam týǵan-týystarynyń úıine ornalasqan.
Sondaı-aq 4 907 úı janýary qaýipsiz jerlerge aıdalǵanyn aıta ketý kerek.
Oblys boıynsha barlyǵy 1 020 myń tekshe metr erigen qar sýy sorylyp, 771 myń dana qapshyq jáne 3 882 myń tonna ınertti materıal tóselgen. Apattan qutqarý jumystaryna 6 478 adam, 1 219 tehnıka, 196 sý sorý quraly, 156 júzý quraly jáne 3 tikushaq jumylǵan. Barlyq kúsh eń aldymen adamdardy, olardyń úı-jaıyn qorǵaýǵa baǵyttalyp jatyr. О́ńirde jalpy uzyndyǵy 98,8 shaqyrym bógen turǵyzylǵan. Bul 16 sáýir kúngi málimet.
Sońǵy kúnderi halyq arasynda «sý tasqyny kezinde jaryq óship, sý toqtap, kommýnaldyq apat bolýy múmkin» degen qaýeset tarap ketken edi. Dúkennen aýyzsý, balaýyz sham alyp, qam jasap jatqandar da az emes. Biraq óńirdegi tıisti qyzmet basshylary mundaı bolmaıtynyn aıtyp, halyqty sabyrǵa shaqyrdy.
«Batys Qazaqstan oblysynda 20 myń shaqyrymnan asatyn elektr jelisi bar. Tasqyn qaýpi tónip turǵan 4 aýdanda 20-dan asa, al Oral qalasynda – 16 podstansa bar. Olardy sý baspaıdy, bıik jerde ornalasqan. Al yldıda turǵan keıbir podstansalardy qum salǵan qapshyqpen qorshap, aınalasyn bekitip, aldyn alý jumysyn jasap jatyrmyz», dedi oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń basshysy Mıras Múlkáı.
Aýyzsý boıynsha da oraldyqtar alańdamasa bolady. Barlyq qurylym qalypty jaǵdaıda jumys istep tur. Qajetti sý mólsheri bar, ony tazalaıtyn reagentter jetkilikti. Jaıyq ózeninen «Jaıyq jylýqýat» jáne «Batys sý arnasy» mekemesi úshin táýligine 60 myń tekshe metr sý alyp otyrǵan sorǵy stansasyn da qorǵaý jumysy jasalǵan.
«Bul stansanyń da ornalasqan jeri bıikte, soǵan qaramastan barlyq qaýipsizdik qareketin jasadyq», deıdi basqarma basshysy.
Aıta keteıik, «Batys sý arnasy» Oral qalasynyń 340 myń turǵynyna qyzmet kórsetedi. Al «Jaıyqjylýqýat» kompanııasynyń quzyryna 248 shaqyrymnan astam qalalyq jylý qubyry kiredi.
Oblysta jarııalanǵan tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty sý tasqynynan zardap shekkenderge qarajat «Aqjaıyq» qory arqyly jınalyp jatqanyn aıtqan edik. 2024 jylǵy 28 naýryz – 16 sáýir aralyǵynda qor esep shotyna 150 360 522,34 teńge túsken. Tasqyn saldarynan zardap shekkenderge qarjylaı kómek jınaý isi jalǵasady.
Qazir sý tasqynyna baılanysty jyljymaıtyn múlik qujattaryna ótinish berýge 144 turǵyn júgingen. «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasynyń oblystaǵy fılıaly dırektory Nádir Qurymbaev azamattarǵa yńǵaıly bolý úshin qosymsha qabyldaý ortalyqtary ashylǵanyn habarlady. Bul jerlerde zań qujattaryn toltyrý isine aqyl-keńes te beriledi.
Batys Qazaqstan oblysy