QNDRA tóraǵasynyń orynbasary Marııa Hadjıeva Joining Tabadul Digital Hub halyqaralyq konferensııasynda 2025 jyly IPO-ny úsh memlekettik kompanııamen tolyqtyrýǵa daıyndyq júrip jatqanyn aıtqan bolatyn, dep jazady Egemen.kz.
«Biz qor naryǵynyń ótimdiligin arttyrý úshin belsendi jumys isteýdi jalǵastyramyz, nátıjesinde Qazaqstannyń FTSE jáne MSCI reıtıngterindegi pozısııalaryn Emerging Markets deńgeıine deıin kóteremiz. Iri memlekettik kásiporyndardy jekeshelendirý baǵdarlamasy osyǵan baǵyttalǵan. Bıyl taǵy úsh memlekettik kompanııanyń IPO-syn ótkizý josparlanyp otyr. Olar «QTJ», «QazaqGaz» jáne «Samuryq-Energo», dedi konferensııada QDRA tóraǵasynyń orynbasary Marııa Hadjıeva.
Ol jergilikti ınvestorlar tarapynan sońǵy birneshe jyl ishinde ótken «KEGOC», «Qazatomónerkásip», «QazMunaıGaz» jáne Air Astana ulttyq kompanııalarynyń IPO-ǵa joǵary qyzyǵýshylyǵyn eske saldy.
Onyń aıtýynsha, ishki suranys usynystan 2 esege deıin asyp tústi. IPO-nyń osy úsh kompanııaǵa yqylasynyń erekshe ekeni Úkimettiń ekonomıkalyq blogynyń ustanymynan baıqalǵan.
2023 jylǵy qyrkúıekte sol kezdegi ulttyq ekonomıka mınıstri Álibek Qýantyrov Úkimet otyrysynda kvazımemlekettik sektordyń beıindi emes aktıvteri básekeli ortaǵa berilýi múmkin ekenin aıtqan. Ol kezde ol 2025 jyly «QazaqGaz», «QTJ» jáne «Samuryq-Energo» IPO-ǵa shyǵatynyn jarııalady (bul kompanııalardyń aksııalary «Samuryq-Qazyna» UÁQ AQ-ǵa tıesili).
2024 jylǵy naýryzda «QazaqGaz» ulttyq kompanııasy AQ basqarma tóraǵasy Sanjar Jarkeshov IPO-ǵa shyǵý kúni áli de talqylanyp jatqanyn jáne ol belgisiz ekenin habarlady. Sol jyldyń sońynda kompanııa Úkimet qaýlysyna sáıkes 2025 jyly «QazaqGaz» IPO ótkizý kózdelgenin aıtqan bolatyn. Sondaı-aq, ınvestorlar úshin tartymdy jaǵdaılar jasaý qajettiligine baılanysty aksııalardy qor naryǵyna ornalastyrý merziminen buryn bolýy múmkin jáne merzimder keıinge shegerilýi múmkin ekeni de sol kezde aıtylǵan.
«Samuryq-Energonyń» taǵdyry Úkimette 2013 jyldan beri talqylana bastady. Sol kezdegi Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstri Erbolat Dosaev májiliste kompanııa aksııalarynyń paketi ekinshi jartyjyldyqta «halyqtyq IPO» aıasynda ornalastyrylýy múmkin dep málimdegen bolatyn. Biraq «Samuryq-Energo» jekeshelendirilmegen. Keıinnen ulttyq kompanııa 2016-2020 jyldarǵa arnalǵan jekeshelendirýdiń keshendi josparyna kirdi (ony 2015 jyly qabyldaǵan). Biraq ol IPO-ǵa tek osy jyly ǵana shyǵýy múmkin.
О́tken jyldyń qyrkúıeginde kompanııa basqarmasynyń tóraǵasy Nurlan Saýranbaev «Qazaqstan temir joly» UK 2025 jyly IPO-ǵa shyǵatynyn rastady. Ol kezde kompanııa «Samuryq-Qazyna» AQ-men birlesip, rásimdi ótkizýge daıyndyq úshin halyqaralyq konsýltanttar men Citi, JP Morgan jáne Societe Generale kompanııalarynyń jahandyq úılestirýshilerin tartty.
Qazir onyń IRO-ǵa daıyndyǵynyń qandaı satyda ekeni belgili boldy.
Keshe Kólik mınıstrligi LS jýrnalısterine bergen jaýabynda kásiporyn aksııalarynyń 25% -dan astamyn ornalastyrý josparlanyp otyrǵanyn aıtty. Bul rette magıstraldyq temir jol jelisi jekeshelendirilmeıdi. «Samuryq-Qazyna» portfeldik kompanııalary boıynsha tıisti tájirıbe bar, onda teris áser baıqalmaǵan. QTJ qyzmetin burynǵysynsha memlekettik organdar retteıtin bolady» deıdi mınıstrlik taratqan aqparatta.
Mınıstrlikte atap ótkendeı, IRO qarajaty boryshtyq júktemeni azaıtýǵa jáne temirjol ınfraqurylymyn odan ári jańǵyrtý men damytýdy qarjylandyrýǵa baǵyttalady.
Al «Samuryq-Qazyna» memlekettik qory Úkimettiń kelisimi boıynsha olar QTJ-men birlesip tıisti jumys júrgizip jatqanyn habarlady. Onyń ishinde retteýshi ortany ózgertý, qaryzdardy qaıta qurylymdaý, sondaı-aq kásiporyndy kólik-logıstıkalyq kompanııaǵa transformasııalaý jolymen odan ári damytý boıynsha is-sharalar júrgizilip jatyr.
«Bul rette IRO ótkizýdiń naqty merzimderi men qurylymy ınvestısııalyq bankter atynan táýelsiz konsýltanttardyń usynystaryn eskere otyryp, satý aldyndaǵy daıyndyq rásimderiniń aıaqtalýyna qaraı, sondaı-aq qolaıly naryqtyq konıýnktýra jaǵdaıynda aıqyndalatyn bolady», dep naqtylady vedomstvoda.
Qarjy naryqtaryndaǵy konıýnktýrany egjeı-tegjeıli baǵalaý únemi ózgerip otyratyn ortaǵa baılanysty áli júrgizilgen joq, dep basa aıtty memlekettik qorda.
«Sonymen qatar, jalpy qazirgi ýaqytta qandaı da bir teris syrtqy faktorlar baıqalmaıtynyn jáne naryqtyq fon beıtarap ekenin atap ótý qajet. Alaıda, naryqtyq tájirıbege súıene otyryp, qarjy naryqtaryndaǵy konıýnktýrany (naryqtyq sentıment dep atalatyn) neǵurlym egjeı-tegjeıli baǵalaýdy ınvestısııalyq bankırler kompanııanyń IPO-ǵa shyǵýǵa daıyn bolýyna qaraı, tikeleı mámileniń ózi qarsańynda júzege asyrady», dep atap ótti «Samuryq-Qazyna».
«QazaqGaz»-dyń qor naryǵyna shyǵýyna keletin bolsaq, ol aldaǵy eki jylda, biraq belgili bir jaǵdaılarda bolýy múmkin. Onyń ishinde ishki naryqta jáne qolaıly naryqtyq konıýnktýrada gaz boıynsha saýda operasııalaryn júzege asyrýdan kompanııanyń shyǵynyna baılanysty máseleni sheshkennen keıingi jaǵdaılar eskeriledi.