• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Tulǵa 13 Maýsym, 2024

«Qazaqfılmniń» qara balasy

153 ret
kórsetildi

Ol sóılep otyr. Al men ony únsiz tyńdaýdamyn. Osylaı sút pisirilim ýaqyt ótti. Bir kezde áńgime ıesi ekpindete aıtqan sózin báseńdetkendeı boldy. Sóıtti de: «Bári esimde ǵoı aǵa, – dedi. – Jaz aıy. Taý ete­gin­de­gi aýyl. О́zen. Balyq aýlaýǵa barý. Sonda eresek sizder meni qarmaqqa iletin shylaý­shyn izdettirip, tynysh taptyrmaýshy edińizder».

«Iá, – dedim men ony qostaı. – Shym arasynan shylaýshyn shyqpaǵan kezde, balyq jemi úshin dep kóbelek te qý­dyratynbyz saǵan. Al qalaqaı... Iá, eski dıirmen ornyn­daǵy qalaqaı sho­ǵy­ry. Sondaǵy kezdeısoq qıyndyqtan kip-kishkentaı seniń qaı­sarlyǵyńmen qu­tylyp ketken oqıǵa she...» «Oı, aǵa-aı!» Myna sózdi estigen áńgime ıesi meni qu­shaq­taı alyp, bar denesimen selkildeı kúl­di deısiń... «Túý, qalaı umytpaǵansyz. Iá, ol jaıt siz aıtqan soń ǵana esime túsip otyr. Kı­nofılmge paıdalanatyn-aq detal! Bul buryn qalaı oıyma kelmegen, á? Qyzyq...»

Ol osylaı dep ózimen ózi bolyp otyrǵanda, men sonaý ýaqyttaǵy jyldar jyqpylynda qalǵan oqıǵany kóz aldyma elestettim. Iá, mekteptegi oqý aıaqtalyp, kanıkýl bastalǵanda, aýyldaǵy bar balanyń qyzyǵy ózenge shomylyp, balyq aýlaý edi. Oǵan barar kezde Krasnoarmeıskaıa kóshesimen tik túsip, jaǵalaýdaǵy orys oramyn basyp ótý kerek. Bizder úshin qıyndyq mine, osy jerden bastalatyn. Nege deseńiz, sharbaq syrtynda shemishke shaǵyp, fýrajkalaryn kózderine túsire kıgen kazak orys balalary ózderi quralpas ótken-ketkenderge tıispeı qoımaıtyn.

Bir kúni ózendegi balyqqa erterek baryp, ol jerden oljaly oralyp kele jat­qan edik. Sol kezde kóshe qıy­lysyndaǵy erigip otyrǵan kókkózderdiń ózara kúbirlesip, bizge qaraı bet alǵanyn kórdik. Nege ekeni belgisiz, olar qysy-jazy aıaqtarynan etikterin tastamaıtyn. Sonyń qonyshyna búktep alyp salyp júretin saby qysqa, órimi uzyn qamshylary bolýshy edi. Mine, sony qoldaryna bilemdeı ustaǵan álgiler bizdi eńiske qaraı tyqsyra bastady. Shegindirip otyryp eski dıirmen ornyna ósken qalaqaı shoǵyryna alyp keldi. Oılary soǵan jasqaı kirgizip, butymyzdaǵy sholaq dambaldan basqa eshteńe joq baltyrymyzdy myna ýly shópke shaqtyryp, mazaqtamaq. Osy kezde artymyzdan: «A-a-a-a!» – degen ashy daýys­tyń shyqqany... Selk ete túsip buryl­saq, bizdiń tobymyzdaǵy eleýsizdeý jú­retin kishkentaı qara bala!.. Iá, sol! Qos qolynda bireýin ústinen sheship alǵan jeıdesimen, ekinshisin maıkasymen orap julyp alǵan uzyn qalaqaı sabaǵy. Sony ońdy-soldy bulǵaı «jaýlarymyzǵa» qaraı atoı salyp keledi. Muny kórgen bizder de fýtbolkamyzdy sypyryp alyp, sonymen qalaqaı sabaǵyn julaıyq. Ony dátke qýat etip, qamshylaryn bilep kele jat­qan buzyqtarǵa qaraı umtylaıyq. Esterin jıǵyzbaı, aýlalaryna deıin qýaıyq.

