El irgesi buzylmaı, tynyshtyqta beıbit ómir súrýdiń ózi – adamzat úshin úlken baqyt. Osyndaı shadyman shattyǵy mol ómir syılaǵan ardagerlerdiń qaharmandyǵyna árdaıym bas ıip, taǵzym etemiz. Tarıhtyń enshisine ketken Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa bizdiń ákemiz Uzaq Ahmetov te qatysty.
Ol Jambyl oblysy Jýaly aýdanynyń Kúreńbel aýylynda 1924 jyly dúnıege kelgen. Soǵys órti tutanǵanda nebári 17 jasta bolǵan eken. Bir kindikten taraǵan 15 balanyń ishinen bizdiń ákemiz ǵana aman-esen er jetip, 1942 jyly 15 tamyzda ásker qataryna alynady. «Jalǵyz balasy bardyń shyǵar da shyqpas jany bar» demekshi, bir atanyń izin jalǵaǵan jalǵyz tuıaǵy, bir shańyraqtyń bar úmiti osylaısha maıdanǵa attanyp kete bardy.
1941 jyldan bastap Ýkraına, Belarýs jáne Reseı jerin surapyl soǵys órti sharpyp jatty. О́rimdeı jas jigitterden bastap, qolyna qarý ustaı alatyn er azamattardyń barlyǵy maıdanda basqynshy jaýmen shaıqasyp, sol kezdegi ortaq Otan úshin erlik pen ór rýhtyń úlgisin kórsetti. Bes jylǵa jýyq eldiń berekesin qashyrǵan soǵystan saý kelgenderi saýsaqpen sanarlyqtaı bolǵanyn tarıhtan bilemiz. Bizdiń ákemiz Uzaq Ahmetov te sol ajdahadaı alapat soǵystan 1945 jylǵy 15 qazanda elge aman-esen oraldy. Birneshe ret jaralanyp, gospıtalde emdelgennen keıin shaıqasqa qaıta qosylyp, jaýdy keri shegindirgen keńes áskeriniń sapynda júrip, Jeńiske óz úlesin qosty. «Otan soǵysy» ordenimen, eńbektegi jáne maıdandaǵy erlikteri úshin 9 medalmen marapattalǵan. О́kinishtisi, Jeńistiń 50 jyldyǵyn kóre almaı, ómirden erterek ozdy. Jan jary ekeýi 8 ul-qyz tárbıelep ósirdi. Anamyz Málıke Shekenqyzy 2015 jyly 22 qarashada ómirden ótti. Sońynda 30 nemeresi, 25 shóberesi, 1 shópshegi ósip keledi.
Uzaq ákemizdiń 8 ul-qyzy búginde máýeli báıterekke aınalǵanymyzǵa shúkirshilik deımiz. Úlken aǵamyz Kerimqul Uzaquly Qıyr Shyǵystaǵy Prımore ólkesiniń shekarasynda áskerı boryshyn ótep, Damansk oqıǵasynda – alaqandaı aral úshin Qytaı men keńes odaǵynyń qarýly qaqtyǵysy kezinde baılanysshy mindetin atqarǵan. О́zine berilgen jaýyngerlik tapsyrmany múltiksiz oryndaǵany úshin «Qyzyl Juldyz» ordenimen, «Jaýyngerlik aıbyny úshin», «Baýyrjan Momyshuly. Batyr shapaǵaty» medaldarymen marapattaldy. Osylaısha, beıbit kúnde aǵamyz Kerimqul da Qytaı men Reseıdiń ortasynda tutanǵan qandy urysqa qatysyp, áskerı boryshyn ótep, áke úmitin aqtady. Otbasyna aman-esen oralyp, bala-shaǵasynyń ortasynda baqytty ǵumyr keship, 2018 jyly dúnıeden ozdy. Áýletimizdiń úlken shańyraǵyndaǵy jeńgemiz Sara, inimiz Talǵat aǵamyzdyń ornyn joqtatpaýǵa tyrysyp keledi. Úlken ápkemiz Aıkúmis Ahmetova «Bilim berý isiniń úzdigi» qurmetti ataǵymen marapattalǵan. 2023 jyly Oqý-aǵartý mınıstriniń Alǵyshatyn ıelendi, Taraz qalasyndaǵy № 45 qazaq klassıkalyq gımnazııasynda ustaz bolyp eńbek etip, qurmetti demalysqa shyqty. Aǵamyz Saıyn men jeńgemiz Gúlzıra da ákemizdiń úmitin aqtap keledi. Ekinshi qyzy Kúlsin Uzaqqyzy 2017 jyly Ybyraı Altynsarın atyndaǵy medalmen, 2023 jyly Oqý-aǵartý mınıstriniń Alǵyshatymen marapattaldy. Taraz qalasyndaǵy № 49 gımnazııada ustaz bolyp eńbek etip, zeınetke shyqty. Uly Rysqulbek pen kelini Almash ta Ahmetovter áýletiniń shańyraǵyn elorda tórinde bıiktetip otyr. Uly Sabektiń shańyraǵyndaǵy kelini Ǵazıza «Bilim berý salasynyń úzdigi» tósbelgisimen marapattalǵan, Taraz qalasyndaǵy № 33 balabaqshada logoped qyzmetin atqaryp júr. Ákemizdiń kenjeleri Quralaı men Almas Ahmetovter de – bir-bir otbasynyń ıeleri.
Ákemizdi eske alý maqsatynda onyń 100 jyldyǵyna oraı baýyrlarymyz jańa ósip kele jatqan jas urpaqqa taǵylym bolatyn basqosý uıymdastyrdy. Bıyl júregimizde óshpes iz qaldyrǵan asqar taý ákemizdiń ǵasyrlyq mereıtoıyna oraı T.Rysqulov aýdanyndaǵy «Taý qymyz» shıpajaıynda keń dastarqan jaıyp, Quran baǵyshtap, as berdik. Sporttyq jarystar uıymdastyryp, jeńimpazdarǵa estelik syılyqtar tapsyrdyq. Jarystardy uıymdastyryp, qyzyqty ótýine atsalysqandar – kúıeýbalamyz Ermek Jumanuly men sińlimiz Janna Myqtybekqyzy. Áke rýhyna bas ıip, nemere, shóberelerine estelik bolar áńgime órbittik. Urpaǵyna Uzaq atalarynyń batyldyǵy men eńbekqorlyǵyn nasıhattadyq.
Ákemiz Uzaq Ahmetov tarıhtyń shyrǵalańynda shyńdalyp, soǵystan keıingi beıbit ómirde de jan-jaqty bilgirligimen, qara qyldy qaq jarǵan ádildigimen abyroı-bedelge bólendi. Azamattyq belsendiligimen tanylyp, qarjy salasynda uzaq jyl adal eńbek etip, zeınetke shyqty. Zeınetkerliktiń qyzyǵyn az kórgeni bolmasa, shúkir, artyna urpaq qaldyrdy. Áke ósıetin biz sanamyzǵa sińirip óstik. Úlkenge qurmet, kishige izetimizden jańylǵan emespiz.
Uzaq Ahmetovtyń ul-qyzdary
Taraz