Ulytaý oblysyndaǵy «Qazaqmys» korporasııasynyń kenishinde bolǵan qaıǵyly oqıǵa búkil eldi dúrliktirgeni málim. Osy oraıda Májilis depýtattary atynan Arman Qalyqov óziniń depýtattyq saýalyn Premer-mınıstr Oljas Bektenovke joldady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Depýtattyń aıtýynsha jazataıym oqıǵalardyń jıileýi ónerkásiptik qaýipsizdik máselelerine álsiz kóńil bólýdiń tikeleı saldary bolyp tabylady, buǵan statıstıka dálel.
«Mysaly, 2023 jyly Balqash mys balqytý zaýyty men Shyǵys Jezqazǵan kenishiniń № 57 shahtasynda montajshy men taý-ken sheberi qaza tapty. Qarasha aıynda Jezqazǵan № 2 baıytý fabrıkasynda 1 áıel, al Jambyl oblysyndaǵy «Jaısan» kenishinde 2 kenshi dúnıe saldy. 2024 jylǵy qazanda Balqash óńirindegi «Saıak-3» shahtasynda ýly gaz shyǵýynan taǵy 2 shahter kóz jumdy.
Endi mine, 7 adamnyń ómirin qıǵan jańa qaıǵyly oqıǵa. Mys óndiretin kenishte bolýy múmkin gazdyń jarylysy týraly aqparat erekshe alańdatady, bul tehnıka qaýipsizdiginiń buzylǵandyǵyn kórsetedi.
Osyǵan baılanysty mynadaı suraq týyndaıdy: nelikten eń úzdikterdiń biri jáne rentabeldi kásiporyndar joǵary paıda ákelýdi jalǵastyryp jatyr, biraq jyldar boıy eńbek qaýipsizdiginiń tıisti deńgeıin qamtamasyz etpeıdi?!», dedi depýtat.
Depýtattyń sózinshe mundaı tehnogendik apattar jyl saıyn qaıtalanady jáne elimizdiń kenishterinde, shahtalarynda jáne munaı ken oryndarynda bolyp turady. Bul – ónerkásiptik qaýipsizdik turǵysynda memlekettik ınstıtýttardyń qajettiligin ári mańyzdylyǵyn kórsetedi.
«Biraq, osy júıeni únemi reformalaýǵa baılanysty biz tutastaı baqylaýshy memlekettik saladan, onyń ishinde eń joǵary deńgeıdegi mamandardan, ınspektorlardan aıyryldyq», dedi Arman Qobylandyuly.
Depýtattyń sózinshe ol jáne onyń áriptesteri birneshe ret depýtattyq saýaldar joldap, ónerkásiptik qaýipsizdiktiń memlekettik júıesiniń qaıta uıymdastyrylýyna baılanysty bolashaq qaıtymsyz saldarlar týraly eskertken jáne oǵan qosa, ónerkásiptik qaýipsizdik salasynda qadaǵalaýdy kúsheıtý turǵysynda zańnamalyq jáne júıeli normalardy usynǵan.
«Eń jamany, ınspektordyń tekserý paraǵy QО́O qaýipsizdigin qamtamasyz etýge qatysty emes, órt jáne ekologııalyq qaýipsizdik, eńbekti qorǵaý jáne qaýipsizdik tehnıkasy júıesinen alynǵan.
Sondaı-aq, 10 jyl buryn ónerkásiptik qaýipsizdik problemalary jónindegi jalǵyz respýblıkalyq ǵylymı ınstıtýt taratyldy. Tehnogendik qaýipsizdik salasyndaǵy ǵylymı-ádistemelik baza is júzinde joıyldy», dedi depýtat.
Depýtattyń aıtýynsha jınaqtalǵan keleńsiz faktorlar turǵysynan ónerkásiptik qaýipsizdik júıesinde qalyptasqan jaǵdaıǵa tıisti taldaý júrgizilmesten ony odan ári qysqartý prosesi baıqaldy. Budan basqa, azamattyq qorǵaýǵa ıe óńirlik ónerkásiptik qaýipsizdik departamentteri biriktirildi. Endi taý-ken ónerkásibindegi, qurylystaǵy, qaýipti óndiristerdegi ónerkásiptik qaýipsizdik máseleleri, ıaǵnı órt sóndirýshiler men qutqarýshylar TJD qaramaǵyna berildi.
Osy jáne basqa da jaıttardy aıta kele, depýtat mynadaı usynystaryn aıtty:
«1. О́nerkásiptik qaýipsizdikti qamtamasyz etý fýnksııalaryn salalyq mınıstrlikterden bere otyryp, derbes jáne Premer-Mınıstrge tikeleı esep beretin memlekettik organ qurý jolymen ónerkásiptik qaýipsizdik salasyndaǵy memlekettik baqylaýdy kúsheıtý jónindegi máselelerdi qaraý.
2.Qaýipti óndiristerde jumys isteıtin qyzmetkerlerdiń ómiri men densaýlyǵyn saqtandyrý júıesin jetildirý jóninde sharalar qabyldaý.
3.Gaz qaýipsizdigi jónindegi sarapshylardy tarta otyryp, avarııanyń sebepterine dereý muqııat jáne táýelsiz tekserý júrgizilsin. Kenishterdi jeldetý júıeleriniń sanatqa sáıkestigin tekserý.
4.Qazirgi zamanǵy eńbek qaýipsizdigi talaptaryna jaýap beretin taý-ken óndirý kásiporyndaryndaǵy jabdyqtar men tehnologııalardy jańǵyrtýdy qarjylandyrýdy qamtamasyz etý», dep túıindedi Májilis depýtat Arman Qalyqov.