• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 17 Sáýir, 2024

Sý tasqynyna salǵyrt qaraǵan memlekettik qyzmetkerler jazalanýy tıis - depýtat

183 ret
kórsetildi

Májilis depýtaty Nartaı Sársenǵalıev «AMANAT» fraksııasynyń depýtattary atynan QR Premer-mınıstri Oljas Bektenovke depýtattyq saýal joldady, dep jazady Egemen.kz.

«Bul depýtattyq saýal arnasynan adasyp aqqan sýdyń saldarynan ómir boıy jıǵan-tergen dúnıesinen, úıinen, mal-múlkinen, qara shańyraǵynan qapyda aırylǵan aǵaıynnyń ótinishi dep bilersizder.

Qazaq: «alpys kún tasyǵan sý, alty kúnde qaıtar» deıdi. Biraq qaıtqan sý ákelgen qaıǵysyn áketpeıdi. Qazir elimizdiń jartysy qarǵyn sýdyń qaqpanynda qaldy», dep bastady depýtat. 

Sonymen qatar ol Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń sózin negizge ala otyryp, eldegi ahýalǵa salǵyrttyq tanytqan shendilerdi jaýapkershilikke tartýdy surady.

«Prezıdenttiń aıtýynsha, quzyrly mekemeler, ıaǵnı ákimdikter, Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi, Sý resýrstary mınıstrligi birlesip jumys jasamaıdy. Jaýapkershilik alýdan qashady. Jumysty bir-birine siltep otyrady. Memleket basshysy: «Jaǵdaı osylaı jalǵasatyn bolsa, tıisti qyzmetkerlerdi laýazymynan bosatý qajet» degen edi. Shynymen, jumysyna salǵyrt qaraǵan memlekettik qyzmetkerlerdi laýazymyna, tegine qaramastan jazaǵa tartý kerek. Bul - Prezıdenttiń jáne eldiń naqty talaby», dedi Nartaı Sársenǵalıev.

Ol jaqynda qarǵyn sýdan qatty zardap shekken Atyraý jáne Batys Qazaqstan oblystaryna barǵanyn tilge tıek etip, Qulsaryda 2800 úı sý astynda qalǵanyn aıtty.       

«Batys Qazaqstan oblysyndaǵy ahýal da kóńil kónshitpeıdi, qazirdiń ózinde 1226 úıdi, 1905 saıajaıdy sý basyp qalǵan. 162  úı qırap qaldy. Endigi qater Jaıyq ózeninen tónip tur. Jaıyqtyń kórshi eldegi eń joǵarǵy deńgeıi 11,87 metrge jetti, endi sol sý bizdiń elge qaraı jóńkilep keledi. Jaıyq ózeni Batys Qazaqstannyń 800 shaqyrym jerine aǵyp ótedi, ondaǵy arnanyń eń bıik núktesi - 8,5 metr. Demek kele jatqan sý qaýipti deńgeıden aıtarlyqtaı joǵary. «Jaıyqtyń boıynda 84 eldi meken bar, ol jaqta 94 129 adam turady» degen derek aldyq. El eleńdep otyr, úreı de joq emes.

Áleýmettik jelige bir vıdeo júktedim, kórgen shyǵarsyzdar. Elmen kezdesýge barsaq, anamyzdyń úsh kishkentaı balasymen birge qaptarǵa qum salyp jatqanyn kórdik. «Balalarmen nege qapshyq kóterip júrsiz, aýyr ǵoı» degen sózimizge: «Ákemiz vahtaǵa ketti, bizge elge kómektesińder dedi» dep jaýap berdi. Bul biz kóp aıtatyn birlik degen sózdiń naǵyz kórinisi boldy», dep jalǵastyrdy depýtat.

Sondaı-aq ol sý basqan óńirlerdegi basty máseleniń biri - ótemaqy ekenin tilge tıek etti. Depýtat zardap shekkenderge bólinetin qarjy jedel ári ádiletti, tolyq kólemde tólenýi tıis ekenin aıtty.

«Komıssııalar sý ketkenin kútpeı qazirden bastap úılerge júzip baryp aralyq akt jasaýy shart. Bul - óńirdegi basty másele. Osy tusta qazirgi sý tasqynynyń betin qaıtarýy tıis bolǵan bógetter men bógenderdiń salynbaýy, kanaldardyń retke keltirilmeýi salǵyrttyqtyń saldary ekenin aıtyp, dabyl qaqty. Resmı aqparatqa sáıkes, Qazaqstandaǵy sý qoımalary men bógetter 50-70 jyldary salynǵan. 1990 jyldan beri jóndeý jumystary múlde júrgizilmegen. Jańa sý qoımalary da salynbaǵan.

«Bıylǵy tasqynnyń aldyn alý nege múmkin bolmady degen suraq týady. Oǵan otandyq ǵylymǵa jaǵdaıdyń jasalmaýy sebep bolyp otyr. Saldarynan 90-shy jyldardyń toqyraýynda myńdaǵan ǵalym salany tastap ketýge májbúr bolǵan. Al jańa, saýatty mamandardy daıyndaıtyn bildeı bilim ordasynyń sórelerin shań basyp, nazardan tys qalǵan. Osy olqylyqtyń ornyn toltyrý úshin bıyl Memleket basshysy Tarazdaǵy gıdromelıoratıvtik-qurylys ınstıtýtyn qaıta qalpyna keltirý týraly sheshim qabyldady.

Keıbir kúshter jalǵan aqparattyń jarǵa jyǵatynyn bilse de, aǵaıyndy arandatý úshin baryn salyp álek. Muny aqparttyq soǵys dese de bolady. Biraq qazaqtyń birlikti birinshi orynǵa qoıatynyn jáne ultynyń qamyn qulqynynyń qamynan artyq qoıǵandardy umytpaıtynyn bilý kerek olar. Arnasynan adasyp aqqan sýdyń astynda qalǵan aǵaıynnyń máselesin bir depýtattyq saýalǵa syıǵyzý múmkin emes. О́ńirden kelgen depýtattar ár máselemen jeke-jeke aınalysady. Sheshýge muryndyq bolady, sebebi basty mindet - eldiń talabyn oryndaý», dep qorytyndylady depýtat.