Ilııas Jansúgirov atyndaǵy Jetisý ýnıversıtetiniń ǵalymy Qanat Ermekbaev Ortalyq Azııa memleketterinde ósetin bıdaıdyń genetıkalyq kodyn anyqtap, jyldam seleksııalaý joldaryn zerttep jatyr.
Onyń «Ortalyq Azııa bıdaıyna tolyq genomdy skanerleý, avtomattandyrylǵan fenotıpteý jáne ıntensıvti seleksııa ádisteri arqyly qundylyqtar qosý» taqyrybyndaǵy jobasy Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń grantyna ıe boldy. Úsh jylǵa josparlanǵan jumys nátıjesinde 450-ge tarta bıdaı surybynyń genetıkasy standarttalady.
«Belgili bir ortaǵa beıimdi surypty shyǵarýǵa 14-12 jyl ýaqyt ketedi. Bul – óte uzaq ýaqyt, kóptegen resýrsty talap etedi. Al men zerttep jatqan tereń genetıkalyq taldaý atalǵan ýaqytty alty esege deıin qysqartady. Bir daqyldyń genetıkalyq kody 16 mıllıard áripten turady. Kompıýterlik ólshemmen alǵanda árbirinen 16 gıgabaıt aqparat alynady. Sonymen qatar jyldam seleksııalaý baǵytynyń aýqymy keńeıedi», deıdi Qanat Ermekbaev.
Jas ǵalym osy joba aıasynda Ortalyq Azııa bıdaıynyń tolyq genomdyq genetıkalyq (Whole Genome Sequencing) maǵlumattaryn alyp, zertteı bastady. Sondaı-aq Orta Azııa boıynsha alǵashqylardyń biri bolyp Jetisý ýnıversıteti bazasynda qurylǵan «Speed Breeding» platformasy keńeıtilip, «Ushqyshsyz ushý apparaty» qoldanylmaq. Eń mańyzdysy, «Speed Breeding», ıaǵnı jyldamdatylǵan seleksııa tehnologııasynyń tolyq áleýeti ǵalymdarymyzǵa bir jylda alty ret ónim alyp, elimizdegi dándi-daqyldardyń seleksııasyn aıtarlyqtaı jyldamdatýǵa múmkindik beredi.