Áıteke bı aýdany «Qumqudyq» JShS-ynda taban aýdarmaı 35 jyl eńbek etip kele jatqan Marat Balybekov jaqynda III dárejeli «Eńbek dańqy» ordenimen marapattaldy. Elýdi ortalaǵan jigit aǵasy – qaınaǵan eńbektiń ortasynan shyqqan jan. Birtoǵa sózi men isi úılesken, ortasyna syıly, bala-shaǵasynyń, aǵaıyn-týysynyń aldynda bedeldi.
«Qumqudyq» seriktestigi Áıteke bı aýdanynda 20 myń gektardan astam jerge arpa, bıdaı, kúnbaǵys, kópjyldyq shóp egedi. Qazir sharýashylyq eńbekkerleri kúzgi jıyn-terin jumystaryn bitirip, astyqty qambaǵa tapsyryp, demalysqa shyqty. Marat sharýashylyqta amerıkalyq «Case IH» kompanııasynyń astyq jınaıtyn kombaınyn júrgizedi. Bul tehnıkanyń ónimdiligi joǵary, zamanaýı tehnologııalarmen jabdyqtalǵan, kompıýtermen basqarylady. «Qazir bizdiń sharýashylyqta eski tehnıka joq, kombaın, traktor túgel jańartylǵan. Jumys ózimizge unaıdy, eńbekaqymyz da táýir, ýaqtyly qolǵa tıedi. Seriktestikti aýylymyzdyń azamaty Aleksandr Fedorovıch Chemodanov basqarady. Egin oraǵyn kúzgi mol jaýyn-shashynǵa qaramastan merziminde aıaqtadyq. Degenmen aldymyzdan únemi shyǵatyn másele – mehanızatorlardyń jetispeýshiligi. Jastar traktor, kombaın júrgizýge asa qulyqty emes. Tipti tehnıkadan qashady desem, artyq aıtqandyq bolmas. Olardyń mektep bitirgennen keıin qalaǵa ketip, aýylǵa qaıtyp kelmeıtini ókinishti», deıdi eńbekker.
Áıteke bı aýdanynyń Qumqudyq aýylynda 200-den astam úı bar. Aýyl turǵyndarynyń deni A.Chemodanov basqaratyn «Qumqudyq» JShS-ynda eńbek etedi. Oblys ortalyǵynan 400 shaqyrym jerdegi aýyldyń jaǵdaıy jaqsy. Turaqty jumysy bolǵan soń, eshkim syrtqa kóship ketpegen. Seriktestikte jıyrmadan astam mehanızator bar.
Marat 1987 jyly Qarashataý orta mektebin bitirip, júrgizýshi kýáligin alǵan soń, eski traktordyń rýline otyrdy. Eski kólik, quraldary da tapshy ýaqytta kóppen birge qıyndyqty eńsere bildi. Eńbekke qanyǵýǵa jaqsy úlgi boldy. «Bizdiń qatarymyz eńbekke erte aralasty. 6-synypty bitirgennen bastap balalar aýylda bos júrmeı, qyrmanǵa, shóp shabýǵa, mal baǵýǵa baratyn. Men jazda shópshilerge baryp, býyp-túıýge kómektesetinmin. Sol kezden bastap, tehnıkanyń tilin úırene berdim. Eńbekke erte aralasqannyń arqasynda mektep bitirgen soń jumysqa birden aldy. Búginde balany qol eńbegine úıretý jaǵy kemshin. Sodan aqsaýsaq urpaq kóbeıdi. Menińshe, tehnıkanyń tilin túsinbegen soń, jumystan qashady», deıdi Marat Badıuly.
«Qumqudyq» seriktestiginiń qyzmetkerleri egin oraǵy kezindegi jaýyn-shashynǵa qaramastan, ónimdi ysyrapsyz jınap, qoımalarǵa quıyp aldy. Aýyl eńbekkerleriniń tynymsyz tirligi erte kóktemnen bastalyp, qarashanyń sońyna deıin sozylady. Qys boıy kópshiligi demalysta bolǵanymen, keıbiri tynym tappaıdy. Ásirese K-700 kóliginiń júrgizýshileri aqtútek boranda kólik jolyn ashady, alqaptarǵa qar toqtatýmen aınalysady.
Qaı kezde de jumystyń sátti aıaqtalýy áýel basta durys uıymdastyrýǵa baılanysty. Osy jaǵynan «Qumqudyq» seriktestiginiń úlgi alarlyq tustary kóp. Máselen, egin oraǵy kezinde jumys tańǵy saǵat 7.00-de bastalyp, keshki 21.00-de aıaqtalady. Egis bastalǵanda eki aýysymmen jumys isteıdi. Birinshi aýysym tańǵy 08.00-de bastalyp, keshki 20.00-ge deıin sozylsa, túngi aýysym keshki 20.00-de bastalyp, tańǵy 08.00-de aıaqtalady.
Qumqudyqtyń eńbekkerleri tehnıkalaryn ózderi jóndep alady. Al alda-jalda kompıýterden aqaý shyqsa, servıstik qyzmet kórsetetin mamandardy shaqyrtady. Bul da ońaı emes. Sebebi Qumqudyq Aqtóbe qalasynan 400 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan.
Arpa, bıdaı, kúnbaǵyspen birge astyq tuqymdas qunarly mal azyqtaryn kóptep ósirip jatqan sharýashylyqtyń aldaǵy kúnge jospary kóp. Qarashataýdan túlep ushqan eńbekker Marat aýyldardyń kórkeıýi adamdarǵa baılanysty deıdi. Árbir adam týǵan jerinde adal eńbek etse, jumysty durys uıymdastyra bilse, eldiń dáýleti artady. Munyń bir joly – jastardy aýylǵa tartý arqyly jumys oryndaryn kóptep ashý. Adal eńbegimen kóptiń qurmetine bólengen mehanızator talapty jasty kombaın júrgizýge úıretýden qashpaıdy.
Aqtóbe oblysy