Taýar kóp, qoıma tapshy

2024 jyldyń birinshi toqsanynda 230 myń sharshy metr qoıma alańy qury­lys kezeńinde turǵan. Olardyń irileri – «Kedentransservıs» logıstıkalyq termınaly, «Ozon» kompanııasynyń logıstıkalyq parki, «Damu Logistics Almaty» kompanııasynyń qoıma kesheni, «Wildberries»-tiń qoıma alań­qaılary. Buǵan qosa qazir «YTO Express» Almaty oblysynda 2025 jyl­dyń ekinshi toqsanynda paıdalanýǵa beriledi dep josparlanǵan kóp­fýnk­sıonaldy konteınerlik ter­mı­naldyń qurylysyn júrgizip jatyr. «Qazposhta» jáne «TLC Focus»-pen birlese qolǵa alynǵan bul joba – ıaǵnı elektrondy kommersııanyń úlestiretin ortalyǵynyń kólemi – 500 myń sharshy metr. Oǵan konteınerlik termınal men ónerkásiptik park syıyp ketedi.

Almaty qalalyq «Atameken» kásip­ker­ler palatasynyń dırektory Nursultan Shoqanovtyń aıtýynsha, mundaı sıfr­lar, árıne, tánti etedi, alaıda logıstıka degenimiz tek sharshy metrlerdiń jıyn­tyǵy emes, ol – taýar aınalymynyń artýy jáne álemdik arenada bizdiń pozısııa­myzdy nyǵaıtýdyń berik negizi bolýǵa tıis deıdi. Sarapshylar sózinshe, alaıda dál qazir Ortalyq Azııadan zamanaýı qoıma tabý qıyn bolyp tur. «A» sanaty dep áspetteletin qoımalardyń ózi sol deńgeıge laıyq emes kórinedi. Al qoıma tapshylyǵy elektrondy saýda-sattyqtyń damýyn ­tejeı bermek.

«Ortalyq Azııadaǵy qoıma alańdary­nyń kólemi 1,5-2 mln sharshy metrge jýyq. Bul – qazirgi suranystyń ózine jaýap bere almaıtyn kólem. Aımaq­taǵy logıstıkalyq jyljymaıtyn múlik tapshylyǵy shamamen 20 mln sharshy metrge baǵalanyp otyr. Bul negizinen О́zbekstan, Tájikstan, Qyrǵyzstanǵa qatysty. Bul elderdegi qoı­­ma­lardyń kóbi «V» sanatyna jatady. Bu­rynnan bar qoımalar onsyz da bos emes, endi salynyp jatqandary paıdalanýǵa berilmeı jatyp-aq jalǵa alynady. Bul óz kezeginde jalǵa alý mólsherlemesin qymbat etedi. Mysaly, Qyrǵyzstanda salynyp jatqan nysandardyń tarıfi ortasha reseılik kórsetkishten 37%-ǵa joǵary. О́zbekstan men Qazaqstanda jalǵa alý quny BAÁ-den de (ol jaqta sharshy metri – 135 dollar) qymbat», deıdi «IBC Global» kompanııasynyń basqarýshy seriktesi Stanıslav Ahmedzıanov Almatyda ótken «CAWS 2024» jıynynda.

Sarapshylardyń aıtýynsha, reseılik kompanııalardyń tańdaýy kóp jaǵdaıda Qazaqstanǵa túsedi. Ol jaqtan kóbine onlaın-saýda, logıstıka jáne dıstrıbýsııa salasyndaǵy kompanııalar bizdiń qoımalarǵa «quda túsedi».

«Qazirgi negizgi úrdisterdiń biri – naryqtyń dástúrli qoıma nysandary baǵytynan jeńil ónerkásip segmenti úshin de, keńseler úshin de paıdalanýǵa bolatyn ıkemdi keńistikterge aýysýy. Bul ózgermeli qajettilikterge nysandardyń tez beıim­delýin qamtamasyz etedi. Sonymen birge robottehnıka, avtomattandyrylǵan saqtaý júıesi jáne tapsyrystardy óńdeý sııaqty tehnologııalardyń engizilýi tanymal bolyp jatyr. Mundaı múmkindikter qoımalardyń jumys tıimdiligin arttyryp, qyzmetker men qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartýǵa jumsalatyn shyǵyndardy azaıtady», deıdi sarapshy.

«Infoline» kompanııalar tobynyń negizin salýshy Ivan Fedıakovtyń aıtýynsha, óńirde elektrondy kommersııa úlken qarqynmen ósip kele jatyr. 2023 jyldyń qorytyndysy boıynsha, bizdiń eldegi ınternet-saýdanyń úlesi 12%-dan asqan. Úles 2030 jylǵa taman 20%-ǵa jetpek.

