Elimizde 8 myńǵa tarta oqý oshaǵy bar. Sonyń 70 paıyzǵa jýyǵy, anyǵy 5 247-si – aýyl mektebi. Osy aıdyń basynda ótken Úkimet otyrysynda aıtylǵandaı, búginde úsh aýysymda oqytatyn mektepterdiń 57%-y jáne apatty jaǵdaıdaǵy mektepterdiń 76%-y aýylda ornalasqan. Osydan da bolar, aýyl men qala mektepteri arasyndaǵy bilim sapasynyń alshaqtyǵy áli de úlken. Úkimet bul máseleni qalaı sheshpek?
Oqý-aǵartý mınıstrliginiń deregine súıensek, aýyl mektepteriniń áleýetin damytý maqsatynda 2023 jyldan bastap «Aýyl mektebi – sapa alańy» respýblıkalyq jobasy iske asyrylyp jatyr. Almaty oblysynda 2023-2024 oqý jylynda 50 mektepti qamtıtyn jaratylystaný-matematıkalyq baǵytyndaǵy pánder boıynsha bilim sapasyn arttyrý maqsatynda «Bilim-ınnovasııa» lıseıleriniń tájirıbesine negizdelgen joba «Qazaqstan halqyna» qorynyń qarjylaı qoldaýymen qolǵa alyndy. Al Aqtóbe oblysynda 2023-2024 oqý jylynda Oqý-aǵartý mınıstrligi, oblys ákimdigi jáne «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qory birlesip «Sıfrlyq tehnologııalardy paıdalana otyryp, aýyl mektepteriniń áleýetin arttyrý» jobasyn júzege asyrdy. Jobaǵa 12 tirek jáne 134 shaǵyn jınaqty mektep, 11 myńnan asa bilim alýshy men 3,5 myńǵa jýyq pedagog qatysty. Joba aıasynda tirek mektepteriniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy tolyǵymen jańartylyp, shaǵyn jınaqty mektepter pándik jáne sıfrlyq kabınettermen jabdyqtaldy. Mektepter jyldamdyǵy joǵary ınternetpen qamtamasyz etildi. Joba aıasynda júrgizilgen keshendi jumystar shaǵyn jınaqty mektepterdegi bilim sapasynyń artýyna yqpal etti. Bul 6,8 jáne 10 synyptardaǵy oqý úlgeriminiń jaqsarǵanynan kórindi.
Osyǵan qatysty Oqý-aǵartý mınıstrligine qarasty Orta bilim komıteti tóraǵasynyń orynbasary Álııa Chokýsheva da: «Oqý úderisinde sıfrlyq sheshimder, sonyń ishinde tirek mektepter oqytýshylary ozyq tehnologııalardy tıimdi paıdalanýdy, oqýshyǵa ońaı jetkizýdi júzege asyrdy. Jobany iske asyrý nátıjesinde mektepter onlaın-oqytýǵa arnalǵan 155 jańartylǵan sıfrlyq kabınetter men zerthanalyq jumystardy júrgizýge arnalǵan ǵylym kabınetterin aldy. Sondaı-aq 1000-nan asa pedagog bilim baǵdarlamalary boıynsha oqýdan ótti. Oqý jetistikteri monıtorınginiń nátıjeleri oqýshylardyń barlyq pán boıynsha úlgeriminde oń dınamıkany kórsetti», dep pikir bildirdi.
Oqý-aǵartý mınıstrligi ulttyq úılestirýshi retinde aýyl mektepteriniń damý strategııasyn ázirledi. Endi ákimdikter strategııa negizinde jobany masshtabtaý jumystaryn kezeń-kezeńimen iske asyrýdy qamtamasyz etýi qajet. Bıyl jobaǵa Aqmola, Qostanaı, Pavlodar, Batys Qazaqstan jáne Soltústik Qazaqstan oblystaryndaǵy 10 tirek jáne 30 shaǵyn jınaqty mektep tartylyp jatyr. 2025 jyldyń qańtarynan bastap jobaǵa 17 óńirdiń 192 tirek jáne 759 shaǵyn jınaqty mektebi qatysady. Al úshinshi kezeńde osy jobaǵa qalǵan shaǵyn jınaqty mektepterdiń barlyǵy tolyǵymen qamtylýǵa tıis.
Aqtóbe oblysy Áıteke bı aýdanyndaǵy Taldysaı mektep dırektorynyń orynbasary Ásel Izbasarova joba nátıjesinde oqýshylardyń sabaqqa qyzyǵýshylyǵy aıtarlyqtaı artqanyn aıtty.
