Bıyl Memleket basshysynyń bastamasymen respýblıkalyq «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy bastaý alyp, elimizdiń barlyq óńirin qamtydy. Odan bólek, Qazaqstan birneshe halyqaralyq is-sharaǵa qatysty. 2024-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdama bekitilip, Qazaqstannyń turaqty ekologııalyq kelesheginiń negizi qalandy, dep jazady Egemen.kz.
«Taza Qazaqstan» aksııasy: 2024-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdama bekitildi
Bıyl naýryz-qarasha aılary aralyǵynda uıymdastyrylǵan aksııa 5,83 mln-nan astam adamnyń basyn biriktirdi, jappaı senbilikter ótkizilip, 1,1 mln tonnadan astam qoqys jınalyp, 1,6 mln-nan astam aǵash otyrǵyzyldy.
«Halyqtyń ekologııalyq mádenıetin damytýdyń 2024-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasy» bekitildi. Atalǵan qujat ekologııalyq saıasattyń negizgi baǵyttaryn aıqyndaıdy.
Tujyrymdama basymdyqtarynyń biri – jastardy ekologııalyq jobalarǵa tartý. Jyl boıy leksııalar, eko-saǵattar jáne ekologııalyq zerthanalarǵa ekskýrsııalar uıymdastyryldy. Osylaısha, bıyl 90 myńnan astam erikti azamat abattandyrý jáne kógaldandyrý aksııalaryna qatysty.
Shyǵaryndylar kólemin azaıtý jáne ekologııalyq standarttardy baqylaý úshin vedomstvoaralyq ózara is-qımyl kúsheıtiledi. Sıfrly tehnologııalar men medıa resýrstardy qosa alǵanda, halyqqa ekologııalyq bilim berý baǵdarlamalaryn damytý kózdelgen.
«Taza Qazaqstan» bastamasy aýmaqtardy tazalaýdan áldeqaıda aýqymdy mindetterdi qamtıdy. Bul – azamattardyń, bıznestiń, memlekettik qurylymdar men qoǵamdyq uıymdardyń kúsh-jigerin biriktiretin, ekologııalyq turǵydan sanaly ómir saltyn nasıhattaıtyn qozǵalys.
Qazaqstan Prezıdenti Dúnıejúzilik klımat sammıtinde sóz sóıledi
Birikken Ulttar Uıymynyń Klımattyń ózgerýi týraly negizdemelik konvensııasyna qosylýshy taraptardyń 29-shy konferensııasy aıasynda ótken sammıt (qarasha aıy) barysyndaǵy sóılegen sózinde Qasym-Jomart Toqaev: «Álemdegi zııandy shyǵaryndylardyń 1 paıyzy ǵana Ortalyq Azııa elderine tıesili. Soǵan qaramastan bul aımaq kóptegen klımattyq qaterge ushyrap otyr. Tabıǵattaǵy ózgeristerge qaraı áreket etý sharalarynyń tıimdiligin arttyrý úshin biz jasandy ıntellekt, jerserik arqyly monıtorıngtiń ozyq tehnologııalaryn, qaýipti aldyn ala eskertetin, sý jáne jer resýrstaryn anaǵurlym tıimdi basqaratyn basqa da sıfrlyq quraldardy belsendi qoldanýǵa tıispiz», dedi.
Álemdegi tabıǵat apattarynyń 80 paıyzdan astamy sý tóńireginde bolyp jatqanyn, bıyl bizdiń elimiz buryn-sońdy bolmaǵan alapat sý tasqynymen betpe-bet kelgenin aıtqan Prezıdent: «Kaspıı teńizine qaýip tónip tur, álemdegi eń úlken kóldi qutqarý – barshaǵa ortaq mindet ári bul uzaqmerzimdi halyqaralyq yntymaqtastyqty talap etedi» deı kele, Ázerbaıjannyń Prezıdenti Ilham Álıevtiń Kaspıı mańy memleketteriniń sarapshylar tobyn qurý týraly usynysyn qoldaıtynyn, sonymen qatar Qazaqstan Aral teńizin qutqarý úshin naqty sharalar qabyldap jatqanyn atap ótti.