...Orys oramyndaǵy sol oqıǵadan soń kishkentaı qara balany biz keremet jaqsy kórip kettik. Buryn kóp kózge túspeı, ózinen úsh-tórt jas úlkenderdiń kóleńkesinde júrgen ol endi bárimizdiń «bala batyrymyzǵa» aınaldy. Aty Bolat eken. Elgezek. Shıraq. Jáne.., shaqar. Birbetkeı. Aıtqanynan qaıtpaıdy-aý, qaıtpaıdy. Sodan ne kerek, qyzyq ta qıqar minezdi bul balaqaımen sol jazda biz qaıda barmadyq deısiz. Toǵaı aralap sańyraýqulaq jınaý, taýǵa shyǵyp qaraqat terý, aýyl ortasyndaǵy alańda asyq atyp, dop qýý... Bári-bárin bastan ótkerdik. Biraq kúzgi oqý jyly bastalǵanda qaraımyz, mektepten Bolatymyz kórinbeıdi. Joq. Surastyrsaq, qalada ákesiniń qaryndasy turady eken. Sol kisiniń uıǵarymymen endi ol Almatyda oqıtyn bolypty. Sodan arada aı, jyl, odan keıin taǵy da aınalyp jyl ótken. Biz ol kezde «bala batyr» Bolatty umyta da bastaǵanbyz. Bir kúni mekteptegi sabaqtan qaıtyp kele jatyp, kolhoz klýbynyń aldyndaǵy kınoafıshaǵa qarasaq... Seneıik pe, senbeıik pe? Baspahanadaǵy túrli-tústi boıaýmen basylyp shyqqan plakatta «Balalyq shaqqa saıahat» degen jazý tur. Odan tómendirekte óńi ózimizge tanys qara bala – Bolat beınesi kórinedi. Mine, ǵajap! Keremet! Ásirese afısha etegindegi: «Ssenarıı avtorlary: Berdibek Soqpaqbaev, Leonard Tolstoı; rejısseri Abdolla Qarsaqbaev; operator Mıhaıl Aranyshev. Basty rólderde: Bolat Qalymbetov, Muhtar Baqtygereev, Nurjuman Yqtymbaev», – degen jazýlardy oqyǵanda uzynsonar tizimniń basyndaǵy «bala batyrdyń» aty-jónin kórip, shalqamyzdan túse jazdadyq.

 

* * *

«...Sol jyly kúzde, – dedim men osy ara­ǵa kelgende janymdaǵy óz oıymen ózi bolyp otyrǵan keıipkerime qaraı bu­rylyp, – seniń aýyldan Almatyǵa oqýǵa ketkenińdi bilemiz. Onda №12 orta mektepte bilim aldyń. Al Bekeńniń, Berdibek aǵa Soqpaqbaevtyń «Balalyq shaqqa saıahat» shyǵarmasy jelisimen jasalǵan kınoǵa qalaı túsip júrsiń? Aıtshy, osyny. Bul ózi qalaı bolǵan oqıǵa?»

«Almatyda Anar Úmbetalıeva degen áp­kemiz boldy, – dep bastady Bolat áń­gimesin. – Kúıeýi Baımyrza aǵa Dáý­ren­bekov Joǵarǵy keńes apparatynda ju­mys isteıtin. Mine, sol kisiler ózi­ńiz aıt­qan jazda aýylǵa demalýǵa keldi. Qaıtar kezderinde áke-shesheme: «Ba­lalaryńyz qalada oqysyn. Oǵan múm­kin­digimiz bar. Erteń ınstıtýtqa túser kezde qınalmaıtyn bolady», – dedi de meni Almatyǵa ertip áketti. Sóı­tip, ápke-jez­dem №12 orta mektepke qu­jattarymdy qabyldatyp, qala oqý­shy­­lary qataryna qosty da jiberdi. Muǵa­limderimiz Álııa Dúısenova men Sáýle Qabdolova óte jaqsy adamdar eken. Salmaqty, ınabatty bul apaılar eshýa­qyt­ta daýys kótermeıdi. Jekip nemese jer-jebirińe jetip uryspaıdy. Bárin baı­saldy túrde túsindiredi. Jaqsy isińdi kóre qalsa, janyndaǵylarǵa jarııa etip kó­termeleıdi.

