1 shilde kúni Memleket basshysy qol qoıǵan «Memlekettik satyp alý týraly» zańda biraz ilkimdi bastamaǵa basymdyq berilgen. Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń baspasóz konferensııasynda Qarjy vıse-mınıstri Dáýren Keńbeıil jańa zań aıasynda memlekettik satyp alý júıesiniń qalaı ózgeretinin aıtty.
Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, jańa redaksııadaǵy qujatta, birinshiden satyp alynatyn taýarlarǵa kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn arttyrý, aqparattyq derekterdi paıdalana otyryp, ónim berýshiniń jumysyn baǵalaý kózdelgen. Iаǵnı satyp alýǵa qatysýshylardyń biliktiligin arttyrý jáne ónim berýshini tańdaýdyń baǵalyq emes ólshem sharttaryn damytý úshin áleýetti ónim berýshilerdiń tizimi engiziledi.
Satyp alynatyn taýarlar men qyzmetterdiń sapasyn arttyrý úshin veb-portalda árbir jetkizýshiniń reıtıngi jasalady. Ol upaı berý arqyly qurylady. Ár jınaqtalǵan upaı tapsyrys berýshiniń jetkizýshini tańdaýǵa kómektesetini anyq. Krıterıılerge jumys tájirıbesi men nesıe tarıhy, salyq beresheginiń bolmaýy, sondaı-aq qarjylyq turaqtylyq kiredi.
«Zańnyń negizgi bóligi satyp alynatyn taýarlar, jumystar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn arttyrý, satyp alý úderisiniń merzimin ońtaılandyrý jáne qysqartý, rásimderdi odan ári avtomattandyrý jáne baǵalyq emes ólshem sharttardy damytý, memlekettik satyp alýǵa qatysýshylardyń jaýapkershiligin kúsheıtý, satyp alý boıynsha biryńǵaı platforma qurý bolyp sanalady», deıdi Dáýren Keńbeıil.
Osynyń negizinde qurylǵan veb-portal jeńimpazdy avtomatty túrde anyqtaıdy. Bul – adam faktory men kez kelgen sybaılas jemqorlyq shemalaryn joıady. Ras, buryn memlekettik satyp alý aıasynda qujattardy rásimdeý ýaqyty tym uzaqqa sozylatyn. Tipti birneshe aıǵa deıin jalǵasyp, aqyr sońy jumys sapasyna kedergi keltiretin. Bir ǵana mysal, jyl basynda jol qurylysyna tender jarııalansa, bul jumystar sozyla kele merdiger kúz aılarynda belgili bolyp jatady. Al ol jumysyn bastaımyn degenshe, kúzdiń salqyny túsip ketedi. Saldarynan qar jaýatyn mezgilde jol tósep júrgen kompanııalar bar. Jańa redaksııada satyp alý rásimi bir aıǵa qysqartyldy. Sonymen qatar zańda shaǵymdanýdyń jańa tetigi, qoǵamdyq monıtorıng ınstıtýty, sondaı-aq «turaqty memlekettik satyp alý» elementteri engizilgen.
«Memlekettik satyp alý salasyndaǵy problemalardyń biri – rásimderdiń uzaqqa sozylýy. Qoldanystaǵy zańda merzimderdi reglamentteıtin tikeleı normalardyń bolýy, olardy qaǵıdalar deńgeıinde kózdeýge múmkindik bermeıdi. Búginde konkýrsty ótkizý merzimi shamamen eki aıdy quraıdy. Osyǵan oraı zańdy júzege asyrý sheńberinde rásimder qaıta qaralyp, konkýrsty ótkizý merzimi qysqartylady», deıdi vıse-mınıstr.
Bir kózden alý tásiliniń shekti merzimi belgilengen. Taýarlarǵa 100 AEK (369 200 teńge), jumystar men qyzmetterge 500 AEK (1 846 000 teńge), al aýyl ákimdikteri úshin taýarlar, jumystar men qyzmetterge 4 000 AEK-ke deıin (15 mln teńgege jýyq) bir kózden satyp alýǵa ruqsat beriledi. Sondaı-aq tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alýǵa qajetti taýarlardy, jumystar men kórsetiletin qyzmetterdi (ázirge tek tótenshe jaǵdaı saldaryn joıý úshin) bir kózden satyp alý múmkindigi bekitildi.
Memleket basshysynyń tapsyrmasymen atalǵan zańda «tolyq daıyn túrinde beriletin» qurylysty jobalaýdan bastap, paıdalanýǵa berem degenshe bir jeńimpazdyń ǵana jumys isteýi, ekinshiden, otandyq óndirýshilerdi qoldaýǵa arnalǵan ofteık-kelisimsharttar ınstıtýtyn engizý jáne ónim berýshilerdiń jaýapkershiligin kúsheıtý kózdelip otyr.
Qabyldanǵan qujatta buryn sybaılastyqqa qatysy bar ónim berýshiniń memlekettik satyp alýlarǵa qatysýyna tyıym salynǵan. Qyzmetkerleriniń jalaqysy boıynsha bereshegi bar tulǵalar da buǵan jiberilmeıdi. Zańda kórsetilgendeı, tapsyrys berýshi jetkizýshiniń materıaldyq jáne eńbek resýrstary bolýyn talap ete alady. Taǵy bir ózgeris – jeńimpaz jumystardy oryndaý kezinde qosalyq merdigerlerge (birlesip oryndaýshylar) beretin jumystar men qyzmetterdiń shektik kólemi 50%-dan 30%-ǵa deıin qysqartyldy.
«Bul – memlekettik satyp alý kólemin birkelki jáne ádil bólýge, sondaı-aq jekelegen iri kompanııalardyń monopolııalyq jaǵdaıyn boldyrmaýǵa yqpalyn tıgizedi», deıdi vıse-mınıstr.
Zańda budan basqa da kóptegen túzetý bar. Basym ózgerister otandyq taýardy qoldaýǵa, adal kásipkerdiń quqyqtaryn qorǵaýǵa, naqty jáne sapaly nátıjege baǵyttalǵan. Ol úshin shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri júzege asyratyn jumys pen qyzmet, taýar men satyp alý tizbesi engiziledi. Ony Qarjy mınıstrligi bekitedi.