Elimizde sý tapshylyǵy máselesiniń jyldan jylǵa kúrdelenip otyrǵany ras. Elimiz aldaǵy shırek ǵasyrǵa jýyq ýaqytta sýǵa zárý memleketter qataryna enýi múmkin degendi sarapshy-mamandar qashannan beri aıtyp keledi. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Ádiletti Qazaqstan: zań men tártip, ekonomıkalyq ósim, qoǵamdyq optımızm» atty Joldaýynda ırrıgasııa júıeleri jáne jalpy sý sharýashylyǵy máselesimen muqııat aınalysý qajettigin atady.
Ol sonymen qatar gıdrologııa beketterin jóndep, jańǵyrtý, sýdy barynsha únemdeý jumysyn uıymdastyrý kerektigin aıtty. Bul eń aldymen, aýyl sharýashylyǵyna qatysty másele. Iаǵnı sý únemdeý tehnologııasyn aýyl sharýashylyǵynda keńinen qoldanýdy, sý qoryn jınap, ony tıimdi paıdalanýdy durys jolǵa qoısa atalǵan salaǵa da ınvestısııa tartýǵa bolatynyn jetkizdi.
Jalpy, bizdegi sý resýrstarynyń jartysyna jýyǵy shetelden bastaý alyp, 100-den asa tekshe shaqyrym sýdyń 50 paıyzy elden tysqary memleketterden quıylady. Ońtústik óńirdiń egistik alqapty sýaratynyn, ónim óndiretinin, aýyl sharýashylyǵyn damytyp otyrǵanyn eskersek, olardyń qanshalyqty sýǵa zárýligin uǵynatyn kez jetti. Iá, eldegi sýdyń 65 paıyzy aýyl sharýashylyǵyna jumsalady. Alaıda sol sýdyń jartysyna jýyǵy tehnıkalyq jaǵdaıy eskirgen kanaldardan egistikke jetpeı jerge sińip ketip jatyr.
Elimizdiń sý qaýipsizdigin qamtamasyz etý jáne sý tapshylyǵyn sheshý úshin Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstrliginiń 2024-2030 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospary bar. Onda sý resýrstarynyń kólemin 3,7 tekshe shaqyrymǵa arttyrý, sýarmaly sý shyǵynyn azaıtý, onyń kólemin 3 tekshe shaqyrymǵa joǵarylatý kózdelgen. 55 myńnan asa halqy bar 41 eldi mekendi sýmen qamtamasyz etýge, sondaı-aq elimizdiń kórshiles elderden sý jetkizý boıynsha táýeldiligin 25 paıyzǵa azaıtýǵa múmkindik beretindigi aıtylǵan.
Salaǵa zamanaýı tehnologııalar týraly bilimi bar, ekonomıkalyq, ekologııalyq tepe-teńdikti saqtaý shartymen tanys, sý máselesiniń sheshimin kórýge qabiletti, jan-jaqty, bilikti kadrlar kerek.
Osy másele eskerilip, bıyl ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde Sý dıplomatııasy mamandyǵy ashyldy. Bul – elimizde, sondaı-aq Ortalyq Azııada engizilgen alǵashqy ári biregeı bilim baǵdarlamasy negizindegi bastama. Búgingi kúnniń ózektiligine aınalǵan sý máselesin sheshýde ári turaqty halyqaralyq qatynas qurýda osy mamandyqty támamdaǵan jastar bilikti sarapshy bolary anyq.
Narıman QYPShAQBAEV,
sý sharýashylyǵy salasynyń ardageri