Túıindeı aıtqanda, atalǵan sammıtte Memleket basshysy ádil, ınklıýzıvti ári ashyq klımattyq kún tártibin qalyptastyrý boıynsha Qazaqstannyń halyqaralyq seriktestermen yqpaldastyqty odan ári nyǵaıtýǵa daıyn ekenin jetkizdi.
22 ekologııalyq jobaǵa arnalǵan granttar
QR Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi Jahandyq ekologııalyq qordyń (JEQ) Ulttyq úılestirýshisi retinde Qazaqstanda JEQ shaǵyn granttar baǵdarlamasyn iske asyrýdyń jetinshi kezeńiniń grant alýshylaryna sertıfıkattar tabystady.
Mınıstrlik BUUDB-men birlesip iske asyratyn JEQ-dyń shaǵyn granttar baǵdarlamasy sheńberinde Qazaqstannyń túrli oblystarynan 22 ekologııalyq bastamaǵa granttyq qoldaý kórsetildi.
Atalǵan jobalar jańartylatyn energııany damytýǵa, tabıǵı resýrstardy turaqty basqarýǵa, topyraqty saqtaý jáne qalpyna keltirý ádisterine, jaıylymdardy turaqty basqarý ádisterine jáne jergilikti qaýymdastyqtar arasynda ekologııalyq habardarlyqty arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Aıta ketsek, Qazaqstanda JEQ Shaǵyn Granttar baǵdarlamasy 1997 jyldan beri jumys isteıdi jáne 374 jobany qoldady.
ShYU: 2024 – Ekologııa jyly2023 jyly shildede atalǵan uıymǵa múshe memleketter Qazaqstannyń 2024 jyldy uıymdaǵy Ekologııa jyly dep jarııalaý bastamasyn biraýyzdan qoldaǵan edi.
Qazaqstannyń usynysymen uıymdaǵy Ekologııa jyly – oqý oryndarynda taqyryptyq is-sharalarmen, sondaı-aq Uıym Hatshylyǵy ótkizetin jekelegen is-sharalardan bastalyp, túrli taqyrypta 20-ǵa jýyq birlesken is-shara ótkizý josparǵa alyndy.
Eske salaıyq, 2024 jyly Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna Qazaqstan tóraǵalyq etti.
Aral teńiziniń ekojúıesin qalpyna keltirýge járdemdesý týraly Memorandýmǵa qol qoıyldy
Aqpan aıynda «Digital Almaty 2024: H Indýstrııasy – Bolashaqtyń sıfrlyq evolıýsııasy» halyqaralyq forýmy alańynda Aral teńiziniń ekojúıesin qalpyna keltirýge járdemdesý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Halyqaralyq Araldy qutqarý qorynyń (HAQQ) atqarýshy dıreksııasy men Freedom Holding Corp. arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly Memorandýmǵa saltanatty túrde qol qoıyldy.
Qol qoıylǵan memorandým – Aral teńiziniń qurǵap ketken túbiniń qosymsha gektar jerinde sekseýil jáne basqa da turaqty ósimdikterdi otyrǵyzýǵa kómektesýdi jáne seriktestikti jalǵastyrýdy kózdeıdi.
Qorǵanysh orman ekpeleri qorshaǵan ortanyń ekologııalyq jaǵdaıyna oń áser etedi: olar qumdardyń qozǵalysyn tejeıdi, Aral teńiziniń qurǵap ketken túbinen tuz ben shańnyń úrlenýin azaıtady. Qara sekseýil jergilikti jerdiń mıkroklımatyn jaqsartady jáne parnıktik gazdardyń deńgeıin tómendetýge yqpal etedi. (anyqtama retinde aıtqanda, 13 jastaǵy sekseýilshilerdiń 1 ga-sy 4,95 tonna kómirtekti sińiredi jáne bul rette 3,78 tonna ottegin bóledi).
Basqa da sharalar
Sonymen qatar bıyl kómirtekti offsettik jobalar úshin Orman kodeksine túzetýler engizý, Kaspıı ıtbalyǵynyń popýlıasııasyn saqtaý úshin tabıǵı qoryq qurý, gıdrometeorologııalyq qyzmetterdiń jabdyqtaryn jańartý, qazbaly otyn túrlerine táýeldilikti tómendetý úshin kún, jel jáne atom energetıkasy salasyndaǵy jobalardy belsendi damytý boıynsha aıtarlyqtaı sharalar atqaryldy.