Sabaqtan keıin biz birden úıge barmaı, mektep alańynda fýtbol oınaıtynbyz. Ondaı kezde denem shaǵyn, boıym alasa meniń mindetim qaqpa kúzetý bolatyn. Birde qarsy jaqtyń shabýyldaýshy tobynyń óte qatty tepken dobyn ustaı almaı, gol jiberip alǵanym... Buǵan kúıingen kapıtanymyz aıǵaılap kep betimnen perip jibergende, murnymnan qan saý ete tústi. Qarap turaıyn ba, men de: «О́ı, ákeńniń...» – dep soraıǵan oǵan jarmastym deısiz. Kúshim jetpese de bilegin tistep, tizesin teýip, aýyldaǵy aýzym úırengen anaıy sózderdiń neshe atasyn jiberip jatyrmyn. Sol kezde: «Oı, Sara!.. Izdep júrgen joǵymyzdy taptyq! Iá, taptyq! Kip-kishkentaı bolsa da shatynaǵan shaqar minezin qarashy! Tili de, túri de tabıǵı. Naǵyz aýyl balasynyń ózi», – degen er adamnyń daýsy estildi. Jalt qarasam, qarsy aldymda óńi kelisti aǵaı tur. Ja­nynda aqquba júzdi, suńǵaq boıly apaı bar. Ol kisi maǵan qol jumsaǵan synyptasyma: «Osylaı isteýge bola ma eken?» – dep qabaq shyta renjidi de betorama­lymen qanaǵan murnymdy súrtýge ki­ris­ti. Osy kezde alań shetinen mektep dırektory Rafıqa Nurtazına kórindi. Qasyna úsh-tórt oqýshyny ertip alǵan ol kisi. «Sizderdiń kınoǵa dep izdep júr­genderińizge myna balalar jarap qa­lar. Úlgili, tártipti uldarymyz bular», – de­di. Sóıtti de jańaǵy tóbelesten keıingi meniń túrimdi kórip shoshyp ketti. «Joq, – dedi sol sátte beıtanys aǵaı men apaı dı­rektorǵa qosarlana til qatyp. – Bular emes bizdiń izdegenimiz. Nazarymyz myna balaǵa aýyp tur. Osy oqýshyny áketýge ruqsat etińiz».

Rafıqa apaıǵa osylaı degen olar meni jetektep alyp, búıirinde «Qazaqfılm» dep jazylǵan avtokólikke ákep otyrǵyzdy. Sodan soń ózderin tanystyryp, jolshybaı myna áńgimelerdi aıtty. Er adam kınorejısser Abdolla Qarsaqbaev eken. Al apaı onyń kómekshisi Sara Jorabaeva bolyp shyqty. «Biz, – dedi olar maǵan, – jazýshy Berdibek Soqpaqbaevtyń «Balalyq shaqqa saıahat» shyǵarmasynyń jelisimen kórkem fılm túsirýge daıyndalyp jatyrmyz. Soǵan baılanysty qala mektepterinen bolashaq kınolentadaǵy Bektas atty bas keıipkerge laıyq bala izdestirýdemiz. Konkýrsqa túsip kór, aınalaıyn! Jaraı ma?