«Buǵan tehnologııalyq baılanystar­dyń jedel damyp kele jatqany sebep bolady. Úı janyndaǵy dúkender saýda jelileri men onlaın-kanaldardan utyla bastaıdy. Ortalyq Azııadaǵy elektrondy kommersııa naryǵynyń negizgi modeli marketpleıster bolyp tur. Naryqta jergilikti oıynshylarmen qatar «Wildberries», «Ozon» sııaqty reseılik oıynshylardyń da yqpaly artyp keledi. Zamanaýı saýda salasynyń ósimi jáne ta­ýar aınalymynyń artýy qoıma naryǵy damýyn yntalandyrady. Eń bastysy – paıda bolyp jatqan múmkindikterdi tıimdi paıdalaný kerek», deıdi I. Fedıakov.

«Colliers Kazakhstan» konsaltıng kom­­panııasynyń ókili Igor Kýrnosov­tyń sózinshe, «A» jáne «V» sanatyndaǵy qoımalardyń tapshylyǵy Astanada – 99%, Almatyda 97%-ǵa jetken.

«Bul jaǵdaıdyń jaqyn arada ózgere qoıýy ekitalaı. Qoıma qyzmetine degen úlken suranys pandemııaǵa deıingi taýar aınalymynyń qalpyna kelýimen jáne geosaıası jaǵdaı saldarynan logıstıkalyq tizbektiń ózgerýimen baılanysty. Qoıma tapshylyǵy sózsiz arenda aqysyn ósiredi. 2023 jyldyń sońynda «A» sanatyndaǵy qoımanyń 1 sharshy metri Almatyda, aıyna 5 900 teńgege baǵalandy. Astanada – 4 700 teńge. «V» sanatyndaǵy qoımalar Almatyda 4 000 teńge surasa, Astanada 3 700 teńge boldy. 2022 jyldyń sońymen salystyrǵanda arenda aqysy 40 paıyzǵa qymbattady», deıdi ol.

«NF Group» usynǵan málimetke qa­rasaq, 2024 jyldyń birinshi toqsanymen salys­tyr­ǵanda 2024 jyldyń sońynda bos qoıma alańdarynyń úlesi 0,4 paıyzdyq tarmaqqa, búkil usynystyń 1,2%-yna deıin azaıǵan.

«Astana men Almatyda sapaly qoıma alańdary boıynsha usynys joq deýge bolady. 2024 jyldyń úshinshi toqsanynda Qazaqstanda qurylys kezeńinde 426 myń sharshy metr qoıma alańdary turdy. Olardyń eń irileri – aýmaǵy 100 myń sharshy metr bolatyn «Wildberries» logıstıkalyq ortalyǵy, «Continental Logistics Almaty» nysany (85 myń sharshy metr), «Focus-Aksengir» logıstıkalyq parkiniń eki kezegi (50 myń sharshy metr)», delingen kompanııa dereginde.

«MP Solutions» basshysy Nurmat Súıerqulovtyń paıymdaýynsha, úsh jyldan soń e-commerce, fashion, tamaqtaný salasyna 1,5 mln sharshy metr qoıma qajet bolady. «IBC Global» jáne «Colliers» sarapshylarynyń dereginshe, 2024 jyly 200 myń sharshy metrge jýyq qoıma paıdalanýǵa berilse, 2025–2026 jyldary «A» jáne «V» sanatyndaǵy 1 sharshy metr qoıma salynyp bitýi múmkin.

Degenmen bul baǵyttyń damýyn tejeı­tin kedergiler de joq emes. Eń birinshi kezekte temirjolǵa jaqyn ornalasqan jer ýchaskesin tabý qıyn eken. Taba qalǵan kúnniń ózinde zańdyq jáne tehnıkalyq aýdıtten keıin kóbinen bas tartýǵa týra keledi. Sonymen birge sapaly maman tap­shylyǵy da sala múmkindigin irkiltedi. «A» sanatyndaǵy 10 myń sharshy metrlik qoı­ma jumysyn jolǵa qoıý úshin 40-80 qyz­metker kerek. «V» sanaty – 50-100, «S» sanaty 70-120 qyzmetkerdi qajet etedi. Elimizde jaqyn arada paıdalanýǵa beriletin nysan kólemin eskerer bolsaq, shuǵyl túrde 2 000-6 000 aralyǵynda kadr qajet bolady deıdi sarapshylar.