Qazaqtan shyqqan tuńǵysh ǵaryshker Toqtar Áýbákirov 1989 jyly 1 qarashada alǵashqy bolyp avıatasýshy kreıserdiń alańqaıyna «MıG-29k» reaktıvti ushaǵyn úlken sheberlikpen qondyrady.
«Tbılısı» kreıserinen jańa ádispen ushaqty kókke kóterý oqıǵasyna sol kezde búkil álem kóz tikken edi. Bul ádistiń ereksheligi – ushaq tramplınnen túskendeı tómen quldılap kelip, birden kóterilip ketýi kerek. Ol, árıne, ushaqtyń motoryna baılanysty. Barlyq másele birneshe sekýndta sheshilmese, sál irkilis bolsa, ushaq sýdyń astyna kirip ketedi. Synaqshy-ushqysh Toqtar Áýbákirov quldılap ta, kóterilip te úlgerdi. Avıasııa tarıhynda birinshi ret mundaı ádispen ushýdy júzege asyrǵan erlik Gınnestiń rekordtar kitabyna engizildi.
1111 metr qazy
Shyńjań-Uıǵyr avtonomııalyq ólkesi Tarbaǵataıda «Qazaq ultynyń dástúrli taǵamdary» jármeńkesinde Gınnestiń rekordyna qazaqtyń qazysy usynylǵan.
Bul qazyny jasaǵan – Jarqyn Barmaquly. Qazynyń jalpy uzyndyǵy – 1 111 metr. Al salmaǵy – 4 572 kg. Dıametri 6,5 metr alyp tabaqqa qoıylǵan kezde aınalma qabaty 71 qatar, al bıiktigi 4 metrge jetken. Qazyny jasaýǵa 44 jylqynyń eti ketken desedi.
Bir qyzyǵy, osy qazynyń tek on metri satylǵan. Qyzý báseke barysynda 10 metrlik qazyǵa bir kásipker uıǵyr azamaty 12 700 dollarǵa deıin usynsa, «Jibek joly» kompanııasynyń dırektory Maıra esimdi qazaq qyzy 14 200 dollarǵa deıin, al taǵy bir qytaı azamaty 16 000 dollar beretinin aıtqan. Eń sońynda «Saıa» óner mektebiniń dırektory, jas aǵartýshy Baǵdana Ádilqanqyzy 20 000 dollarǵa jýyq baǵamen satyp alǵan.
Bıik nysan
Qazaqstannan rekordtar kitabyna engen birshama jetistik bar. Elimiz «álemdegi teńizge tike shyǵa almaıtyn aýmaǵy eń úlken memleket» retinde ǵajaıyp kitapqa tirkelgen.
Ekibastuz qalasyndaǵy «GRES-2» – álemdegi eń uzyn tútin shyǵaratyn qubyr. Onyń uzyndyǵy – 419,7 m. Munaranyń eń bıik shyńyna jaıaý kóterilý úshin 4 saǵattaı ýaqyt jumsaý kerek. Áıgili Eıfel munarasynyń bıiktigimen salystyrar bolsaq, «GRES-2» odan 100 metrge bıik. «GRES-2» kesheniniń qýattylyǵy men múmkinshiligi Baıqońyr syndy iri kosmodrom men ózge de strategııalyq mańyzdy nysandardy qamtamasyz etýge qaýqarly.
Gınnes rekordtar kitabyna Qazaqstannyń atynan engen taǵy bir jetistik – Astanada ornalasqan «Hanshatyr» oıyn-saýyq kesheni. Bıiktigi 150 metrden asatyn bul ǵımarat «álemdegi eń bıik shatyr qurylys» retinde tanylǵan.