Osy áńgimemen kınostýdııaǵa qalaı kelip qalǵanymyzdy baıqamaı da qalyp­pyz. Avtokólikten tússek, Sırotın degen fotograf meni ǵımarat astyndaǵy jertólege qaraı ala jónelip, «proba» úshin sýretke túsirsin. Odan soń Sara apaı onshaqty úmitker qaradomalaqtyń aldynda ssenarııdiń mazmunymen tanystyrsyn. Kelesi, odan keıingi kúnderi de bizde tynym bolǵan joq. Komıssııaǵa daıyndaıtyn mamandar: «Kúlip kórshi, bet-júzińdegi ózgeristiń qandaı ekenin kóreıik», – deıdi. Nemese: «Jylaı alasyń ba? Kózińnen jas shyǵa ma ózi?» – dep qınaıdy. Júrgen kezde kibirtiktemeýdi, jasqanbaýdy ótinedi. Soǵan úıretip, jan terimizdi shyǵarady. Sodan qoıshy, osyndaı daıyndyqpen jarty aı ótkende: «Erteń komıssııa músheleriniń otyrysy bolady. Konkýrsqa túsesińder», – degen habardy estidik. Aıtylǵan ýaqytta kınostýdııa aldyna jınalyp, jetekshimizdiń janynda toptalyp turmyz. Bir kezde qaqpadan kirip kele jatqan uzyn boıly kisini kózim shalyp qalǵany. Kórgen kınolarymnyń ishindegi kim ekeni esime túse ketkeni. Sol-aq eken: «Qarańdar, balalar! Aldarkóse kele jatyr!» – dep aıtqanymdy ózim de bilmeı qaldym. «Oı, qoı! Olaı deme. Ol – Aımanov», – dedi tynysh tur degendeı kózben qaraǵan Sara apaı. Uıalyp qaldym. О́zim kórgen kóp kınolardyń birindegi kórinis edi meniń aıtqanym. Iá, «Aldarkóse» fılmindegi kisiniń Sháken aǵa ekenin qaıdan bileıin.

Komıssııa músheleriniń otyrysy úsh-tórt saǵatqa sozyldy. Bir kezde zaldan Abdolla aǵa shyqty da: «Kınoǵa sen túsetin boldyń, balaqaı!» – dep meni qu­shaqtaı alǵany. Odan soń bizge jaqyndap kele jatqan ssenarıı avtory Berdibek Soqpaqbaev aǵany kórdim. Sara apaı meniń atymdy aıta bergende: «Bilemin. Jańaǵy komıssııa otyrysynda bul bala beınelengen fragmenttik fotosýretter men baıqaý retindegi kınolenta úzikteri kórsetildi ǵoı. Boıyńda talap ta, talant da bar sekildi. Al ol qasıetterdiń teń jartysy eńbek. Iá, eńbek. Osyny umytpaı, alǵa talpyn», – dedi. О́stip turǵanymyzda jınalys zalynan keshigińkirep shyqqan Sháken aǵa meni kórip: «Áı, qara bala! – dedi. – Seni bolashaq fılmdegi Bektastyń róline laıyq kórgen – men. Boıyńda ójettik bar eken. Birbetkeıligin de joq emes. Tiliń tabıǵı. Eń bastysy júris-turysynda jasandylyq baıqalmaıdy. Osy qasıetińnen taıma jáne ony joǵaltyp alma». Osydan bastap, Sháken aǵanyń jańaǵy áńgime arasynda aıtyp qalǵan sózinen soń «Balalyq shaqqa saıahat» fılmin túsiretin top músheleriniń bári meni qara bala dep ataı bastady.

 

* * *

Joǵarydaǵy áńgimeden keıin Bolat bir sátte únsiz qaldy. Sóıtti de ózi sóz etip otyrǵan fılmge baılanysty qandaı shy­ǵar­mashylyq ortamen jumys istep, olar­dan ne úırengenin aıta bastady. Onyń só­zine qaraǵanda, kınokartınaǵa qatysýǵa Almatydaǵy akademııalyq jáne balalar men jasóspirimder teatrlarynyń beldi ár­tisteri tartylǵan eken. Sózimiz dálel­di bolý úshin olardyń birnesheýin aıtaıyq. Bular: kolhoz bastyǵy rólin­degi Káý­ken Kenjetaev, aýyldyq keńes tóraǵasy beınesindegi Qasym Jákibaev, Saǵatbaı muǵalimdi somdaǵan Nurjuman Yqtymbaev, basty keıipker bala Bektas­tyń jigit aǵasy bolǵan kezin beınelegen Muhtar Baqtygereev, ógeı shesheni oınaǵan Raıa Muhamedııarova, bandylar basshysynyń keıpindegi Qurmanbek Jandarbekov, ustanyń ákesi rólindegi Qanabek Baıseıitov jáne basqalar.

