Salvador salǵan sýretter

Álemge dańqy asqan Salva­dor Dalıdiń 61 eńbegi Astana­da­­ǵy «Has Sanat» kórme gale­reıa­­syna jetkizilýi eleýli oqı­ǵa. Eks­­­po­zısııa quramyna «Kar­­­men», «Alısa ǵajaıyptar elin­de», ­«Da­­lınıan jylqylary», ­«Ma­hab­bat trılogııasy» serııa­larynan birneshe kórkem sýret­ engen. Dalı qazaq úshin asa qa­dir­li, máni bıik jylqy ataý­ly­ny erekshe unatsa kerek, sýrette­­rin­de kóbirek beınelegen eken. Sony­men birge kesteli týyndylar tabı­ǵat sazyna toly. Sirá, kez kelgen talantty ónerpaz jum­baǵy­nyń kilti tabıǵatpen tutasa bilýin­de jatsa kerek.

Ár­alýan sýretterge qarap, tereń oıǵa shomasyz. Bir qara­ǵanda, kózge tosyn, kóńilge oǵash kóringenmen, túıini tereń, adam oıyna orala bermeıtin beıneler mol. Tańǵajaıyp óner týyndylaryn túpnusqadan óz kózimizben tamashalap, tolaǵaı áserge bólendik.

– Bıyl sıýrrealımz janry­nyń paıda bolǵanyna 100 jyl tolady. Oǵan qosa, álem Sal­va­dor Dalıdiń 120 jyldyq me­reıtoıyn toılap jatyr. Osy qos aıtýly dataǵa úle­simiz­di qos­­qymyz keldi. Bul kór­meni ótkizýge bir jyl daıyn­dal­dyq. Munda 61 lıtogra­­fııa qoıyl­ǵan. Olar­dyń barly­­ǵy túp­­nusqa. Álemniń ár elindegi kol­­lek­sıo­nerlerdiń jeke qory­nan alyndy.

Ataqty aǵylshyn jazýshysy Lıýıs Kerroldiń «Tańǵa­jaıyp­tar álemdindegi Alısa» shyǵarmasy kópshilikke tanys. Sol ertegini Salvador Dalı qyl­­qalamy­na arqaý etken. 1969 jyly óte shekteýli serııa­men 12 kór­nekti sýret salyp shyqqan. So­lar­dyń birqatary osy kórmede usynyldy, – deıdi ónertanýshy Sergeı Troshenkov.

Áıgili maıtalman myńǵa tarta sýretti dúnıege ákelgeni aıtylady. Al keıbir ónertanýshy­lar atpal erdiń eńbegi 2 myń­nan asatynyn baıan etedi. Ne desek te, ónerpazdyń bar ómirin bir maq­satqa sarp etip, adamzat ıgiligi úshin eńbek etkeni aıqyn.

– Sal­vadordyń ereksheligi – ol ózi úshin jańa­lyq ashqan adam. Álemde eń úlken jańalyq ashqan adam­nyń biri. Logotıp deımiz ǵoı, Sal­vador sol logotıpti ja­saýdyń sheberi bolǵan. Ol fotony da meń­­gergen, onyń akterlik te sheberligi bar, segiz qyrly bir syr­­ly dep aıtýymyzǵa bolady, – deı­di Qa­zaqstannyń eńbek sińir­gen qaırat­keri, sýretshi Januzaq Músápir.

Biz tamashalaǵan kórme erek­she­­likke toly. Ár sýret ózi­ne jeke qaraýǵa, oı kózimen úńilý­ge májbúrleıdi. Máselen, «Ma­habbat trılogııasy» sýreti áıeli Galaǵa arnalǵan. Talaı ta­lant­tyń shabytyn shaqyrǵan Gala sulý alǵash kórgennen-aq sýret­shiniń júregin baýraıdy. Astro­lo­gııa, mıstıkany unatqan erekshe áıeldiń sulbasy taro karta­larynyń beınesi arqyly salyn­ǵan. Sýrette eki ǵashyq­tyń ar­man-tilegi, qupııa syrlary ár­túrli boıaýlar arqyly sheber berilgen.

Salvador Dalı – qoǵamdyq oıǵa túren salǵan birden-bir óner ıesi. Ol qalyptasqan túsinikterdi buzyp, bolmys-bitimimen jańa baspaldaqqa shyqty, jańa qur­lyq ashty. Qaıda júrse de sen­sasııalyq áreket jasap, erek­sheligin aıqyn tańbalap júr­di. Iá, el arasynda tentek talant atanǵan alyptyń murasy – ómirsheń. Buǵan zaman men buqara kýáger. Elordamyzda aı sońyna deıin úzdiksiz jalǵasatyn óner mere­kesine kelýshilerdiń qarasy arta bereri daýsyz.