Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha Úkimet munaıdan tys sektordy damytýǵa baǵyttalǵan ekonomıkany qurylymdyq ózgertý boıynsha birqatar shara qabyldady. Onyń ishinde otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý arqyly elimizdiń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyrý isi de bar, dep jazady Egemen.kz.
Úkimettiń baspasóz qyzmeti, bıylǵy 11 aıda osy baǵytta atqarylǵan jumystardyń qorytyndy nátıjelerin usyndy.
Aldyn ala baǵalaý boıynsha jalpy ishki ónimniń ósimi 4,4%-dy quraǵan, bul negizinen munaıdan tys sektordy damytý arqyly qol jetkizilgen. Ekonomıka ósiminiń 70%-dan astamy óńdeý ónerkásibi, saýda, aýyl sharýashylyǵy jáne qurylys esebinen qalyptasyp otyr.
Salalar bólinisinde de dınamıka baıqalady: aýyl sharýashylyǵynda jalpy ónim shyǵarý 13,4%-ǵa ósken, bul 2011 jyldan bergi eń joǵary kórsetkish sanalady; qurylysta – 10,3%; saýdada – 8,2%; kólik qyzmetterinde – 8,1%; baılanysta – 5,3%; óńdeý ónerkásibinde – 5,3%. Jalpy, atalǵan kezeńde otandyq taýarlar óndirisi 5%,-ǵa, kórsetilgen qyzmetter 4,5%-ǵa ósti. Negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalar kólemi 3,1%-ǵa artyp, 15,8 trln teńgege jetken.
Syrtqy saýda aınalymy bıylǵy 10 aıda $116,9 mlrd-ty quraǵan. Otandyq taýarlardyń eksporty 5,1%-ǵa ósken, aqshalaı balamada kórsetkish – $68,5 mlrd. Bul rette óńdelgen taýarlardyń eksporty 10,2%-ǵa ulǵaıyp, $23,3 mlrd-qa jetti. Shıkizattyq emes eksporttyń turaqty ósýi kóbinese otandyq taýarlardy Qytaı men Túrkııaǵa jetkizý kóleminiń artýymen, sondaı-aq Eýropa naryqtaryna shyǵýmen baılanysty.
Qytaıǵa eksport kólemi 5,3%-ǵa ósip, $12,3 mlrd-ty quraǵan. Buǵan memleket pen bıznestiń birlesken belsendi jumysy yqpal etti. Qytaı tutynýshylary arasynda otandyq ónimderdiń tanymaldylyǵyn arttyrý maqsatynda el kompanııalary CIFTIS, CIIE, Digital Expo syndy úlken kórmelerge jáne basqa da sharalarǵa qatysty. Sondaı-aq jd.com, Doiyin, Alibaba elektrondy platformalaryndaǵy ulttyq pavılondar arqyly taýarlardy ilgeriletý jumystary jandanyp, strımıngter uıymdastyryldy.
Irlandııa, Shveısarııa jáne Fransııa sııaqty Eýro odaq elderine eksporttyń óskeni de túrli salada jetistik bar ekenin kórsetedi. Sonymen qatar Qyrǵyzstan men Tájikstan sııaqty kórshiles elderge shıkizattyq emes eksporttyń ósýi Qazaqstannyń saýdasy úshin Ortalyq Azııa óńiriniń mańyzdylyǵyn aıǵaqtaıdy.
Bıylǵy qyzmet kórsetý eksporty 10,5%-ǵa ósip, $8,4 mlrd deńgeıinde tirkeldi. Osy sektordyń draıverleri bolyp tasymaldaý, IT, qarjy jáne basqa iskerlik qyzmetter salalary atalyp otyr.
Sonymen birge esepti kezeńde ımport 3,3%.-ǵa qysqardy. Importtyń tómendeýimen qatar júretin eksport kóleminiń ulǵaıýynyń nátıjesi ekonomıkanyń oń saýda balansynyń 33,4%-ǵa ósýi boldy. Atalǵan kórsetkish $20,1 mlrd deńgeıinde qalyptasty.
Qabyldanǵan sharalardyń nátıjesinde bıyl ınflıasııa tómendep, qarasha aıynda jyldyq mánde 8,4%-dy qurady. 2023 jyldyń tıisti kezeńinde ınflıasııa 10,3% deńgeıinde boldy.
Qazaqstannyń derbes nesıelik reıtıngi ınvestısııalyq senimdilik deńgeıinde saqtaldy
2024 jyldyń 9 qyrkúıeginde Moody's halyqaralyq reıtıng agenttigi nesıelik reıtıngti «Turaqty» degen boljammen «Vaa2»-den «Vaa1»-ge deıin kóterdi.
2024 jyldyń 15 qarashasynda Fitch elimizdiń nesıelik reıtıngin «BBB» deńgeıinde rastady, sonymen qatar boljamdy «Turaqty» deńgeıde ustady.
2024 jyldyń 1 naýryzynda S&P boljamdy «Turaqty» deńgeıde saqtap qalyp, derbes nesıelik reıtıngti «BBB-/A-3» deńgeıinde rastady.
Nesıelik reıtıngtiń joǵarylaýy ekonomıkalyq jáne qarjylyq turaqtylyqty nyǵaıtýǵa, elimizdiń halyqaralyq arenadaǵy bedelin jaqsartýǵa yqpal etedi, kapıtal naryqtarynan ınvestısııalar tartýǵa jáne ekonomıkaǵa tikeleı sheteldik ınvestısııalar kólemin ulǵaıtýǵa oń áser etedi. Aıta ketý kerek, memlekettiń reıtıngi neǵurlym joǵary bolsa, syrtqy naryqta qaryz alý sharttary soǵurlym jaqsy bolady.