Mine, «Balalyq shaqqa saıahattaǵy» ­basty keıipker bala Bektastyń rólin oınaýǵa tıis 10 jastaǵy Bolat Qalym­be­tov­tiń ol kezdegi «ortasy» osyndaı bo­la­tyn. Kileń úlken kisiler... Jigit aǵa­lary... Bul oǵan bir jaǵynan qıyn, ekinshi tur­ǵydan alǵanda qyzyq ta edi. Qyzyq dep otyrǵanymyz túsinikti. Ol jap-jas Bolattyń «Qazaqfılm» sııaqty úlken kınostýdııanyń jarq-jurq etken foto, kınolaboratorııa álemimen tanysýy, fılmdi túsirý barysynda el kórip, jer tanýy. Al qıyndyǵy – ońy men solyn áli tanyp úlgermegen 4-synyp oqý­shysy ony joǵarydaǵy attarynan at úrketin aǵalarynyń mysy basyp tura­tyn. Sol sebepti kıno túsirý alańynda­ǵy jasaıtyn ekrandyq elementterdiń qııýyn keltire almaı, olardyń aldyn­da jasqanshaqtaıtyn. Onyń ústine sse­narııdegi keıipker sózin umytpaı aıtý bul úshin azaptyń azaby boldy. Oqıdy. Jattaıdy. Biraq kınokamera aldyna kelgende umytyp qalady. Buǵan: «Motor». «Dýbl». «Stop», – sózderinen túk habary joq onyń rejısser men operatordyń osylaı iste degenin isteı almaı qınalǵanyn qosyńyz. Qatal Qarsaqbaev mundaıdy keshirsin be. Qaqqanda qanyn, soqqanda sólin alǵandaı kep silkileıdi. Uryp jibermese de ursyp, nebir aýyr sózderdi jeti atannan ári asyra aıtady. Biraq qaıtymy tez edi. Bir kúni on ret aıtsa da, oınaı almaǵan bir epızod túsirilimine kúıip ketip: «Seniń endi maǵan qajetiń joq. Ket! Qalaı kelseń, solaı qury... Tús kólikten!» – dep tanymaıtyn aýyl mańyna tastap ketkeni bar. «Bári bitti, – dep oılaǵan bul sonda. – Endi qaıttim? Qalaǵa qalaı, nemen baramyn? О́stip ebil-debil bop jylap kele jatqanynda, burylystan Abdolla aǵasynyń sary «Moskvıchi» qaıta shyǵa kelgeni!.. «Oı, ákem! Kókem! Keshir meni», – dep mashınasynan túsip jatyr. Qolynda – qos balmuzdaq. Aýyl shetindegi avtostansaǵa barǵan soń onyń býfetinen shaı iship, ózine-ózi kelmeı me. Sodan sóredegi balmuzdaqty kórip, Bolattyń ony jaqsy kóretinin bilip, álgini satyp ala sala keri burylǵan ǵoı.

