Búkil álem elimizdi agrarlyq el retinde tanıdy. Ulttyq ekonomıkanyń damýy tikeleı aýyl sharýashylyǵyna baılanysty. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Joldaýynda agroónerkásip keshenine qatysty birneshe naqty usynys aıtylyp, Úkimetke tapsyrma berildi.
Birinshiden, bul salaǵa ınvestısııa tartý. Búginde agroónerkásipke bólinetin qarajattyń 70%-y – memleket tarapynan. Kommersııalyq bankterdiń úlesi óte tómen. Osy máseleni sheshý kerek. Sodan soń agroónerkásip keshenin tikeleı sýbsıdııalaý tásilinen arzan nesıe berý tásiline birtindep kóshý – asa mańyzdy mindet. Aýyl turǵyndaryna óz ónimderin óńdeýge jáne satýǵa múmkindik beretin ınfraqurylym qurý da mańyzdy. Sondaı-aq «Aýyl amanaty» jobasynyń aıasynda ár aýdanda azamattarǵa túrli aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ósirýdi úıretetin ortalyq ashylǵan durys bolady. Osyndaı joba «Amanat» partııasynyń bastamasymen Jambyl oblysy Merki aýdanynda júzege asyryldy. Bul ozyq tájirıbe respýblıkanyń basqa óńirlerinde engizilmek.
Sonymen qatar Memleket basshysynyń Joldaýynda bilim berý máselelerine erekshe nazar aýdaryldy. Birinshiden, keleshekte óndiristiń qaı salalarynda kadrlar tapshylyǵy oryn alady. Osy baǵytta naqty jumystar jasaý kerek. Memleket qarjysyn ondy-soldy tarata bermeı, mamandar daıarlaýda memlekettik tapsyrysty qalyptastyrý tetigin túbegeıli ózgertken jón. Bizdiń oıymyzsha, memlekettik tapsyrysqa respýblıkalyq bıýdjetpen qatar, óńirlerdiń qajettiligin eskerip jergilikti bıýdjetten qarajat bólingen durys. Sonda mamandardy maqsatty daıarlaýǵa múmkindik týady. Ol týraly kópten beri aıtyp kelemiz.
Ekinshiden, keıingi jyldary tehnıkalyq jáne kásiptik bilim salasyndaǵy reformalar óz nátıjesin bergen joq. Sondyqtan Memleket basshysy kolledjde jaqsy oqyǵan túlekterdi memlekettik qyzmetke qabyldaý, 2025 jyldy Jumysshy mamandyqtary jyly dep jarııalaý, jumysshy mamandyqtaryn dáripteý arqyly qoǵamda eńbekqor jáne naǵyz maman bolý ıdeıasyn nasıhattaýdy usyndy.
Úshinshiden, ata-analar jekemenshik mektepterge memleket tarapynan jasalyp jatqan jaǵdaılar men kómekti bile bermeıdi. Sondyqtan azamattarmen keri baılanysty kúsheıtý kerek.
Árıne, halyqtyń arasynda atom elektr stansanyń qurylysy da qyzý talqylanyp jatyr. Bul máselege baılanysty osy kezge deıin kóptegen qoǵamdyq talqylaý jıyny ótti. Endi 6 qazanda bolatyn jalpyulttyq referendým nátıjesimen halyqtyń pikiri arqyly bul máseleniń ary qaraıǵy taǵdyry sheshilmek.
Meniń bazalyq bilimim – fızıka. Kandıdattyq jáne doktorlyq dıssertasııamdy ekologııalyq bilim berý, ekologııalyq tárbıe, jastardyń ekologııalyq saýaty men mádenıetin qalyptastyrý máseleleri boıynsha qorǵadym. Eger tarazyǵa salyp, AES-tiń ekologııalyq, ekonomıkalyq, tehnologııalyq, áleýmettik, geosaıası artyqshylyqtaryn saraptap qarasaq, AES elimizdiń bolashaǵy úshin kerek.
Ulttyq ekonomıkanyń damýy energııamen tolyq qamtamasyz etilýine baılanysty. Árıne, halyqty mazalaıtyn qaýipsizdik máselelerin birinshi kezekte júıeli túrde sheshý qajet.
Jalpy, Memleket basshysy Joldaýynda búgingi tańdaǵy kúrdeli máselelerdi ashyp kórsetti. Barlyǵymyz jaqsy ómir súrgendi qalaımyz. Olaı bolsa, qolymyzdan kelgenshe Prezıdentti qoldap, tapsyrmalaryn iske asyrý qajet.
Mahmetǵalı SARYBEKOV,
Sherhan Murtaza atyndaǵy Halyqaralyq Taraz ınnovasııalyq ınstıtýtynyń rektory