JOO oqýlyqtary elektrondy nusqada shyǵady

Osy tórtinshi otyrystyń sek­sııa­synda joǵary oqý oryn­da­rynyń oqý­lyqtary máselesin kóterdim. Qazir elimizde oqyp jatqan 630 myń stý­denttiń 75%-y qazaq bóliminde oqıdy. Al olardyń qazaq tilindegi oqý­­lyqpen qamtylý deńgeıi – 39% ǵana. Bul, árıne, ózekti másele ekeni anyq. Osyǵan baılanysty mek­tep oqýlyqtary sııaqty JOO oqý­lyq­­taryn da respýblıkalyq bıýdjet ese­bi­nen shyǵarýdy usynyp, másele etip kóterdik. Árıne, mundaı usynys qa­ra­jat tabý turǵysynan Qarjy mı­nıstrligine óte aýyr tıedi eken. Sol sebepti usy­ny­symyzdy jum­­sartyp, neǵurlym qara­jat az ke­te­tin nusqasyn alǵa tart­tyq. Iаǵnı ke­zinde biz sheteldik 100 oqý­lyqty aý­daryp shyqqan edik. Týra sol sııaqty oqýlyqtardy aýda­ryp, tek elektrondyq nusqada taratýdy usyndyq. Bizde qazir 280-deı ma­mandyq bar eken. Solarǵa keminde bir-bir oqýlyqtan ǵana elek­trondyq nus­qada shyǵarsaq, sonyń ózi jetip ja­tyr. Oǵan keter qarajat kólemi de az, ta­ralý aýqy­my da sheksiz bolar edi. Tıisti mı­nıstrlik osyǵan keliskendeı boldy.

Endigi másele – doktorant­tar­dyń, tipti akademıkterdiń sheteldik reıtıngtik jýrnaldar bazasyna maqala berý prob­­­­lemasy bar. Bergen maqalań­nyń shyǵýyn bir-eki jyl kútesiń. Qorǵaıtyn dıssertasııalary da­ıyn, al sheteldik jýrnalǵa materıaldary shyqpaǵan soń qur bosqa ýaqyt joǵaltyp, kútýge májbúr. Elimizde JOO-lar men ǵylymı ınstıtýttardan shyǵa­tyn 300-deı ǵylymı jýrnal bar eken. Sol jýrnaldardyń ishinen kon­kýrs arqyly Scopus bazasyna ótetin, máseleni qaraı alatyn ǵylymı jýrnaldardyń bas redak­tor­la­rynyń qaýymdastyǵyn qu­rý­­­­dy usynǵanbyz. Ǵylym jáne jo­ǵary bilim mınıstri Prezıdent janyndaǵy Ulttyq ǵylym akade­mııa­synyń aıasynda ǵylymı jýr­­nal­dardyń bas redaktorlary qa­ýym­­d­astyǵynyń qury­la­ty­­nyn qýa­nyshpen jetkizdi. Osy­laı­sha, aıdalaǵa aqsha shashpaı, ózi­mizdiń aramyzdan sheteldik ta­lap­tarǵa saı keletin jýrnaldardy aıqyndap, doktoranttary­myzdyń ǵylymı maqalalaryn otan­dyq jýrnaldarǵa ja­rııa­laýyna múm­kindik týyp otyr. Birin­shi­den, bul dıssertasııany qorǵaý ýaqytyn jedeldetedi, ekinshiden, olardyń ǵylymı turǵydan álsire­meýin qamtamasyz etedi.

Kárimbek QURMANÁLIEV,

fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, akademık