Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi habarlaǵandaı, naýryz aıynda ótetin ulttyq biryńǵaı testileýge (UBT) qatysý úshin ótinish qabyldaý aıaqtaldy. 163 myńǵa jýyq adam testileýden ótýge nıet bildirdi. UBT 1 naýryz ben 6 sáýir aralyǵynda ótedi. Al qańtardaǵy testileýdiń nátıjesinde, tyıym salynǵan zattardy alyp ótpekshi bolǵan 101 talapker test tapsyrý múmkindiginen aıyryldy.
Naýryzdaǵy UBT-ǵa shartty túrde aqyly negizde kúndizgi oqý nysany boıynsha joǵary oqý oryndaryna qabyldanǵan, ótken jylǵy mektep jáne kolledj túlekteri, el azamattyǵy joq, ulty qazaq tulǵalar, sondaı-aq mektep bitiretin túlekter joǵary oqý oryndaryna aqyly negizde túsý úshin qatysady.
UBT barysynda kalkýlıator, hımııalyq elementterdiń perıodtyq júıesi (Mendeleev kestesi) jáne tuzdardyń erigishtik kestesi testileý baǵdarlamasynda qoljetimdi bolady. Test tapsyrýshylar testileý aıaqtalǵannan keıin 30 mınýt ishinde apellıasııaǵa ótinish bere alady. Sertıfıkat apellıasııalyq komıssııanyń sheshiminen keıin talapkerdiń jeke kabınetinde shyǵady.
UBT-daǵy pánderdiń sany ózgerissiz qalady, ıaǵnı úsheýi mindetti jáne ekeýi tańdaý boıynsha bolady. UBT tapsyrmalar sany – 120. Onyń ishinde «Qazaqstan tarıhynan» 20 tapsyrma, «Oqý saýattylyǵynan» 10 tapsyrma, «Matematıkalyq saýattylyqtan» 10 tapsyrma jáne eki beıindi pán boıynsha 40 tapsyrmadan. Joǵary ball da 140 bolyp ózgermeı qaldy. Testileý ýaqyty – 4 saǵat (240 mınýt). Bul rette erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalar úshin usynylatyn qosymsha 40 mınýt ýaqyt saqtalatynyn aıta ketý kerek. Bir eskererligi, talapkerler ótinish berý barysynda olar testileý kúnin, ýaqytyn jáne pýnktin ózderi tańdady.
Esterińizge sala ketsek, 10 aqpanda qańtar UBT-sy aıaqtaldy, bul testileýge 164 myńǵa jýyq adam, sonyń ishinde erekshe bilim berý qajettilikteri bar 392 talapker qatysty. Talapkerlerdiń 76,8%-y qazaq tilinde, 23,1%-y orys tilinde, 89 adam aǵylshyn tilinde testileýden ótti. UBT-da shekti baldy 70,4%-ǵa jýyq talapker jınady. Ortasha ball 65,8-di qurady. Eń joǵary ball – 139. Jalpy, 186 talapker 130-dan joǵary ball jınady. Testke qatysýshylardyń basym bóligi «Matematıka-Fızıka» kombınasııalaryn tańdaǵan, atap aıtqanda, 17,5%-y tapsyrdy. «Bıologııa-Hımııa» pánderin 17,27% tańdaǵan. Sondaı-aq top-3 qataryna talapkerlerdiń 10,29% tańdaǵan «Matematıka-Informatıka» kombınasııasy kirdi. Eń az tańdalǵan kombınasııa – «Hımııa-Fızıka», ony 197 adam tapsyrǵan. Qańtarda testileýden ótken talapkerler «Oqý saýattylyǵy» pánin joǵary deńgeıde tapsyrdy. Ortasha eseppen suraqtardyń 75,43%-yna durys jaýap berilgen. Al «Fızıkany» tapsyrǵan talapkerlerdiń tek 32,32% tapsyrmany durys oryndaǵan, olarǵa «Elektromagnıttik ındýksııa» taqyryby qıyn boldy. Osylaısha, UBT nátıjeleri boıynsha Ulttyq testileý ortalyǵy tek sandar emes, sonymen qatar taqyryptar boıynsha jan-jaqty, tolyq taldaýdy da usynady.
UBT ótkizý barysynda 197 ret ereje buzylǵany belgili boldy. Onyń ishinde 101 talapker smartfon jáne shpargalka sııaqty tyıym salynǵan zattardy alyp ótý áreketi saldarynan test tapsyrý múmkindiginen aıyryldy, al testileý kezinde erejelerdi buzǵany úshin aýdıtorııadan 96 adam shyǵaryldy. О́zge tulǵalar anyqtalǵan joq. 2025 jylǵy UBT aıaqtalǵannan keıin kúntizbelik jyldyń 31 qazanyna deıin testileýdiń beınejazbalaryna taldaý júrgiziletinin, tyıym salynǵan zattardy paıdalaný nemese erejelerdi buzý faktileri anyqtalǵan jaǵdaıda túsýshiniń UBT nátıjeleri joıyldy.