«Balalyq shaqqa saıahat» kınotýyndysy, – dedim men joǵarydaǵy áńgime aıaqtala bergende keıipkerime, – elimizdiń qaı óńirlerinde túsirildi? Jáne... Iá, atalǵan kıno jumysynyń bastalyp, aıaqtalýy qansha ýaqytqa sozyldy?» «Úsh jerde, – dep ile jaýap qatty buǵan Bolat. – Aldymen ol burynǵy Taldyqorǵan oblysynyń Panfılov aýdanyndaǵy Shejin aý­lynan bastaý aldy. Ataqty sýret­shi Ábilhan Qasteevtiń týǵan jeri ǵoı bul. Onda sodan bir jyl buryn Abdolla aǵa úsh aı­dan astam ýaqyt bolyp, operat­or Ábiltaı Qasteev ekeýi «Qıly kezeń» kór­kemsýretti fılmin túsirgen eken. Sol kezde kınoobektıvke ilinbeı qalǵan keıbir ádemi kórinis, qaıtalanbas tustardy kınorejısser endi óziniń jańadan qolǵa alǵan myna týyndysyna paıdalanýdy uıǵarǵan sııaqty. Sodan soń ózimiz sóz etip otyrǵan kınolenta Almaty oblysynyń Talǵar, Qarǵaly óńirlerinde jalǵasyn tapty da sońǵy túsirilim taǵy da Shejin aýlynda boldy. Al: «Fılm qansha ýaqytta ómirge keldi?» – degen suraǵyńyzǵa kelsek, bir jylda tolyq bitti. Atap aıtar jaıt, ol ýaqytta jyl mezgilderi qatań eskeriletin. Sondyqtan ssenarıst, rejısser, operator qys pen kóktem, jaz jáne kúz maýsymdarynyń kórinisterin talap pen tártipke saı kúte otyryp, fılmdi sapaly aıaqtap shyqty».

«Esińe túsirip kórshi, – dedim men áńgi­memiz aıaqtalýǵa jaqyndaı bergende Bolatqa. – Sol kınokartınadaǵy eń bir erkin, óte qýanyshty nemese baqytqa toly sátti sezingen keziń dep neni aıtar ediń?» Buǵan keıipkerimiz: «Eń baqytty kezim», – dep jalǵastyrdy áńgimesin, – ol fılmdi túsirý tolyq aıaqtalyp, Shejinnen Almatyǵa bet alǵan sátti aıtar edim. Rýlde – júrgizýshi Iаsha. Qasymda – Abdolla aǵa. Qolymda ol kisiniń: «Jolda qarnyń ashyp qalmasyn. Mynany jeı otyr», – dep Jarkentten satyp ápergen qos qarbyz. Astymyzda... Eshkimde joq «Chaıka» avtokóligi! Senbedińiz be? Shyn aıtamyn. Iá, esik pen tórdeı uzyn «Chaıka». Munyń óz sebebi bar. Qandaı da bir fılm túsiriletin kezde ony kadrda beıneleıtin operator aýyr ári qolaısyz jáne úlken kınoapparatýrany buryndary arba ne úsh aıaqty motosıkl ústine ornatyp, túsirilýge tıis jelgen atty adam, ketip bara jatqan poıyz vagondarymen qatar júrip otyrady eken. Bertin kele mamandar oǵan brezent jamylǵysyn alyp tastaıtyn kabınasy da, ústi de ashyq áskerı ýazık avtokóligin paıdalanatyn bolǵan. 1965 jyly Úkimet sondaı ústi ashyq bir mashınany «Qazaqfılmge» dep bergen ǵoı. Ol Máskeýdiń 50-jyldardyń ortasynda keńestik Qazaqstan astanasyna kelgen tuńǵysh sheteldik qonaqtar: Úndistan premeri Djavaharlal Nerý men Bırma eliniń basshysy Ý Nýdy alyp júrsin dep bergen kónetoz «Chaıka» avtomobıli edi. Keıin ábden eskirgen ol kınostýdııa garajynan bir-aq shyqqan eken. Tehnıkalyq mamandar ony biz qatysyp júrgen fılmniń túsirý alańyna alyp kelgende, operator Mıhaıl Aranyshevtiń qýanyshynda shek bolmady. Endi «Balalyq shaqqa saıahat» kınolentasynyń barlyq jumysy bitken soń, jol boıyndaǵy aýyl adamdaryn tańǵaldyryp, ony biz minip kele jattyq. Mine, sol sátte men baqytty bolmaı, kim baqytty bolýshy edi!

