16 sáýir men 30 mamyr aralyǵynda Zaısan-Ertis basseıninde kóktemgi ýyldyryq shashý kezeńinde balyq qorlaryn qorǵaýǵa baǵyttalǵan «Ýyldyryq shashý-2025» aksııasy ótkizildi. Osy mańyzdy kezeńde Zaısan-Ertis óńiraralyq balyq sharýashylyǵy basseındik ınspeksııasynyń qyzmetkerleri sý aıdyndarynda baqylaýdy kúsheıtip, balyqty zańsyz aýlaýdyń aldyn alýǵa jáne olardyń tabıǵı meken etý ortasyn saqtaýǵa kúsh saldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Shyǵys Qazaqstan oblysynda júrgizilgen reıdtik is-sharalar barysynda 117 ákimshilik quqyq buzýshylyq anyqtaldy. Onyń 92-si – zańsyz balyq aýlaý, 24-i – keme qozǵalysy erejelerin buzý, 2 jaǵdaı – sý aıdyndaryn lastaý, 1 jaǵdaı – balyqty zańsyz tasymaldaý deregi boldy. Tárkilengen zattar qatarynda 133 birlik balyq aýlaý quraldary men kólik quraldary bar, onyń ishinde 130 aý jáne 3 júzý quraly. Tárkilengen balyqtyń jalpy salmaǵy 44 kg. Salynǵan aıyppuldardyń jalpy somasy – 2 422 000 teńge. Balyq qoryna keltirilgen zalal – 127 000 teńge.
Bul týraly Zaısan-Ertis oblysaralyq basseındik balyq sharýashylyǵy ınspeksııasynyń basshysynyń orynbasary Farhat Baıbazarov málimdedi.
Jyl basynan beri ınspeksııa 656 reıd júrgizip, 444 ákimshilik is tirkegen. Jalpy somasy 10 mıllıon teńgege aıyppul salynyp, onyń 9 mıllıony óndirildi. 1 336 kg-nan astam zańsyz aýlanǵan balyq jáne 973 birlik aýlaý quraldary, sonyń ishinde aý, qarmaq, qaıyq pen motorlar tárkilendi.
«Ýyldyryq shashý» aksııasymen qatar 1–31 mamyr aralyǵynda jyl saıynǵy «Taza sý aıdyndary» ekologııalyq naýqany ótti. Naýqannyń maqsaty – balyq sharýashylyǵy sý aıdyndaryn qoqystan jáne ıesiz qalqymaly aýlardan tazartý, sondaı-aq halyqtyń ekologııalyq máselelerge nazaryn aýdarý. Is-sharaǵa 271 adam, 67 tehnıka, onyń ishinde 16 júzý quraly jumyldyryldy. Jumystar barysynda 33,5 tonna qoqys jınalyp, 116 balyq aýlaý aýly sýdan shyǵarylyp, joıyldy. Inspeksııa jaǵalaýdaǵy aýyldardyń turǵyndarymen, mektep oqýshylarymen jáne stýdenttermen kezdesýler ótkizip, tabıǵatty qorǵaý jáne balyq aýlaý erejelerin saqtaý mańyzdylyǵyn túsindirdi.
Balyq qorlaryn molaıtý máselesine de erekshe kóńil bólindi. 2025 jylǵy kóktemde Buqtyrma jáne О́skemen sý qoımalaryna shamamen 12 mıllıon sıg tuqymdas balyq shabaqtary pelıad jáne rıpýs jiberildi. 2024 jyly jalpy 28,5 mıllıon balyq jiberilip, oǵan 75 mıllıon teńgege jýyq qarajat jumsaldy. Sondaı-aq, ekologııalyq zalaldy óteý aıasynda kásiporyndar sý aıdyndaryna 3,5 mıllıonǵa jýyq balyq jiberdi. О́skemen, Shúlbi jáne Buqtyrma SES-teri 34 mıllıon teńge kóleminde zalaldy ótedi. Memlekettik tapsyrys boıynsha ShQO sý aıdyndaryna taǵy 12,5 mıllıonnan astam shabaq jiberilip, oǵan 77 mıllıon teńge bólindi.
Barlyq is-sharalar aýmaqtyq ınspeksııa, ǵylymı qaýymdastyq, jergilikti atqarýshy organdar men qoǵamdyq uıymdar ókilderiniń qatysýymen ótkizildi.
Budan bólek, Úkimet qaýlysymen bekitilgen 2030 jylǵa deıingi balyq sharýashylyǵyn damytý baǵdarlamasynyń júzege asyrylýyna da erekshe kóńil bólinýde. Baǵdarlamanyń maqsaty – halyqty balyq ónimderimen qamtamasyz etý, akvamádenıetti damytý jáne sý bıoresýrstaryn saqtaý. Baǵdarlama aıasynda jem-shóp, qural-jabdyq pen dári-dármekterge jumsalatyn shyǵyndardy sýbsıdııalaý, ınvestısııalyq shyǵyndardy óteý, sondaı-aq 10 jylǵa deıin 2,5% jeńildetilgen nesıe berý qarastyrylǵan. 2024 jyly ShQO-da balyq sharýashylyǵyn qoldaýǵa 424 mln teńge jem-shóp pen qural-jabdyq satyp alýǵa, taǵy 25 mln teńge tehnıka men kólik alýǵa bólindi. Sondaı-aq, balyq aýlaý sharýashylyqtaryn balyq ósirýshi mártebesine kóshirý bastalyp, bul rásimdi 8 kásiporyn aıaqtady.
Shyǵys Qazaqstan oblysy