«2023 jyly qyrkúıek aıynan bastap atalǵan jobamen bizdiń mektep jumys júrgizdi. 2023 jyly oqý oshaǵy «Sıfrlyq tehnologııalardy paıdalanyp, Aqtóbe oblysynyń shaǵyn jınaqty aýyldyq mektepteriniń áleýetin damytý» qanatqaqty jobasy aıasynda magnıttik mektebi retinde bekitildi. Sonymen qatar joba aıasynda «Qazaqstan halqyna» jáne «Bilim berý salasyn turaqty damytý» qorynan 2 kabınet jabdyqtaldy. Oǵan qosa úsh pán, ıaǵnı matematıka, hımııa, bıologııa boıynsha 5 muǵalim onlaın sabaq beredi. Jobaǵa qatysatyn mektepterge «BilimLand», «Daryn Online», Kúndelik, «Roqed Science»,»TopIQ» sekildi sıfrlyq bilim berý platformalary qoldaý kórsetip otyr, pán muǵalimderi atalǵan platformalardy sabaq barysynda qoldanady. Bul platformalardyń beınesabaqtary men qurastyrylǵan tapsyrmalary zerthanalyq jumystardy, sabaqtarda demonstrasııalardy kórsetýge óte yńǵaıly, sapaly jasalǵan. Oqýshylar sabaqqa asa qyzyǵýshylyqpen qatysyp, tapsyrmalardy ózge mektepterdiń oqýshylarymen jarysa oryndap otyrady. Aýyl mektepteri arasynda básekelestik qalyptasty. Osy az ǵana ýaqyttyń ishinde oqýshylardyń bilim sapasyna da oń septigin tıgizdi. Oqý jylynyń qorytyndylary boıynsha atalǵan pánderden bilim sapasynda oń dınamıka baıqaldy. Jalpy, ótken jylmen salystyrǵanda oqýshylardyń úlgerimi jaqsara tústi», dedi Á.Izbasarova.
Onyń oıynsha, keıbir aýyl mektepterinde ınternet jelisi nashar bolatyn, osy joba sheńberinde kóptegen aýyl sapaly ınternet jelisimen qamtyldy. Bul sáıkesinshe oqýshylardyń óz betimen zamanaýı bilim alýyna, bilim sapasyn arttyrý úshin sıfrlyq tehnologııalardy paıdalanýǵa mol múmkindik berdi. Atalǵan jobanyń nátıjesinde aýyl muǵalimderi vırtýaldy muǵalimderden kóptegen tyń málimet alyp, ádis-tásilderin bólisip, tájirıbe almasýǵa mol múmkindikter týǵyzdy. Pedagogterdiń ári qaraı bilimin tereń jetildirý maqsatynda biliktilik arttyrý kýrstary uıymdastyryldy. Búginde mektep oqýshylary men aýyl muǵalimderi úshin de bereri kóp jobanyń tıimdiligi dáleldendi. Joba endigi jerde respýblıka kóleminde jalǵasyn tapsa, oqý júıesiniń damýyna jańasha serpin ákeledi.
Almaty oblysy Ile aýdanynyń Baıserke aýlyndaǵy №28 mektep-gımnazııasynda bilim alatyn 2 oqýshynyń anasy Qymbat Beısembaeva mektepte kabınetterdiń jańasha jabdyqtalǵany bilim sapasyna áser etetinin jetkizdi.
«Aýylymyzdaǵy mektepte 3-shi jáne 5-synypta eki balam oqıdy. Bıyl balalarym bilim alatyn oqý oshaǵynda jańa jobamen mektebimizdiń jıhazdary jańartylyp, jóndeý jumystary júrgizildi. Fızıka, hımııa, matematıka, bıologııa, geografııa, ınformatıka, jaratylystaný kabınetteri zamanaýı quraldarmen jabdyqtaldy. Interaktıvti panelder men zerthanalyq jabdyqtar ornatyldy. STEM zerthanasy men robottehnıka kabıneti synaqtarǵa kerekti gıdroponıka zerthanasymen, vırtýaldy shyndyq kabınetterimen jáne basqa da túrli kuraldarmen, materıaldarmen jabdyqtalan. Informatıka kabıneti zamanaýı tehnologııalarǵa sáıkes kompıýterlik tehnıkalarmen jańartyldy. Jańadan partalar berildi. Bastaýysh synypta oqýshylaryna arnaıy kıim sheshetin jeke shkaftarmen ornatyldy. Dálizge yńǵaıly, jaıly, jańasha oryndyqtar qoıyldy. Balalarymyzdyń osyndaı jaıly jaǵdaıda oqyp júrgenine ata-ana retinde erekshe qýanyshtymyz. Sebebi oqýshy bilimdi tek teorııalyq turǵyda almaı, is-tájirıbe júzinde kózben kórip, qolmen ustap, tereń túsinip, jan-jaqty zerttep alǵany jón. Qazir mektepte praktıkalyq jumystar kóptep júrgizilip jatyr. Bul – balaǵa qundy azyq. Osynyń nátıjesinde oqýshylardyń oqý úlgerimi jaqsarady», dedi ata-ana Q.Beısembaeva.