 

* * *

Kınoakter Bolat Qalymbetov! Sonaý 60-70-80-jyldary «Qazaqfılmniń» qara balasy» atanyp, kıno kógine birden emes, birtindep kóterilgen onyń atal­ǵan saladaǵy alǵashqy joly mine, biz jo­ǵa­ry­da sóz etken «Balalyq shaqqa saıahat» fılminen bastalǵan edi. Atap aıtatyn­ bir jaıt, ol Bolattyń sol debıýttik qada­my­nan soń jas, jasamys rejısser, ak­ter aǵa­larynyń muny odan keıin de umyt­­p­aǵandyǵy. О́zderiniń baýyryna tar­­typ, qamqor bolýy. Máselen, birde ol ­mek­tep­tegi sabaǵynan qaıtyp kele jatyp, 8 mart pen Komsomol kósheleriniń qıy­ly­syndaǵy kınostýdııa aýlasynan Sháken aǵa Aımanovty kórip qalady da sál­em berýge burylady. Sonda buǵan rıza bol­ǵan ataqty rejısser taıaýda shetelden oral­ǵanyn aıtyp turyp, qaltasynan sol ýaqyttaǵy búkil bala bitkenge tańsyq 10 dana saǵyz alyp beredi. Sóıtedi de ja­nyn­daǵy áńgimelesip turǵan kınorejısser Shárip Beısenbaevqa: «Myna qara bala­ny umytpańdar», – dep ol jańa qol­ǵa alǵan «Qyzyltas mańyndaǵy zas­tava» kórkem fılmine túsýge dáneker bolady. Taǵy birde mekteptegi oqý isiniń meńgerýshisi muny «Qazaqfılmniń» bas re­daktory Ábish aǵa Kekilbaevtyń shaqy­ryp jatqanyn aıtady. Kelse, Bolat­tyń sálemin yqylaspen alǵan Ábekeń qara­maǵyndaǵy qyzmetkerine: «Sháken aǵa aıtqan myna qara balany «Bizdiń Ǵanı» kınokartınasyna qosaıyq», – dep qam­qor­lyq tanytady. Al orta mektepti biti­rip, joǵary oqý ornyna túse almaı qalǵan jyldyń kelesi jazyndaǵy jaǵ­daı... Sonda munyń Qurmanǵazy atyn­daǵy konservatorııadaǵy akterlik bólim­niń esigin qaqqan kezindegi oqıǵa she? Iá, ol da esinde. Umytqan joq. Ony ataq­ty Hadısha Bókeeva apaıdyń ózi jeke qabyldap, mán-jaıǵa qanyqqan soń: «Men bir aılyq eńbek demalysyna ketip baramyn. Biraq abyrjyma», – deıdi. Sóıtedi de oqytýshy Áshirbek Syǵaevty shaqyryp alyp: «Emtıhanda kóz qyryńdy salarsyń. «Qazaqfılmniń» myna qara balasy saǵan amanat», – degen tapsyrma beredi. Mine, qandaı demeý. Qoldaý. Qandaı qamqorlyq!

Sóıtip júrip Bolat konservatorııany, odan T.Júrgenov atyndaǵy óner ınstıtýtyn bitirdi. Kınoǵa túsýdi de umytpaı, ony odan ári jalǵastyra berdi. Atap aıtqanda, «Jańbyr», «Daladaǵy qýǵyn», «Ompa» kınotýyndylarynan bastap 20-ǵa jýyq rólde oınaǵan soń ózi de taqyryp alyp jeke fılmder túsire bastady. Olar: «Tamshy», «Sońǵy yzǵar», «Aınalaıyn!», «Sardar», «Talan» jáne «Muqaǵalı» fılmderi. Osy kınotýyndylary arqyly qazir jurt keıipkerimizdi akter ǵana emes, kınorejısser retinde de tanyp otyr. Ol sonymen birge ustaz da. Professor, «Qurmet», «Parasat» ordenderiniń ıegeri Bolat Qalymbetov T.Júrgenov atyndaǵy О́ner akademııasynda akterlik sheberlik synyby boıynsha sabaq beredi.

 

Janbolat AÝPBAEV,

Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri

 

ASTANA

Sońǵy jańalyqtar