Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy Joldaýynda 2025 jyldy «Jumysshy mamandyqtardyń jyly» dep jarııalap, jumysshy mamandyqtaryn dáripteý arqyly qoǵamda eńbekqor, naǵyz maman bolý ıdeıasyn alǵa tartýdyń mańyzyn, adal ári tabandy eńbegimen tabysqa jetken azamattar qashanda qurmetti, syıly bolýy kerek ekenin aıtty.
Osy kezde oıyma bir tanysym keldi. Ol uzaq jyl tynbaı taksı júrgizdi. Iá, kim taksı júrgizýshisi bolmaı jatyr dersiz? Biraq álgi aǵamnyń eńbegi adal edi. 2000 jyldary Almatydaǵy ınternattardyń birinde oqydym. Demalysqa shyǵa salyp, aýylǵa qaraı qustaı ushatynmyn. Árıne, keıde sol aǵamyzdyń jasyl «Jıgýlıine» minemin.
Jasyl «Jıgýlı» on jyldan asa ýaqyt bir tynbady. Búgin 380 shaqyrym jerdegi aýylǵa barsa, ertesi sol 380 shaqyrymdy keri basyp qalaǵa keletin. Qazir oılasam, júregim aýyrady. Bir jyldyń 365 kúniniń 300 kúni jolda boldy degenniń ózinde bir jylda 114 000 shaqyrymdy artqa tastaıdy eken. Muny 10 jylǵa kóbeıtseńiz – 1 140 000 shaqyrym. Jer ekvatorynyń uzyndyǵy 40 myń shaqyrymnan sál ǵana asady. Sonda aǵamyz 10 jylda jer sharyn jasyl «Jıgýlıimen» 28 ret aınalyp shyqqan bolmaı ma? On jyl degen – eń az kórsetkish, odan keıin týysym qyzyl «Aýdımen» taǵy on jyl jortty. Demek aǵamyz alyp jerdi 56 ret orap shyqty degen sóz. Bul da meniń tarapymnan kemitilgen kórsetkish bolsa kerek. Osy eńbeginiń óteýine ne aldy?
Baýyrlaryn oqytty, toqytty, ata-anasyna kómektesti. Taksı júrgizýshisi bolyp tapqan aqshasy kúndelikti kúnkórisinen asqan joq. Sonda da eńbek etip, ter tógýin toqtatpady.
Búginde men jer sharyn 56 ret aınalyp shyqqandaı, aǵamyzdyń qajyryna súısinemin. Tynbaı ter tógip, eńbek etkenine razy bolamyn. Ol kisi baı bolaıyn dep talpynǵan joq, biraq kásibine adal boldy. Qolynan keletin ispen janyn sala shuǵyldandy.
Týys bolǵannan keıin aǵamyzdyń arǵy babalarynyń tarıhyn da jaqsy bilýshi edim. Babalary Aspantaý elinde myńǵyrǵan mal bitken baı bolǵan. Atasy ótken ǵasyrdyń 90-jyldary qaıtys boldy. Appaq saqaly bar, qýnaqy sary shaldy kózim kórdi. Úlkender sol atamyzdyń bir ýaqıǵasyn jyr qylyp aıtatyn edi. Birde kúbi qulap, ishindegi qymyz tógilip qalypty. Sóıtse álgi atamyz qulaǵan kúbini turǵyza salyp, tógilgen qymyzdy jerdiń shań-tozańyna qaramaı eki bettep jata qalyp simirip jatsa kerek. Muny kórgender, «Eı, munyń ne?» demeı me? Sóıtse ol kisi «Yrys-nesibem jerge emes, ózime buıyrsyn» depti. Al búgin qarap otyrsam, áýlettiń sol yrys-nesibesi jasyl «Jıgýlıli» aǵamyzǵa buıyrǵandaı kórinedi.
Aǵamyzdyń menen on jas úlkendigi bar edi. «Baýyrlaryn jetkizemin» dep taksı júrgizýshisi bolyp júrip keshteý, bizben qatar úılendi. Tuńǵysh balalarymyz da qatar dúnıege keldi. Jeńgemizdi de, Qudaı bere salǵan, etek-jeńi keń adam. Kórgen jerde quraq ushyp kóńilimizdi tabýǵa tyrysady.
Inilerin oqytqany óz aldyna, salǵan úıin satyp, jarty aqshasyn baýyrlaryna berdi. Sóıtti de, qyzyl «Aýdımen» júrip, taǵy úı saldy. Ony da satyp bir úıin ekeý jasady. Jaqynda aǵamyzdyń shańyraǵynda qonaqta boldym. Jıyrma jyl boıy tekke taksı tizgindemepti. Úı saýdasymen jaǵdaıyn ájeptáýir túzep qalǵany baıqalady. Kópten kósh ilgeri kún kórip jatqanyna rıza boldym.
Osy otbasyǵa qarap otyryp, qalaı eńbek etseńiz, soǵan laıyq berekettiń de dámin tatatynyńyzdy túsindim. Qajyr, jiger, tókken ter qaıtarymsyz qalmaıdy eken. Maǵan ol aǵamyzdyń «jer sharyn 56 ret aınalyp shyqqan» eńbegine laıyq ómir súrip jatýy adal nıet pen tókken terdi óteýindeı kórinedi.